Matsya Dwadashi 2025 : મત્સ્ય દ્વાદશી માર્ગશીર્ષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિએ ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુના મત્સ્ય અવતારની પૂજા કરવામાં આવે છે, તેથી તેને મત્સ્ય દ્વાદશી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. ભગવાન મત્સ્યને ભગવાન હરિ વિષ્ણુના દસ અવતારોમાં પ્રથમ અવતાર માનવામાં આવે છે. મત્સ્ય દ્વાદશીના દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની યોગ્ય રીતે પૂજા કરવાથી વ્યક્તિને અનેક ગણા વધુ શુભ ફળ મળે છે. આ વર્ષે મત્સ્ય દ્વાદશી આવતીકાલે 2 ડિસેમ્બર 2025ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
મત્સ્ય દ્વાદશી 2025 શુભ
-માર્ગશીર્ષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિ 1લી ડિસેમ્બર 2025ના રોજ સાંજે 7:01 કલાકે શરૂ થાય છે.
-માર્ગશીર્ષ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી તિથિ 2 ડિસેમ્બર, 2025ના રોજ બપોરે 3:57 વાગ્યે સમાપ્ત થાય છે.
-મત્સ્ય દ્વાદશી પારણાનો સમય - 3 ડિસેમ્બરે સવારે 6:57 થી 9:09 સુધી
વિષ્ણુનો પહેલો અવતાર
બ્રહ્માંડના રક્ષક ભગવાન વિષ્ણુએ દસ અવતાર ધારણ કર્યા, જેમાંથી પહેલો મત્સ્ય અવતાર હતો. ભગવાન વિષ્ણુનો મત્સ્ય અવતાર સત્યયુગની શરૂઆતમાં, પ્રલય દરમિયાન થયો હતો. આ અવતાર મુખ્યત્વે બે કારણોસર હતો: મનુને પ્રલયથી બચાવવા અને રાક્ષસ હયગ્રીવથી વેદોને મેળવવા માટે. જ્યારે રાજા સત્યવ્રતે એક નાની માછલીને કમંડલુમાં મૂકી, ત્યારે તે ઝડપથી વધવા લાગી અને પાછળથી ભગવાન વિષ્ણુનો મત્સ્ય અવતાર બની જાય છે.
શા માટે થયો મત્સ્ય અવતાર ?
પૃથ્વી પર એક ભયંકર પ્રલય આવવાનો હતો. ભગવાન વિષ્ણુએ રાજા સત્યવ્રત મનુને બીજ, અનાજ, ઔષધિઓ અને તમામ જીવંત વસ્તુઓના સાત ઋષિઓ સાથે હોડીમાં બેસવા આદેશ આપ્યો. મનુને બચાવવા માટે, ભગવાન વિષ્ણુએ એક નાની માછલીનું રૂપ ધારણ કર્યું, જે ધીમે ધીમે વિશાળ કદમાં વધતી ગઈ. જ્યારે સર્વત્ર પ્રલય ફેલાયો હતો, ત્યારે મનુએ પોતાની હોડી માછલીના શિંગડા સાથે બાંધીને પોતાનો જીવ બચાવ્યો. પ્રલય સમાપ્ત થયા પછી, તેણે હયગ્રીવનો વધ કર્યો અને વેદ બ્રહ્માને સોંપી દીધા. આ વાર્તા મત્સ્ય પુરાણમાં પણ વર્ણવવામાં આવી છે. ભગવાન વિષ્ણુ અને સત્યવ્રત વચ્ચેની વાતચીત મત્સ્ય પુરાણમાં વર્ણવવામાં આવી છે.
મત્સ્ય અવતારની વાર્તા
બ્રહ્મા સૂતા હતા ત્યારે હયગ્રીવ નામના રાક્ષસે વેદોની ચોરી કરી અને તેમને સમુદ્રમાં ઊંડા છુપાવી દીધા, જેના કારણે અજ્ઞાન અને પાપ વ્યાપક બન્યું. વેદ વિના, વિશ્વ અજ્ઞાન અને અધર્મથી ભરેલું હતું. આ સમસ્યાના ઉકેલ માટે બધા દેવતાઓએ ભગવાન વિષ્ણુનું સ્મરણ કર્યું. ભગવાન વિષ્ણુએ હયગ્રીવનો વધ કરવા અને વેદ મેળવવા માટે મત્સ્યનું રૂપ ધારણ કર્યું. મત્સ્ય અવતારમાં, ભગવાન વિષ્ણુએ હયગ્રીવ રાક્ષસનો વધ કર્યો અને બ્રહ્માંડને વિનાશથી બચાવ્યો. વેદ પ્રાપ્ત કર્યા પછી, ભગવાન વિષ્ણુએ તેમને બ્રહ્માને સોંપ્યા, આમ સૃષ્ટિના નવા ચક્રની શરૂઆત થઈ અને જ્ઞાનનો ફેલાવો શક્ય બન્યો
