Radha Ashtami Mahalaxmi Vrat Same Day: વૈદિક પંચાંગ અનુસાર ભાદરવા મહિનાના શુક્લ પક્ષની અષ્ટમી તિથિ અત્યંત પાવન અને વિશેષ માનવામાં આવે છે. 19 સપ્ટેમ્બર, 2026ના રોજ રાધા અષ્ટમીનો પાવન પર્વ ભક્તિભાવપૂર્વક ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. આ જ શુભ દિવસે ધન, વૈભવ અને ઐશ્વર્યની અધિષ્ઠાત્રી દેવી માતા લક્ષ્મીને પ્રસન્ન કરનારા 16 દિવસીય મહાલક્ષ્મી વ્રતનો પણ પ્રારંભ થઈ રહ્યો છે. એક જ દિવસે આ બે મહાન પર્વનો સમન્વય થવો એ જ્યોતિષ અને ધાર્મિક દ્રષ્ટિએ અત્યંત દુર્લભ અને ફળદાયી મહાસંયોગ ગણાય છે.
રાધા અષ્ટમી પૂજન વિધિ અને શુભ મુહૂર્ત
રાધા અષ્ટમીના દિવસે રાધા રાણીનું પૂજન બપોરના (મધ્યાહન) સમયે કરવું અત્યંત શ્રેષ્ઠ ગણાય છે. આ દિવસે પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત સવારે 11.01 વાગ્યાથી બપોરે 1.28 વાગ્યા સુધી રહેશે. વ્રત કરનારે સવારે સ્નાન કર્યા બાદ મહાલક્ષ્મી અને રાધા અષ્ટમી વ્રતનો સંકલ્પ લેવો અને સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું. પૂજા ચોકી પર લાલ કે પીળું વસ્ત્ર પાથરી શ્રી રાધા-કૃષ્ણની મૂર્તિ પધરાવવી. ત્યારબાદ પંચામૃતથી અભિષેક કરી સુંદર વસ્ત્ર અને શૃંગાર સજાવવો. દીપ પ્રગટાવી રાધા કૃપા કટાક્ષ સ્તોત્ર અને રાધા અષ્ટમી વ્રત કથાનો પાઠ કરીને આરાધના કરવી.
મહાલક્ષ્મી વ્રત કળશ સ્થાપના અને પૂજાના મુહૂર્ત
16 દિવસ સુધી ચાલતા મહાલક્ષ્મી વ્રતની સ્થાપના માટે આખો દિવસ સુંદર મુહૂર્ત પ્રાપ્ત થઈ રહ્યા છે. પ્રાતઃકાળ મુહૂર્ત સવારે 4.57થી 6.08 વાગ્યા સુધી, દ્વિતીય શુભ મુહૂર્ત સવારે 7.40થી 9.11 વાગ્યા સુધી અને મધ્યાહન શુભ મુહૂર્ત સવારે 11.01થી બપોરે 1.28 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ શુભ સમયગાળા દરમિયાન સાધકો પોતાના ઘરમાં કળશ સ્થાપના કરી માતા લક્ષ્મીની પૂજાનો પ્રારંભ કરી શકે છે.
મહાલક્ષ્મી વ્રતની પૂજા વિધિ અને 16 ગાંઠનો વિશેષ દોરો
પૂજા માટે એક ચોકી પર લાલ કપડું પાથરીને અક્ષતની ઢગલી પર કળશની સ્થાપના કરવી અને માતા લક્ષ્મીની પ્રતિમા પધરાવવી. મહાલક્ષ્મી વ્રતમાં 16નો આંકડો અત્યંત પવિત્ર મનાય છે. તેથી સૂતરના દોરામાં 16 ગાંઠ લગાવી તેને હળદરથી પીળો કરી માતા લક્ષ્મીના ચરણોમાં અર્પિત કરવો અને પૂજા પૂર્ણ થયા બાદ તેને જમણા હાથે બાંધવો. માતાજીને રોલી, અક્ષત, કમળનું પુષ્પ અને 16 શૃંગારની સામગ્રી અર્પણ કરી ધૂપ-દીપથી વિધિવત આરતી કરવી અને મહાલક્ષ્મી વ્રત કથાનું શ્રવણ કરવું.
નૈવેદ્ય અને ભોગ અર્પણ કરવાની વિધિ
બંને દેવીઓને તેમની પ્રિય સામગ્રીનો ભોગ અર્પિત કરવાથી મનોકામના પૂર્ણ થાય છે. રાધા રાણીને માવાના પેડા, ધાણાની પંજીરી અને મોસમી ફળોનો ભોગ ધરાવવો વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. બીજી તરફ, મા લક્ષ્મીને ચોખાની ખીર, મખાના અથવા સફેદ મીઠાઈનો ભોગ અર્પણ કરવો જોઈએ. પૂજા દરમિયાન "ઓમ શ્રી મહાલક્ષ્મૈયે નમઃ" અને "ઓમ રાધાયૈ નમઃ" મંત્રોનો જાપ કરવો.
16 દિવસીય મહાલક્ષ્મી વ્રતનું શાસ્ત્રોક્ત મહત્ત્વ
શાસ્ત્રો અનુસાર મહાલક્ષ્મી વ્રત ભાદરવા સુદ આઠમથી શરૂ થઈને આસો વદ આઠમ (જીવંતિકા અષ્ટમી) સુધી ચાલે છે. પૌરાણિક કથા મુજબ મહાભારત કાળમાં મહારાણી કુંતીએ પણ પાંડવોના રાજપાટ અને સુખ-સમૃદ્ધિની પુનઃપ્રાપ્તિ માટે આ 16 દિવસીય વ્રત પૂર્ણ વિધિથી કર્યું હતું. જે ઘરમાં આ વ્રત દરમિયાન નિત્ય કળશ પૂજન અને 16 બોલ ચાલીને લક્ષ્મીજીની આરાધના થાય છે, ત્યાં ક્યારેય દરિદ્રતા આવતી નથી અને અષ્ટ લક્ષ્મીની કાયમી કૃપા જળવાઈ રહે છે.
