Parijat Flower Shivling Offering Rules: પારિજાત જેને હરસિંગાર અથવા 'નાઈટ જેસ્મિન' પણ કહેવામાં આવે છે, તે તેની અદભુત સુગંધ અને આધ્યાત્મિક મહત્વ માટે સમગ્ર ભારતમાં પ્રખ્યાત છે. સનાતન ધર્મની માન્યતાઓ અનુસાર, આ વૃક્ષ સમુદ્ર મંથન દરમિયાન ૧૪ રત્નોમાંથી એક તરીકે પ્રગટ થયું હતું અને તેને સ્વર્ગમાંથી ધરતી પર લાવવામાં આવ્યું હતું. હરિવંશ પુરાણમાં પારિજાતને મનોકામના પૂર્ણ કરતું વૃક્ષ કહેવામાં આવ્યું છે. ભગવાન શ્રીકૃષ્ણ પોતાની પ્રિય રુકમિણી માટે આ દિવ્ય વૃક્ષ પૃથ્વી પર લાવ્યા હતા. આ ફૂલની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે, તે સૂર્યપ્રકાશમાં નહીં પરંતુ મધ્યરાત્રિએ ચાંદની રાતમાં ખીલે છે અને સૂર્યોદય પહેલાં જમીન પર ખરી પડે છે.
શિવલિંગ પર પારિજાત અર્પિત કરવાના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો
મહાદેવ શિવજીને પારિજાતના ફૂલ અત્યંત પ્રિય છે. એવી માન્યતા છે કે શિવલિંગ પર પારિજાતનું અર્પણ કરવાથી સાધકની તમામ મનોકામનાઓ પૂર્ણ થાય છે. જોકે શાસ્ત્રોમાં તેને અર્પિત કરવાનો એક વિશેષ કડક નિયમ દર્શાવવામાં આવ્યો છે. સામાન્ય રીતે અન્ય કોઈ પણ ફૂલ વૃક્ષ પરથી તોડીને અને ધોઈને જ ભગવાનને ચઢાવવામાં આવે છે, પરંતુ પારિજાત એકમાત્ર એવું દિવ્ય ફૂલ છે જેને ક્યારેય વૃક્ષ પરથી તોડીને પૂજામાં ઉપયોગમાં લેવાતું નથી. જો આ ફૂલ તોડીને ચઢાવવામાં આવે તો પૂજા નિષ્ફળ જાય છે. જમીન પર ખરી પડેલા પારિજાતના ફૂલને જ અત્યંત પવિત્ર ગણીને સીધું જ ભગવાનને અર્પિત કરવામાં આવે છે અને તેને ધોવાની પણ જરૂર હોતી નથી.
વાસ્તુશાસ્ત્ર અને સકારાત્મક ઉર્જામાં પારિજાતનું સ્થાન
વાસ્તુશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ પણ ઘરના આંગણામાં કે ઉત્તર-પૂર્વ (ઈશાન) ખૂણામાં પારિજાતનો છોડ વાવવો અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. ઘરની આસપાસ પારિજાતનો છોડ હોવાથી તમામ પ્રકારના વાસ્તુદોષ અને નકારાત્મક ઉર્જા દૂર થાય છે. આ પવિત્ર છોડની સુગંધથી માનસિક તણાવ અને ચિંતાઓ દૂર થાય છે તથા ઘરમાં શાંતિ, સમૃદ્ધિ અને સકારાત્મક વાતાવરણનો વાસ થાય છે.
ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર સંજીવની સમાન છોડ
આધ્યાત્મિક મહત્વની સાથે સાથે આયુર્વેદમાં પણ પારિજાતના વૃક્ષનું મોટું પ્રદાન છે. આ વૃક્ષના પાંદડા, છાલ, ફૂલ અને બીજ અનેક ગંભીર બીમારીઓના ઈલાજમાં વપરાય છે. ખાસ કરીને પારિજાતના પાંદડાનો ઉકાળો સાંધાના દુખાવા (આર્થરાઈટિસ), સાયટીકા, જૂના તાવ અને ત્વચાના રોગોમાં રામબાણ ઈલાજ માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત તેના સુગંધિત ફૂલોમાંથી મોંઘા અત્તર અને તેલ પણ બનાવવામાં આવે છે.
પારિજાત અને શિવપૂજા સંબંધિત ખાસ બાબતો
શિવપુરાણમાં ઉલ્લેખ: શિવપુરાણ અનુસાર ઓગષ્ટ અને સપ્ટેમ્બર (ભાદરવા અને આસો) માસ દરમિયાન મહાદેવને પારિજાતના 108 ફૂલ અર્પિત કરવાથી યજ્ઞ કર્યા જેટલું પુણ્યફળ પ્રાપ્ત થાય છે.
પારિજાત વૃક્ષનું આયુષ્ય: રામાયણ અને મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલા કેટલાક પ્રાચીન પારિજાત વૃક્ષો આજે પણ ભારતમાં વિરાજમાન છે, જેમાંથી ઉત્તર પ્રદેશના બારાબંકી જિલ્લાના કિંતુર ગામમાં આવેલું હજારો વર્ષ જૂનું 'પારિજાત વૃક્ષ' સૌથી પ્રસિદ્ધ છે.
પૂજામાં વર્જિત નિયમ: અગત્સ્ય સંહિતા મુજબ, અન્ય કોઈ દેવી-દેવતાને જમીન પર પડેલું ફૂલ ચઢાવવું પાપ માનવામાં આવે છે, પરંતુ પારિજાત આ નિયમથી તદ્દન અપવાદ છે.
