Sarva Pitru Amavasya Bhog Items: હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર પિતૃ પક્ષનો અંતિમ દિવસ સર્વપિતૃ અમાવાસ્યા તરીકે મનાવવામાં આવે છે, જેને મહાલાયા અમાવાસ્યા પણ કહે છે. આ દિવસે તમામ પિતૃઓ ધરતી પરથી પોતાના લોક તરફ પ્રસ્થાન કરે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, શ્રદ્ધા અને પિતૃ પક્ષનો આ આખરી દિવસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસે એવા દિવંગત સ્વજનોનું પણ શ્રદ્ધાપૂર્વક તર્પણ કરી શકાય છે જેમની મૃત્યુ તારીખ પરિવારને યાદ ન હોય. આ વિશેષ દિવસે પિતૃઓને પ્રસન્ન કરવા માટે શ્રદ્ધાની થાળીમાં સાત પ્રકારની મુખ્ય વસ્તુઓનો ભોગ ધરવાનું વિશેષ મહત્વ છે, જેનાથી પિતૃદોષમાંથી રાહત મળે છે.
ગાયના દૂધની શુદ્ધ ખીર
સર્વપિતૃ અમાવાસ્યાના શ્રદ્ધા ભોજનમાં ખીરનું હોવું અનિવાર્ય માનવામાં આવે છે, કારણ કે તેના વગર પિતૃઓનો ભોગ અધૂરો ગણાય છે. ખાસ ધ્યાનમાં રાખવું કે પિતૃઓ માટે તૈયાર થતી આ ખીર હંમેશાં ગાયના શુદ્ધ દૂધમાંથી જ બનાવવી જોઈએ, ભેંસના દૂધનો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ.
શુદ્ધ ચોખા અથવા અક્ષત
પિતૃઓની શ્રદ્ધા થાળીમાં ચોખા અથવા તેનાથી બનેલા પવિત્ર અન્નનો સમાવેશ અવશ્ય કરવો જોઈએ. ધાર્મિક માન્યતા છે કે પિતૃઓને ચોખા અર્પણ કરવાથી પરિવાર પર તેમની કૃપા બની રહે છે અને કુંડળીમાં રહેલા પિતૃદોષની અસરો હળવી થાય છે.
અડદની દાળના વિવિધ પૌષ્ટિક વ્યંજનો
શ્રદ્ધાની થાળીમાં અડદની દાળમાંથી તૈયાર કરેલી વાનગીઓ હોવી ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે. તમે અડદની દાળ, અડદના વડા, દહીંવડા કે દાળની કચોરી બનાવીને પિતૃઓને ધરી શકો છો. આ પરંપરાગત ભોગ પિતૃઓને અત્યંત પ્રિય હોવાનું મનાય છે.
ગરમાગરમ શુદ્ધ ઘીની પૂરી
પિતૃઓના ભોગમાં ઘઉંના લોટમાંથી બનાવેલી શુદ્ધ ઘીની પૂરીઓ ચોક્કસપણે સામેલ કરવી જોઈએ. શાસ્ત્રોમાં જણાવ્યા મુજબ પૂરી એ પિતૃઓનું ખૂબ જ પ્રિય ભોજન છે, જે તેમના આત્માને તૃપ્તિ અર્પણ કરે છે.
મોસમી શાકભાજી
ભોજનની થાળીમાં ઋતુ અનુસાર ઉપલબ્ધ તાજી મોસમી શાકભાજી રાખવી જોઈએ. સર્વપિતૃ અમાવાસ્યાના દિવસે વિશેષ રુપથી કોળુ અથવા અન્ય સાત્વિક શાકભાજી બનાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવે છે.
તાજા અને શુદ્ધ મોસમી ફળો
પિતૃઓને અન્ન અને જળની સાથે વિવિધ પ્રકારના તાજા મોસમી ફળોનો ભોગ પણ અર્પણ કરવામાં આવે છે. કેળા, સફરજન કે અન્યો સાત્વિક ફળોને શ્રદ્ધા થાળીમાં ગોઠવીને પિતૃઓનું સ્મરણ કરવામાં આવે છે.
પિતૃઓની મનપસંદ વિશેષ વાનગીઓ
ઉપરોક્ત ચીજો ઉપરાંત, તમારા દિવંગત સ્વજનો કે પિતૃઓને તેમના જીવનકાળ દરમિયાન જે પણ ખોરાક સૌથી વધુ પ્રિય હતો, તે વાનગી પણ થાળીમાં ચોક્કસ રાખવી જોઈએ. જેમ કે કઢી, રાજમા અથવા અન્ય પારિવારિક પરંપરાગત પકવાન.
શુદ્ધતા અને સાત્વિકતા બાબતે રાખવાની વિશેષ કાળજી
પિતૃઓ માટે ભોગ તૈયાર કરતી વખતે એ વાતની સૌથી વધુ તકેદારી રાખવી કે રસોઈમાં ડુંગળી અને લસણનો બિલકુલ ઉપયોગ ન કરવો. સંપૂર્ણપણે શુદ્ધ, સાત્વિક અને પવિત્ર ભાવ સાથે તૈયાર કરાયેલું ભોજન જ સાચા મનથી પિતૃઓને અર્પણ કરવું જોઈએ, જેથી તેઓ પ્રસન્ન થઈને આશીર્વાદ આપી શકે.
