Labh Pancham 2026 date and muhurat: ગુજરાતભરમાં દિવાળી અને નૂતન વર્ષના તહેવારો બાદ અત્યંત પવિત્ર અને શુભ ગણાતો 'લાભ પાંચમ'નો પર્વ આવતીકાલે એટલે કે શનિવાર, 14 નવેમ્બર, 2026ના રોજ ઉજવવામાં આવશે. વિક્રમ સંવત 2083ના કારતક સુદ પાંચમના દિવસે આવતા આ પર્વને 'સૌભાગ્ય પંચમી' અને 'જ્ઞાન પંચમી' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. ગુજરાતના વેપારી વર્ગ માટે આ દિવસનું વિશેષ મહત્વ છે, કારણ કે દિવાળીના વેકેશન બાદ વેપારીઓ અને દુકાનદારો આ શુભ દિવસે પોતાના ધંધા-રોજગાર ફરી શરૂ કરે છે. જોકે, આ વર્ષે લાભ પાંચમ શનિવારે આવતી હોવાથી અને રવિવારની રજા જોડાતી હોવાથી ઘણા વેપારીઓ અને ઉદ્યોગપતિઓ પોતાના સ્ટાફને લાંબું વેકેશન મળી રહે તે હેતુથી સોમવારે (સાતમના દિવસે) પેઢીઓ ખોલવાનું આયોજન પણ કરી રહ્યા છે.
પંચાંગ મુજબ તિથિ અને લાભ પાંચમ 2026ના શ્રેષ્ઠ શુભ મુહૂર્ત
પંચાંગની ગણતરી અનુસાર, કારતક સુદ પાંચમ તિથિ 13 નવેમ્બર, શુક્રવારના રોજ રાત્રે 8.42 વાગ્યે શરૂ થશે અને 14 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ રાત્રે 11.23 વાગ્યે સમાપ્ત થશે. સૂર્યોદય તિથિ મુજબ 14 નવેમ્બરે લાભ પાંચમ ઉજવાશે. અમદાવાદ પંચાંગ મુજબ પૂજા અને પેઢી ખોલવાના શુભ મુહૂર્ત નીચે મુજબ છે:
સવારનું પૂજા મુહૂર્ત: સવારે 06.52થી 10.33 વાગ્યા સુધી
અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે 12.02થી 12.46 વાગ્યા સુધી
વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 02.14થી 02.59 વાગ્યા સુધી
(નોંધ: ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાં સ્થાનિક સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્તના સમય મુજબ મુહૂર્તમાં થોડી મિનિટોનો તફાવત હોઈ શકે છે.)
ગુજરાતના વેપારી સમુદાય માટે લાભ પાંચમ શા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે?
ગુજરાતના વ્યાપાર જગતમાં 'લાભ' એટલે કે નફો-વૃદ્ધિ અને 'સૌભાગ્ય' એટલે કે સારા નસીબનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે. નવા વર્ષમાં ધંધા-રોજગારમાં પ્રગતિ, આર્થિક સ્થિરતા અને સમૃદ્ધિ જળવાઈ રહે તેવી પ્રાર્થના સાથે વેપારીઓ વિઘ્નહર્તા ભગવાન શ્રીગણેશ અને ધનની દેવી માતા લક્ષ્મીની શાસ્ત્રોક્ત વિધિથી પૂજા-અર્ચના કરે છે.
ચોપડા પૂજનની પરંપરા: ખાતાવહીથી લઈને આધુનિક લેપટોપ-સોફ્ટવેરનું પૂજન
લાભ પાંચમના દિવસે ગુજરાતમાં 'ચોપડા પૂજન'ની ભવ્ય પરંપરા છે. વેપારીઓ નવા હિસાબી ચોપડા કે ખાતાવહીના પ્રથમ પાના પર કંકુ-કેસરથી સ્વસ્તિક દોરીને ડાબી બાજુ 'શુભ' અને જમણી બાજુ 'લાભ' લખે છે. આધુનિક ડિજિટલ યુગમાં હવે પરંપરાગત ચોપડાની સાથે સાથે ઓફિસના કોમ્પ્યુટર, લેપટોપ અને એકાઉન્ટિંગ સોફ્ટવેરનું પણ પૂજન કરીને નવા વર્ષના હિસાબોની બોણી (શરૂઆત) કરવામાં આવે છે.
લાભ પાંચમની સરળ પૂજાવિધિ અને જૈન ધર્મમાં 'જ્ઞાન પંચમી'નું મહત્વ
સવારે ઘર, દુકાન કે ઓફિસની સાફ-સફાઈ કરી ભગવાન ગણેશ અને લક્ષ્મીજીની પ્રતિમા સમક્ષ ઘીનો દીવો પ્રગટાવી ફૂલ, કંકુ, અક્ષત, ધૂપ અને મીઠાઈ અર્પણ કરી આરતી ઉતારવામાં આવે છે. બીજી તરફ, જૈન ધર્મમાં આ દિવસને 'જ્ઞાન પંચમી' તરીકે અત્યંત શ્રદ્ધાપૂર્વક ઉજવવામાં આવે છે. જૈન ઉપાશ્રયો, દેરાસરો અને પાઠશાળાઓમાં જ્ઞાનની દેવી માતા સરસ્વતી અને ધાર્મિક શાસ્ત્રો (જ્ઞાન ભંડાર) ની પૂજા-અર્ચના કરીને જ્ઞાનના સંવર્ધન અને આધ્યાત્મિક ઉન્નતિ માટે વિશેષ અનુષ્ઠાન યોજાય છે.
વિશેષ અને વધારાની માહિતી
લાભ પાંચમના શુભ ચોઘડિયા: 14 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ સવારે 08.15થી 09.38 સુધી 'શુભ' ચોઘડિયું રહેશે, જ્યારે બપોરે 12.24થી 04.33 દરમિયાન 'ચલ', 'લાભ' અને 'અમૃત' ચોઘડિયાનો ઉત્તમ સંયોગ હોવાથી નવા કાર્યના શ્રીગણેશ કરવા માટે શ્રેષ્ઠ સમય છે.
બજારોમાં રોનક: લાભ પાંચમના દિવસથી અમદાવાદના માણેકચોક, સુરતના ટેક્સટાઇલ માર્કેટ, રાજકોટની સોની બજાર અને રાજ્યભરના માર્કેટિંગ યાર્ડ્સમાં મુહૂર્તના સોદાઓ સાથે પુનઃ ધમધમાટ શરૂ થતો હોય છે.
