Labh Pancham Muhurat 2026: દિવાળી અને ગુજરાતી નૂતન વર્ષ બાદ આવતો લાભ પાંચમનો તહેવાર વેપારીઓ અને વ્યવસાયિક પરિવારો માટે વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ દિવસે ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા સાથે ચોપડા પૂજન કરવાની પરંપરા છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, લાભ પાંચમના દિવસે નવા કામકાજની શરૂઆત કરવાથી વેપારમાં પ્રગતિ અને જીવનમાં સુખ-સમૃદ્ધિ આવે છે. ખાસ કરીને ગુજરાતમાં આ તહેવારનું વિશેષ મહત્ત્વ છે. તો જાણીએ વર્ષ 2026માં લાભ પાંચમ ક્યારે ઉજવાશે, પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત શું છે અને ચોપડા પૂજનની પરંપરા પાછળનું ધાર્મિક મહત્ત્વ શું છે.
લાભ પાંચમ 2026 ક્યારે છે? જાણો તારીખ અને શુભ મુહૂર્ત
ગુજરાતી પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે કારતક સુદ પાંચમના દિવસે લાભ પાંચમ ઉજવવામાં આવે છે. તેને લાભ પંચમી, સૌભાગ્ય પંચમી અને લાખણી પંચમી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. વર્ષ 2026માં લાભ પાંચમનો તહેવાર 14 નવેમ્બર, શનિવારના રોજ ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે ઘરોમાં ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવામાં આવે છે. જ્યારે વેપારીઓ પોતાની દુકાનો અને ઓફિસમાં ચોપડા પૂજન કરીને નવા હિસાબ અને કામકાજની શરૂઆત કરે છે.
લાભ પાંચમ 2026ની મહત્વપૂર્ણ તારીખ અને સમય:
તહેવારની તારીખ: 14 નવેમ્બર 2026, શનિવાર
પંચમી તિથિ પ્રારંભ: 13 નવેમ્બર 2026, રાત્રે 8:42 વાગ્યે
પંચમી તિથિ સમાપ્તિ: 14 નવેમ્બર 2026, રાત્રે 11:23 વાગ્યે
મુખ્ય પૂજા મુહૂર્ત: સવારે 6:43 થી 10:18 વાગ્યા સુધી
દિવસ દરમિયાન અન્ય શુભ મુહૂર્ત:
બ્રહ્મ મુહૂર્ત: સવારે 5:09 થી 6:01 વાગ્યા સુધી
પ્રાતઃ સંધ્યા: સવારે 5:35 થી 6:52 વાગ્યા સુધી
અભિજિત મુહૂર્ત: બપોરે 12:02 થી 12:46 વાગ્યા સુધી
વિજય મુહૂર્ત: બપોરે 2:14 થી 2:59 વાગ્યા સુધી
અમૃત કાળ: બપોરે 2:59 થી સાંજે 4:47 વાગ્યા સુધી
ગોધૂલી મુહૂર્ત: સાંજે 5:56 થી 6:22 વાગ્યા સુધી
સાયાહ્ન સંધ્યા: સાંજે 5:56 થી 7:13 વાગ્યા સુધી
રવિ યોગ: 14 નવેમ્બરની રાત્રે 8:24 થી 15 નવેમ્બરની સવારે 6:53 વાગ્યા સુધી
વેપારીઓ માટે કેમ ખાસ છે લાભ પાંચમનો તહેવાર?
લાભ પાંચમને વેપાર-ધંધા અને નવા કામકાજની શુભ શરૂઆત સાથે જોડવામાં આવે છે. દિવાળી અને બેસતા વર્ષ દરમિયાન ઘણા વેપારીઓ પોતાની દુકાનો અને વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ બંધ રાખે છે. ત્યારબાદ લાભ પાંચમના દિવસે ફરીથી ધંધા-રોજગારની શરૂઆત કરવામાં આવે છે. 'લાભ' શબ્દનો અર્થ ફાયદો અને પ્રગતિ થાય છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, આ દિવસે ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની પૂજા કરવાથી વેપારમાં આવતી અડચણો દૂર થાય છે અને આખું વર્ષ ધંધામાં બરકત રહે છે. આ જ કારણથી ગુજરાતના વેપારી પરિવારોમાં લાભ પાંચમનું વિશેષ સ્થાન છે.
લાભ પાંચમના દિવસે ચોપડા પૂજન કેમ કરવામાં આવે છે?
લાભ પાંચમની સૌથી ખાસ પરંપરા ચોપડા પૂજન છે. આ દિવસે વેપારીઓ નવા ચોપડા, હિસાબની ડાયરી અને વ્યવસાય સાથે જોડાયેલા દસ્તાવેજોની પૂજા કરે છે. ચોપડા પર કંકુથી સ્વસ્તિક બનાવીને 'શુભ' અને 'લાભ' લખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ચોપડાને ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની સામે રાખીને પૂજા કરવામાં આવે છે. વેપારીઓની માન્યતા છે કે ચોપડા પૂજન કરવાથી આખા વર્ષ દરમિયાન વેપારમાં સારી આવક થાય છે અને ધંધામાં સફળતા મળે છે. આજના ડિજિટલ યુગમાં ઘણા વેપારીઓ એકાઉન્ટિંગ બુકની સાથે કમ્પ્યુટરની પણ પૂજા કરે છે.
લાભ પાંચમ સાથે જોડાયેલી આ ધાર્મિક માન્યતાઓ પણ છે ખાસ
લાભ પાંચમ માત્ર વેપારની શરૂઆતનો દિવસ નથી, પરંતુ તેની સાથે અનેક ધાર્મિક પરંપરાઓ પણ જોડાયેલી છે.
નવા કામની શરૂઆત: આ દિવસે નવો ધંધો, દુકાન, ઓફિસ કે અન્ય શુભ કાર્ય શરૂ કરવું શુભ માનવામાં આવે છે. લોકો પોતાના અટકેલા કામ ફરી શરૂ કરવા માટે પણ આ દિવસ પસંદ કરે છે.
માતા લક્ષ્મી અને ગણેશજીની પૂજા: માતા લક્ષ્મીને ધન અને સમૃદ્ધિની દેવી માનવામાં આવે છે, જ્યારે ભગવાન ગણેશને વિઘ્નહર્તા કહેવામાં આવે છે. તેથી આ દિવસે બંનેની પૂજા કરીને સુખ-સમૃદ્ધિ અને કાર્યમાં સફળતા માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
જૈન ધર્મમાં જ્ઞાન પંચમી: જૈન સમુદાયમાં આ દિવસ જ્ઞાન પંચમી તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસે ધાર્મિક પુસ્તકો, શાસ્ત્રો અને જ્ઞાન સાથે જોડાયેલી સામગ્રીની પૂજા કરવામાં આવે છે. જ્ઞાનની આરાધના કરીને જીવનમાં સદબુદ્ધિ અને યોગ્ય માર્ગદર્શન મળે તેવી પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે.
લાભ પાંચમના દિવસે કેવી રીતે કરવી પૂજા?
લાભ પાંચમના દિવસે સવારે વહેલા ઊઠીને સ્નાન કર્યા બાદ સ્વચ્છ કપડાં પહેરો. ત્યારબાદ ઘરના પૂજા સ્થળની સફાઈ કરીને ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની મૂર્તિ અથવા તસવીર સ્થાપિત કરો. તેમને ફૂલ, કંકુ, ચોખા, ધૂપ, દીવો અને મીઠાઈ અર્પણ કરો. ત્યારબાદ ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીની વિધિપૂર્વક પૂજા કરીને આરતી કરો. વેપારીઓએ પોતાની દુકાન કે ઓફિસની સફાઈ કરીને ત્યાં પણ પૂજાની તૈયારી કરવી જોઈએ. નવા ચોપડા અથવા હિસાબની ડાયરી પર કંકુથી સ્વસ્તિક બનાવી 'શુભ-લાભ' લખો અને તેને ભગવાનની સામે રાખીને પૂજા કરો. અંતમાં ભગવાન ગણેશ અને માતા લક્ષ્મીને પ્રાર્થના કરો કે આખું વર્ષ વેપારમાં પ્રગતિ થાય, ધન-ધાન્યની વૃદ્ધિ થાય અને પરિવાર પર સુખ-સમૃદ્ધિ બની રહે.
