Jitiya Vrat 2026: જીતિયાને જિયૂતિયા અને જીવિતપુત્રીકા વ્રત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના સંતાનની રક્ષા, લાંબા આયુષ્ય અને સુખી જીવનની કામના માટે નિર્જળ વ્રત રાખે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, જીતિયા વ્રત કરવાથી સંતાન નિરોગી અને દીર્ઘાયુ બને છે તેમજ તેમના જીવનમાં આવતી મુશ્કેલીઓ દૂર થાય છે. દર વર્ષે અશ્વિન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમી તિથિએ જીતિયા એટલે કે જીવિતપુત્રીકા વ્રત રાખવામાં આવે છે. વ્રતી મહિલાઓ આખો દિવસ અને રાત નિર્જળ ઉપવાસ કરે છે. જીતિયા વ્રતનું પારણું શુભ મુહૂર્ત અનુસાર કરવામાં આવે છે. આ વ્રત મુખ્યત્વે બિહાર, ઝારખંડ અને ઉત્તર પ્રદેશમાં કરવામાં આવે છે. જ્યારે નેપાળમાં પણ જીવિતપુત્રીકા વ્રતને જીતિયા વ્રત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ વ્રત માતૃત્વ પ્રેમ, તપસ્યા અને ભક્તિનું પ્રતીક માનવામાં આવે છે.
જીતિયા વ્રત 2026 ક્યારે છે?
પંચાંગ અનુસાર, અશ્વિન મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષની અષ્ટમી તિથિ 3 ઓક્ટોબરે સવારે 7:59 વાગ્યે શરૂ થશે અને 4 ઓક્ટોબરે સવારે 5:51 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદય તિથિ અનુસાર, જીતિયા વ્રત 3 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ રાખવામાં આવશે. જીતિયા વ્રતના દિવસે ભગવાન જીમૂતવાહનની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક પરંપરા અનુસાર, ચીલ-સિયારણની કથા સાંભળ્યા વિના આ વ્રત અધૂરું માનવામાં આવે છે.
જીતિયા 2026 પૂજાનો શુભ મુહૂર્ત
જીતિયા વ્રતના દિવસે બ્રહ્મ મુહૂર્ત સવારે 4:38થી 5:26 વાગ્યા સુધી રહેશે. જ્યારે અભિજીત મુહૂર્ત સવારે 11:46થી બપોરે 12:34 વાગ્યા સુધી રહેશે. આ સમય દરમિયાન ધાર્મિક વિધિ અને પૂજા-અર્ચના કરી શકાય છે.
જીતિયા વ્રત 2026 પારણાની તારીખ અને મુહૂર્ત
જીતિયા વ્રત ખૂબ જ કઠિન માનવામાં આવે છે, કારણ કે આ દરમિયાન મહિલાઓ નિર્જળ ઉપવાસ રાખે છે. વ્રતનું પારણું બીજા દિવસે એટલે કે 4 ઓક્ટોબર 2026ના રોજ કરવામાં આવશે. પારણાનો શુભ સમય સવારે 6:15 વાગ્યા પછી રહેશે. આ સમય બાદ વ્રતી મહિલાઓ જીતિયા વ્રતનું પારણું કરી શકશે.
જીતિયા વ્રતના નિયમો
જીતિયા વ્રત રાખનાર મહિલાઓએ એક દિવસ પહેલાં પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરીને પૂજા કરવી જોઈએ.
વ્રતના એક દિવસ પહેલાં સાત્વિક ભોજન કરવું અને ડુંગળી-લસણનું સેવન ટાળવું જોઈએ.
જીતિયા વ્રત નિર્જળ રાખવામાં આવે તો ઉપવાસ દરમિયાન પાણીનું સેવન ન કરવું.
બીજા દિવસે નવમી તિથિમાં શુભ સમય અનુસાર જીતિયા વ્રતનું પારણું કરવું.
પૂજા-પાઠ અને સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય આપ્યા બાદ જ વ્રતનું પારણું કરવાની પરંપરા છે.
વ્રત દરમિયાન મહિલાઓએ સ્વચ્છતા અને ધાર્મિક નિયમોનું પણ વિશેષ ધ્યાન રાખવું જોઈએ.
