USA Sanctions 9 Indian Companies: ઈરાનના પ્રતિબંધિત તેલના વેપારને મદદ કરવાના આરોપસર અમેરિકાએ ભારતીય કારોબારી સુનીલ કુમાર શર્મા, તેમની પત્ની જસપ્રીત પ્રીતિ શાહિદ અને ભારત સાથે જોડાયેલી નવ કંપનીઓ સામે પ્રતિબંધાત્મક કાર્યવાહી કરી છે. અમેરિકાના નાણા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, ચંદીગઢથી સંચાલિત આ નેટવર્ક પર જહાજો માટે નકલી સમુદ્રી રજિસ્ટ્રેશન અને ધ્વજ પ્રમાણપત્રો તૈયાર કરાવવાનો આરોપ છે. આ વ્યવસ્થાનો ઉપયોગ કરીને ઈરાની તેલ વહન કરતાં જહાજોને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધો છતાં કામગીરી ચાલુ રાખવામાં મદદ મળી હોવાનો અમેરિકાનો દાવો છે.
ચંદીગઢથી સંચાલિત થતું હતું નેટવર્ક
અમેરિકી નાણા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ નેટવર્ક ભારતીય કારોબારી સુનીલ કુમાર શર્મા અને તેમની પત્ની જસપ્રીત પ્રીતિ શાહિદ દ્વારા ચંદીગઢથી ચલાવવામાં આવતું હતું. અમેરિકાના આરોપ પ્રમાણે, આ દંપતીએ જહાજો માટે નકલી સમુદ્રી રજિસ્ટ્રેશન અને ધ્વજ પ્રમાણપત્રો તૈયાર કરાવ્યાં હતાં. તેના કારણે ઈરાની તેલનું પરિવહન કરતાં જહાજો પોતાની ઓળખ અને રજિસ્ટ્રેશન સંબંધિત વિગતોમાં ગેરરીતિ કરીને આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિબંધોથી બચી શકતાં હતાં. આ નેટવર્ક દ્વારા અરુબા, ગિયાના, મોઝામ્બિક, મલાવી, સિન્ટ માર્ટેન અને તિમોર-લેસ્તે જેવા દેશોનાં નામે કથિત રીતે નકલી વેબસાઇટ્સ અને રજિસ્ટ્રીઓ ઊભી કરવામાં આવી હતી.
ભારતની નવ કંપનીઓ પર અમેરિકાના પ્રતિબંધ
અમેરિકી નાણા મંત્રાલયે આ કાર્યવાહી હેઠળ ભારત સાથે જોડાયેલી નવ કંપનીઓ અને સંસ્થાઓને પ્રતિબંધોના દાયરામાં સામેલ કરી છે. તેમાં મુખ્યત્વે નીચેના નામોનો સમાવેશ થાય છે:
ઓશનિક ટેક્નોલોજીસ ઇન્ડિયા
આર્યાવર્ત શિપ મેનેજમેન્ટ
પ્રિસેપ્ટ ટ્રેન્ડ્સ
પોલીનેશિયા મેરિટાઇમ
અલેક્સાર્યા ફિનસર્વ
અલેક્સાર્યા મીડિયા એન્ડ એન્ટરટેઈનમેન્ટ
વિહારાબોટિંગ
આર્યાવર્ત મેરિટાઇમ એન્ડ એજ્યુકેશનલ ટ્રસ્ટ
આ ઉપરાંત, સુનીલ શર્મા સાથે જોડાયેલી કંપનીઓમાં ડિરેક્ટર તરીકે કાર્યરત અશ્વિની કુમાર ધિમાન અને ઇશ્વિંદર સિંહ સામે પણ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
‘ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ’ હેઠળ કાર્યવાહી
અમેરિકાના નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટે આ કાર્યવાહી અંગે કડક વલણ વ્યક્ત કર્યું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, જમીન, સમુદ્ર કે હવાઈ માર્ગે ઈરાની શાસનને મદદ કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનના ‘ઓપરેશન ઇકોનોમિક આઉટકાસ્ટ’ અભિયાન હેઠળ ઈરાનની આર્થિક ગતિવિધિઓ અને તેલના વેચાણમાંથી થતી આવક પર નિયંત્રણ લાવવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ અભિયાન અંતર્ગત ઈરાનના તેલ વેપાર સાથે જોડાયેલા નેટવર્ક અને તેને મદદ કરનારા લોકો તથા સંસ્થાઓને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યાં છે.
અમેરિકાની કાર્યવાહીથી ભારતીય કંપનીઓ પર શું અસર થઈ શકે?
અમેરિકાના પ્રતિબંધો હેઠળ આવતી કંપનીઓ અને વ્યક્તિઓને અમેરિકાની નાણાકીય વ્યવસ્થા સાથેના વ્યવહારોમાં મુશ્કેલી પડી શકે છે. અમેરિકાના અધિકારક્ષેત્ર હેઠળ આવતી તેમની સંપત્તિ ફ્રીઝ થવાની અને અમેરિકન નાગરિકો અથવા સંસ્થાઓ સાથેના વ્યવહારો પર પ્રતિબંધ લાગવાની શક્યતા રહે છે. આવી કાર્યવાહીથી આંતરરાષ્ટ્રીય બેન્કિંગ, વેપાર અને શિપિંગ સાથે જોડાયેલી કામગીરી પર પણ અસર થઈ શકે છે. જોકે, સંબંધિત કંપનીઓની વાસ્તવિક કામગીરી અને તેમની સામે લાગુ પડતા પ્રતિબંધોની ચોક્કસ અસર અમેરિકી સત્તાવાર આદેશની શરતો પર આધારિત રહેશે.
ઈરાન સાથેના સંઘર્ષ અને અમેરિકાની રાજકીય સ્થિતિની ચર્ચા
અમેરિકામાં તાજેતરની મિડટર્મ ચૂંટણીમાં ટ્રમ્પની રિપબ્લિકન પાર્ટીને થયેલા નુકસાન અને ઈરાન સાથેના સંઘર્ષને લઈને પણ રાજકીય ચર્ચા ચાલી રહી છે. ઈંધણના વધતા ભાવો અને વિદેશ નીતિ જેવા મુદ્દાઓ ચૂંટણીના રાજકીય માહોલમાં ચર્ચાસ્પદ રહ્યા છે. જોકે, ચૂંટણીમાં થયેલી હારનું કારણ માત્ર ઈરાન સાથેનો સંઘર્ષ કે ઈંધણના ભાવને ગણાવી શકાય નહીં. અમેરિકાની ભારત સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ સામેની આ કાર્યવાહીનું સત્તાવાર કારણ ઈરાનના પ્રતિબંધિત તેલ વેપારને મદદ કરવાના આક્ષેપો છે. આગામી સમયમાં અમેરિકી પ્રતિબંધોની અસર સંબંધિત કંપનીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર પર કેવી પડે છે તેના પર નજર રહેશે.
