Nepal Flood News: નેપાળમાં આવેલા વિનાશક પૂરે ભારે તબાહી મચાવી છે. અત્યાર સુધીમાં 160 લોકોનાં મોત થયા છે, જ્યારે 133 ભારતીયો સહિત 844 લોકો ગુમ હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ભયાનક આપત્તિ વચ્ચે સૌથી મોટો સવાલ એ હતો કે આખરે આટલું વિનાશક પૂર આવ્યું કેવી રીતે? શરૂઆતમાં ભૂકંપની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી, પરંતુ હવે યુએસ જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS) તરફથી આ અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે.
પૂર ભૂકંપના કારણે નહીં, ગ્લેશિયર પતન અને કાટમાળના પ્રવાહથી આવ્યું
USGSની માહિતી અનુસાર શરૂઆતમાં જે ભૂકંપની ગતિવિધિ તરીકે નોંધાયું હતું, તે વાસ્તવમાં ગ્લેશિયરનો મોટો હિસ્સો તૂટી પડવાથી સર્જાયેલા કાટમાળના પ્રવાહ સાથે સંબંધિત હતું. એટલે કે આ વિનાશક પૂરનું મુખ્ય કારણ ભૂકંપ નહીં પરંતુ પહાડી વિસ્તારમાં થયેલું ગ્લેશિયર પતન અને ત્યારબાદ ખડકો તથા કાટમાળ નદીમાં ધસી આવવું હતું. આ કાટમાળના જોરદાર પ્રવાહે નદીનું પાણી અચાનક વધારી દીધું અને નીચેના વિસ્તારોમાં વિનાશક પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ.
શરૂઆતમાં 4.4ની તીવ્રતાનો ભૂકંપ નોંધાયો હતો
ઘટના બાદ શરૂઆતમાં નેપાળ-ચીન સરહદ નજીક ભૂકંપની ગતિવિધિ નોંધાઈ હતી. અહેવાલ મુજબ કાઠમંડુની ઉત્તરે નેપાળ સમય મુજબ સવારે 8:37 વાગ્યે 4.4ની તીવ્રતાની ગતિવિધિ નોંધાઈ હતી. જો, કે ત્યારબાદ USGS દ્વારા કરવામાં આવેલી સ્પષ્ટતામાં જણાવાયું કે આ રેકોર્ડિંગ વાસ્તવિક ભૂકંપને બદલે ગ્લેશિયર પતન અને કાટમાળના પ્રવાહથી સર્જાયેલા કંપનને કારણે થયું હતું. એટલે ઘટનાસ્થળે કોઈ મોટો ભૂકંપ આવ્યો હોવાનો દાવો યોગ્ય નથી.
સેટેલાઇટ તસવીરોથી પણ મળી મહત્વપૂર્ણ માહિતી
પ્લેનેટ લેબ્સની સેટેલાઇટ તસવીરોના પ્રારંભિક અભ્યાસમાં પણ પહાડી વિસ્તારમાંથી મોટા પ્રમાણમાં ભૂસ્ખલન અને ખડકો ધસી પડવાના સંકેતો મળ્યા છે. મળતી માહિતી અનુસાર નેપાળ-ચીનના રસુવાગઢી સરહદ ક્રોસિંગથી આશરે 20 કિલોમીટર ઉત્તરપૂર્વમાં લેન્ડી નદીમાં કાટમાળનો વિશાળ જથ્થો ધસી આવ્યો હતો. લેન્ડી નદી ભોટે કોશીની ઉપનદી છે અને ચીન તરફથી નેપાળ તરફ વહે છે. કાટમાળના આ અચાનક પ્રવાહ બાદ નદીનું પાણી ઝડપથી વધ્યું અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ભારે વિનાશ સર્જાયો.
-1787798449168.webp)
160નાં મોત, 844 લોકો હજુ ગુમ
આ આપત્તિમાં જાનહાનિનો આંકડો પણ ચિંતાજનક છે. નેપાળ પોલીસે અત્યાર સુધીમાં 160 મૃતદેહો બહાર કાઢ્યા હોવાનું જણાવાયું છે. બીજી તરફ 844 લોકો ગુમ છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય નાગરિકોનો પણ સમાવેશ થાય છે. પૂરથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રસ્તા, પુલ અને અન્ય માળખાને નુકસાન થતાં બચાવ કામગીરી પણ મુશ્કેલ બની છે. પ્રશાસન દ્વારા અસરગ્રસ્ત પરિવારોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવાની કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે.
403 પ્રવાસીઓ પણ લાંબા સમય સુધી સંપર્કવિહોણા
નેપાળના પર્યટન મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ પૂર બાદ ઓછામાં ઓછા 403 પ્રવાસીઓ કેટલાક કલાકો સુધી ગુમ રહ્યા હતા. તેમાં 341 વિદેશી પ્રવાસીઓનો સમાવેશ થતો હોવાનું જણાવાયું છે. સંપર્ક અને માર્ગ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ જવાને કારણે અનેક પ્રવાસીઓ વિશે માહિતી મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી હતી. બચાવ ટીમો દ્વારા સતત શોધખોળ હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
રાહત અને બચાવ કામગીરી હજુ પણ ચાલુ
હાલ રસુવા સહિતના પૂરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં રાહત અને બચાવ કામગીરી ચાલી રહી છે. ગુમ થયેલા લોકોની શોધખોળ ઉપરાંત અસરગ્રસ્ત પરિવારોને સુરક્ષિત સ્થળે પહોંચાડવા પર પ્રશાસનનું ધ્યાન છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર હિમાલયના ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ગ્લેશિયર પતન, ભૂસ્ખલન અને અચાનક પૂર જેવા કુદરતી જોખમો સામેની તૈયારીઓ અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા કર્યા છે.
