Modi Cabinet Reshuffle: ભાજપ દ્વારા નવી રાષ્ટ્રીય ટીમની જાહેરાત બાદ હવે કેન્દ્રની નરેન્દ્ર મોદી સરકારમાં સંભવિત કેબિનેટ ફેરબદલની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું છે. ભાજપ સંગઠનમાં થયેલા મોટા ફેરફારો બાદ હવે સરકારમાં પણ જવાબદારીઓમાં ફેરફાર થઈ શકે તેવી રાજકીય અટકળો ચાલી રહી છે. જોકે, કેબિનેટ વિસ્તરણ કે ફેરબદલ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
કેબિનેટમાં 12 નવા મંત્રીઓ માટે જગ્યા?
હાલની સ્થિતિ મુજબ કેન્દ્રની મંત્રી પરિષદમાં કુલ 69 મંત્રીઓ છે. બંધારણીય મર્યાદા મુજબ કેન્દ્રમાં વડાપ્રધાન સહિત મંત્રીઓની કુલ સંખ્યા લોકસભાની કુલ સભ્યસંખ્યાના 15 ટકાથી વધુ હોઈ શકે નહીં. આ મર્યાદા મુજબ મહત્તમ 81 સભ્યોની જગ્યા બને છે. આ ગણતરીને કારણે કેબિનેટમાં હજુ 12 મંત્રીઓ માટે જગ્યા હોવાની ચર્ચા છે. જોકે, તેનો અર્થ એ નથી કે તમામ 12 જગ્યાઓ પર નવા મંત્રીઓની નિમણૂક થશે જ. અંતિમ નિર્ણય વડાપ્રધાન અને ભાજપના ટોચના નેતૃત્વ પર નિર્ભર રહેશે.
'વન પર્સન, વન પોસ્ટ'થી કોના પર અસર પડશે?
ભાજપની નવી રાષ્ટ્રીય ટીમમાં કેટલાક કેન્દ્રીય મંત્રીઓને સંગઠનમાં પણ મહત્વની જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી છે. તેના કારણે ભાજપના ચર્ચિત 'વન પર્સન, વન પોસ્ટ' ફોર્મ્યુલાને લઈને અટકળો તેજ બની છે. જો આ સિદ્ધાંતનો કડક અમલ કરવામાં આવે તો સંગઠનમાં નવી જવાબદારી મેળવનારા કેટલાક નેતાઓએ સરકાર અને પક્ષના સંગઠનમાંથી એક ભૂમિકા પસંદ કરવી પડી શકે છે. આ સ્થિતિમાં કેટલાક મંત્રીઓના વિભાગ બદલાઈ શકે અથવા નવા ચહેરાઓને તક મળી શકે છે.
પિયૂષ ગોયલની ભૂમિકા પર ખાસ નજર
કેન્દ્રીય વાણિજ્ય અને ઉદ્યોગ મંત્રી પિયૂષ ગોયલને ભાજપ સંગઠનમાં મહત્વની જવાબદારી મળ્યા બાદ તેમની ભૂમિકા અંગે ચર્ચા થઈ રહી છે. જો તેઓ સંગઠનની જવાબદારીને પ્રાથમિકતા આપે તો વાણિજ્ય મંત્રાલયમાં ફેરફાર થવાની શક્યતા અંગે રાજકીય વર્તુળોમાં અટકળો છે. જો, કે તેઓ સરકારમાં મંત્રી તરીકેની જવાબદારી યથાવત રાખશે કે નહીં તે અંગે હજુ કોઈ સત્તાવાર નિર્ણય સામે આવ્યો નથી.
હર્ષ મલ્હોત્રા અને પંકજ ચૌધરી પણ ચર્ચામાં
કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી હર્ષ મલ્હોત્રાને દિલ્હી ભાજપના અધ્યક્ષ બનાવાયા બાદ તેમના મંત્રીપદને લઈને પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. બીજી તરફ પંકજ ચૌધરીને ઉત્તર પ્રદેશ ભાજપના અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા છે. બંને નેતાઓને સંગઠન અને સરકારની જવાબદારી એકસાથે સંભાળવામાં ફેરફાર કરવો પડે છે કે નહીં, તેના પર પણ નજર છે.
12 જગ્યાઓમાં સહયોગી પક્ષોને પણ મળી શકે તક
જો કેબિનેટ વિસ્તરણ થાય તો માત્ર ભાજપના નવા ચહેરાઓ જ નહીં, પરંતુ NDAના સહયોગી પક્ષોને પણ પ્રતિનિધિત્વ આપવાની શક્યતા ચર્ચાઈ રહી છે. ખાસ કરીને મહારાષ્ટ્ર સહિત કેટલાક રાજ્યોમાંથી નવા ચહેરાઓને કેન્દ્રમાં સ્થાન મળી શકે તેવી અટકળો છે. જોકે, કયા નેતાને મંત્રી બનાવવામાં આવશે તે અંગે હાલમાં કોઈ સત્તાવાર યાદી જાહેર કરવામાં આવી નથી.
માત્ર નવા મંત્રીઓ નહીં, વિભાગોમાં પણ ફેરફાર શક્ય
કેબિનેટમાં જગ્યા હોવાનો અર્થ માત્ર નવા મંત્રીઓની નિમણૂક એવો નથી. કેટલાક વરિષ્ઠ મંત્રીઓ પાસે એકથી વધુ મહત્વના મંત્રાલયોની જવાબદારી છે. ફેરબદલ થાય તો આવા વધારાના વિભાગો અન્ય મંત્રીઓને સોંપીને સરકારમાં કામનું વિતરણ વધુ સંતુલિત કરવાની દિશામાં પણ નિર્ણય લેવાઈ શકે છે.
પાર્લામેન્ટરી બોર્ડમાં પણ નવા ચહેરાઓની ચર્ચા
કેબિનેટ ફેરબદલની સાથે ભાજપના સંસદીય બોર્ડમાં પણ ફેરફારની અટકળો ચાલી રહી છે. ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ, મહારાષ્ટ્રના મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને આસામના મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાના નામોની ચર્ચા થઈ રહી છે. જો આ નેતાઓને પાર્ટીની ટોચની નિર્ણય પ્રક્રિયામાં વધુ મહત્વ મળે તો ભાજપમાં આગામી પેઢીના નેતૃત્વને વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં તે મોટું પગલું બની શકે છે.
2029ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં સંગઠન અને સરકારમાં સંતુલન
ભાજપના તાજેતરના સંગઠનાત્મક ફેરફારોને 2029ની લોકસભા ચૂંટણી અને આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓની લાંબા ગાળાની તૈયારીઓ સાથે જોડીને જોવામાં આવી રહ્યા છે. સરકાર અને સંગઠન વચ્ચે જવાબદારીઓનું યોગ્ય વિતરણ, નવા ચહેરાઓને તક અને પ્રાદેશિક સમીકરણોનું સંતુલન આગામી ફેરફારોમાં મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. હાલમાં આ સમગ્ર મામલો રાજકીય અટકળો પર આધારિત છે. મોદી કેબિનેટમાં ખરેખર કેટલા નવા મંત્રીઓનો સમાવેશ થશે, કોના વિભાગ બદલાશે કે કોનું મંત્રીપદ જશે તે અંગે અંતિમ નિર્ણય બાદ જ સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે.
