India US trade deal: અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત-અમેરિકા દ્વિપક્ષીય વેપાર કરાર (Trade Deal) અંગે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરી છે. વ્હાઇટ હાઉસના ઓવલ ઓફિસમાં પત્રકારો સાથે વાર્તાલાપ કરતા ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે બંને દેશો એક મજબૂત વેપાર કરાર કરવા માટે તત્પર છે અને તેની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયા છે. તેમણે આશાવાદ વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે ભારત કરાર કરવા ઈચ્છે છે અને અમેરિકા પણ તે દિશામાં આગળ વધી રહ્યું છે. આ નિવેદન બાદ વૈશ્વિક આર્થિક મંચ પર લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વાટાઘાટો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગઈ છે.
અગાઉના કરારો કરતા અલગ હશે આ નવી સમજૂતી
ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં એક મહત્વનો મુદ્દો ઉમેરતા જણાવ્યું કે, આ વખતે પ્રસ્તાવિત વેપાર કરાર અગાઉ થયેલા જૂના કરારો કરતા સાવ અલગ પ્રકારનો હશે. જોકે, આ નવી સમજૂતીની શરતો કે માળખું કેવું રહેશે તે અંગે તેમણે કોઈ વિસ્તૃત વિગતો જાહેર કરી નથી. નિષ્ણાતોના મતે, આ કરાર નવી નીતિઓ અને બદલાતા વૈશ્વિક આર્થિક વાતાવરણને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે, જે બંને દેશોના આર્થિક સંબંધોને એક નવો વળાંક આપી શકે છે.
વિદેશમંત્રી માર્કો રુબિયોની ભારત મુલાકાત અને રાજદ્વારી હિલચાલ
ટ્રમ્પનું આ મહત્વનું નિવેદન એવા સમયે સામે આવ્યું છે જ્યારે અમેરિકાના વિદેશમંત્રી માર્કો રુબિયો ભારતની મુલાકાતે આવેલા છે. પોતાની મુલાકાત દરમિયાન તેઓ ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને અન્ય ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે ઉર્જા, સંરક્ષણ, તકનીકી (ટેકનોલોજી) અને દ્વિપક્ષીય વેપારને વેગ આપવા અંગે ચર્ચા કરી રહ્યા છે. માર્કો રુબિયોએ પણ સંકેત આપ્યો છે કે બંને દેશો વચ્ચે હવે માત્ર બહુ ઓછા મુદ્દાઓ ઉકેલવાના બાકી રહ્યા છે અને ડીલ ટૂંક સમયમાં આખરી ઓપ લઈ શકે છે.
ટેરિફ પોલિસીમાં ફેરફાર અને વાટાઘાટોનો લાંબો તબક્કો
ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારના પ્રથમ તબક્કાનું માળખું આ વર્ષે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં જ તૈયાર કરવામાં આવ્યું હતું. પરંતુ અમેરિકાની આયાત જકાત (Tariff Policy) અને વૈશ્વિક સંજોગોમાં ફેરફાર થવાને કારણે વાટાઘાટોનો નવો તબક્કો શરૂ કરવો પડ્યો હતો. આ સિવાય તાજેતરમાં ભારતના વાણિજ્યમંત્રી પીયૂષ ગોયલે પણ અમેરિકી વેપાર પ્રતિનિધિ જેમિસન ગ્રીર સાથે બેઠક યોજીને જટિલ મુદ્દાઓને સરળ બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
વિપક્ષી દળોના સવાલો અને અપેક્ષિત પરિણામો
બીજી તરફ, આ કરાર અંગે રાજકીય સ્તરે પણ ચર્ચાઓ શરૂ થઈ ગઈ છે. કોંગ્રેસ નેતા ટી.એસ. સિંહ દેવે સોશિયલ મીડિયા પર પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો કે વેપાર કરાર અંગે અમેરિકા તરફથી સતત નિવેદનો આવી રહ્યા છે, પરંતુ ભારત સરકાર તરફથી સ્થિતિ સ્પષ્ટ કેમ કરવામાં આવતી નથી. હાલમાં ટ્રમ્પે કરારની નિકટતાનો સંકેત આપ્યો હોવા છતાં, કરારની અંતિમ શરતો અને તેની સત્તાવાર જાહેરાત ક્યારે થશે તેના પર હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.
