Election Commission Officer Transfer: દેશમાં આગામી સમયમાં યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણીઓને સંપૂર્ણપણે નિષ્પક્ષ, પારદર્શક અને ભયમુક્ત વાતાવરણમાં સંપન્ન કરવા માટે ભારતીય ચૂંટણી પંચ દ્વારા અત્યારથી જ કડક પગલાં લેવાની શરૂઆત કરી દેવામાં આવી છે. ચૂંટણી પંચે ચૂંટણી પ્રક્રિયા સાથે સીધા જોડાયેલા વહીવટી અને પોલીસ તંત્રના અધિકારીઓની બદલી અંગે એક સખત આદેશ કર્યો છે. આ નિયમ હેઠળ પાંચ ચૂંટણી રાજ્યોમાં લાંબા સમયથી એક જ જગ્યાએ ફરજ બજાવતા અધિકારીઓને તાત્કાલિક અન્યત્ર ખસેડવા માટે સ્પષ્ટ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે, જેથી ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર કોઈ પણ પ્રકારનો સ્થાનિક પ્રભાવ કે પક્ષપાત ન રહે અને લોકશાહીના આ મહાપર્વમાં નાગરિકોનો વિશ્વાસ વધુ મજબૂત બની શકે.
ગોવા, મણિપુર, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડને નિર્દેશ
ચૂંટણી પંચના આ કડક આદેશની સીધી અસર પાંચ મહત્વપૂર્ણ રાજ્યો પર પડવાની છે. પંચ દ્વારા ગોવા, મણિપુર, પંજાબ, ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ રાજ્યના મુખ્ય સચિવોને સત્તાવાર પત્ર લખીને વહીવટી તંત્રમાં મોટા પાયે ફેરબદલ કરવા માટે જણાવવામાં આવ્યું છે. આ પાંચેય રાજ્યોમાં આગામી સમયમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને ચૂંટણી પંચ કોઈ પણ પ્રકારની ચૂંક કે બેદરકારી સહન કરવાના મૂડમાં નથી. તમામ સંબંધિત રાજ્ય સરકારોએ ચૂંટણી પંચના આ નિર્દેશનું ચુસ્તપણે પાલન કરવાનું રહેશે અને આગામી 30 નવેમ્બર સુધીમાં ફરજિયાતપણે આ બદલીઓની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરીને તેનો અહેવાલ પંચને સુપરત કરવાનો રહેશે.
કયા અધિકારીઓની થશે બદલી અને શું છે નિયમ?
ચૂંટણી પંચની માર્ગદર્શિકા મુજબ મુખ્યત્વે બે પ્રકારના અધિકારીઓને આ બદલીના આદેશ લાગુ પડશે. પ્રથમ કેટેગરીમાં એવા તમામ અધિકારીઓ સામેલ છે જેઓ છેલ્લા ચાર વર્ષના સમયગાળા દરમિયાન કોઈ એક જ જિલ્લામાં સતત ત્રણ વર્ષ કે તેથી વધુ સમયથી પોતાની સેવાઓ આપી રહ્યા છે. જ્યારે બીજી કેટેગરીમાં એવા અધિકારીઓનો સમાવેશ થાય છે કે જેઓ હાલમાં પોતાના જ ગૃહ જિલ્લામાં (Home District) પોસ્ટેડ છે અને ફરજ બજાવી રહ્યા છે. આ બંને શ્રેણીમાં આવતા કોઈપણ અધિકારીને વર્તમાન જિલ્લામાં ચાલુ રાખવામાં આવશે નહીં અને ચૂંટણી આચારસંહિતા કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા શરૂ થાય તે પહેલાં જ તેમને અન્ય જિલ્લાઓમાં તબદીલ કરવામાં આવશે.
કયા કયા વિભાગના કર્મચારીઓ અને અધિકારીઓ આવશે દાયરામાં?
ચૂંટણી પંચનો આ વ્યાપક બદલીનો નિયમ માત્ર અમુક પસંદગીના વિભાગો પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ ચૂંટણી સંચાલન સાથે પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ રીતે જોડાયેલા તમામ સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ પર સમાન રીતે લાગુ થશે. આ નિયમ હેઠળ જિલ્લા કક્ષાના વહીવટી અધિકારીઓ જેવા કે ડેપ્યુટી કલેક્ટર, એસડીએમ તેમજ કાયદો અને વ્યવસ્થા સંભાળતા પોલીસ અધિકારીઓ જેમ કે ડીએસપી અને પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર (PI) ની બદલી કરવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, ચૂંટણી દરમિયાન ગેરરીતિઓ અટકાવવા અને કડક નજર રાખવા માટે પરિવહન વિભાગ, દારૂબંધી તથા આબકારી (Excise) વિભાગના અધિકારીઓની પણ મોટા પાયે ફેરબદલ કરાશે.
બદલી પાછળ ચૂંટણી પંચનો મુખ્ય હેતુ અને પારદર્શક વ્યવસ્થા
ચૂંટણી પંચનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે જ્યારે કોઈ પણ અધિકારી લાંબા સમય સુધી એક જ જિલ્લા કે વિસ્તારમાં ફરજ બજાવે છે, ત્યારે સ્થાનિક સ્તરે તેમના અંગત સંપર્કો, વગ અને પ્રભાવમાં વધારો થવાની પૂરેપૂરી સંભાવના રહે છે. આવા સંજોગોમાં ચૂંટણી જેવી મહત્વપૂર્ણ રાષ્ટ્રીય પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા પ્રભાવિત થવાનું જોખમ ઉભું થઈ શકે છે. આ જ કારણોસર, ચૂંટણીઓ કોઈપણ પક્ષપાત વિના તટસ્થ, સ્વસ્થ અને ન્યાયી વાતાવરણમાં યોજાય તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે ચૂંટણી પંચ દ્વારા આ નિયમિત અને કડક પગલું લેવામાં આવ્યું છે, જેથી દરેક નાગરિક ડર કે દબાણ વગર પોતાના મતાધિકારનો મુક્તપણે ઉપયોગ કરી શકે.
