Cuba Blackout: કેરેબિયન દેશ ક્યુબા અત્યારે ઇતિહાસના સૌથી ભયાનક ઉર્જા સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. સોમવારે દેશની મુખ્ય પાવર ગ્રીડ સંપૂર્ણપણે ઠપ્પ થઈ જતાં રાજધાની હવાના સહિત સમગ્ર દેશમાં અંધારપટ છવાઈ ગયો હતો. આ દેશવ્યાપી બ્લેકઆઉટને કારણે આશરે 1.1 કરોડ લોકો વીજળી વિના ટળવળી રહ્યા છે, જેના કારણે ઘરો, હોસ્પિટલો, ઉદ્યોગો અને પરિવહન સેવાઓ પર અત્યંત ગંભીર અસર પડી છે.
પાવર ગ્રીડ ફેલ થતા હાહાકાર
ક્યુબાના ઉર્જા મંત્રાલયે સોશિયલ મીડિયા દ્વારા સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી કે દેશની ઇલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમમાં મોટી ખામી સર્જાવાને કારણે ગ્રીડ સંપૂર્ણપણે નિષ્ફળ ગઈ છે. જોકે, આટલા મોટા પાયે વીજળી ગુલ થવાનું ચોક્કસ ટેકનિકલ કારણ હજુ સુધી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું નથી. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, નિષ્ણાતોની ટીમ અત્યારે ખામી શોધવા અને પાવર પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે યુદ્ધના ધોરણે કામ કરી રહી છે, પરંતુ સમગ્ર દેશમાં સ્થિતિ હજુ પણ નાજુક છે.
નાજુક માળખું અને તેલની અછત
ક્યુબાનું ઉર્જા સંકટ અચાનક આવેલી આફત નથી, પરંતુ વર્ષોથી ચાલી આવતી જર્જરિત વ્યવસ્થાનું પરિણામ છે. દેશના મોટાભાગના પાવર પ્લાન્ટ્સ દાયકાઓ જૂના છે અને નિયમિત જાળવણીના અભાવે વારંવાર બંધ પડી જાય છે. આ ઉપરાંત, ઈંધણ (તેલ) ના પુરવઠામાં સર્જાયેલા વિક્ષેપે આ કટોકટીને વધુ ઘેરી બનાવી છે. તેલના અભાવે પાવર પ્લાન્ટ્સ તેમની ક્ષમતા મુજબ વીજળી ઉત્પાદન કરી શકતા નથી.
યુએસ પ્રતિબંધોની માઠી અસર
ક્યુબા સરકાર આ ઉર્જા સંકટ માટે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ દ્વારા લાદવામાં આવેલા આર્થિક પ્રતિબંધોને જવાબદાર ગણાવી રહી છે. અમેરિકી નીતિઓને કારણે ક્યુબા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાંથી પૂરતું તેલ ખરીદી શકતું નથી અને જરૂરી સ્પેરપાર્ટ્સ મેળવવામાં પણ મુશ્કેલી પડી રહી છે. આ પ્રતિબંધોએ ક્યુબાની આર્થિક કમર તોડી નાખી છે, જેના કારણે ઉર્જા ક્ષેત્રમાં નવું રોકાણ કરવું અશક્ય બન્યું છે.
જનજીવન પર માઠી અસર
વીજળી ગુલ થવાને કારણે ક્યુબામાં માત્ર અંધકાર જ નથી છવાયો, પરંતુ અન્ય પાયાની સુવિધાઓ પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. પાણી પુરવઠો ઠપ્પ થયો છે, મોબાઈલ નેટવર્ક અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ ડાઉન છે અને હોસ્પિટલોમાં ઈમરજન્સી સેવાઓ જનરેટરના સહારે ચાલી રહી છે. નાના વેપારીઓ અને ઉદ્યોગો બંધ થતા આર્થિક નુકસાનનો આંકડો સતત વધી રહ્યો છે. જનતામાં પણ આ પરિસ્થિતિને લઈને ભારે રોષ અને લાચારી જોવા મળી રહી છે.
પુનઃસ્થાપનની ધીમી ગતિ
તાજેતરના અહેવાલો મુજબ, સોમવાર રાત સુધીમાં હવાનાના માત્ર 5 ટકા ભાગમાં જ વીજળી પુનઃસ્થાપિત કરી શકાઈ હતી, જેનાથી અંદાજે 42,000 ગ્રાહકોને રાહત મળી છે. જોકે, બાકીનો દેશ હજુ પણ અંધકારમાં ડૂબેલો છે. સરકારે વૈકલ્પિક ઉર્જા સ્ત્રોતો અને રેશનિંગ પદ્ધતિ અમલમાં મૂકી છે, પરંતુ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જ્યાં સુધી ઈંધણનો નિયમિત પુરવઠો સુનિશ્ચિત નહીં થાય ત્યાં સુધી આ બ્લેકઆઉટનું જોખમ ટળવાનું નથી.
