OBC Protest at Ramlila Ground : દેશમાં આગામી 2027ની વસ્તી ગણતરી (Census 2027) પહેલા જ જાતિ આધારિત ગણતરીની પદ્ધતિને લઈને રાજકીય અને સામાજિક ગરમાવો તેજ બન્યો છે. દેશભરના અન્ય પછાત વર્ગ (OBC) સંગઠનો અને વિવિધ સામાજિક જૂથોએ કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ સામે ખુલ્લો મોરચો માંડવાની જાહેરાત કરી છે. 'ઓલ ઈન્ડિયા કાસ્ટ સેન્સસ કોઓર્ડિનેશન કમિટી'ના નેજા હેઠળ આગામી 28 નવેમ્બર, 2026ના રોજ દિલ્હીના ઐતિહાસિક રામલીલા મેદાનમાં એક વિશાળ રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, આ જ મેદાન પર હજુ 1 નવેમ્બરના રોજ કોંગ્રેસના નેતૃત્વ હેઠળના 'ઈન્ડિયા' (INDIA) ગઠબંધને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માંગ સાથે મોટું શક્તિપ્રદર્શન કર્યું હતું, અને હવે ફરી એકવાર રામલીલા મેદાન મોટા આંદોલનનું સાક્ષી બનવા જઈ રહ્યું છે.
તમામ જાતિઓ માટે વિશિષ્ટ કોડ અને ડ્રોપડાઉન મેનૂની પ્રબળ માંગ
ગુરુવારે (12 નવેમ્બર) વિવિધ OBC સંગઠનો અને નાગરિક સમાજના પ્રતિનિધિઓએ એકત્ર થઈને કેન્દ્ર સરકાર સમક્ષ પોતાની રજૂઆતો મૂકી હતી. સંગઠનોની મુખ્ય માંગ છે કે 2027ની વસ્તી ગણતરીના તબક્કામાં પ્રશ્નાવલીની ડિઝાઇનમાં ફેરફાર કરીને 'ડ્રોપડાઉન મેનૂ' (Drop-down Menu) નો વિકલ્પ સામેલ કરવામાં આવે. આગેવાનોનું માનવું છે કે અનુસૂચિત જાતિ (SC), અનુસૂચિત જનજાતિ (ST), OBC અને સામાન્ય વર્ગ સહિત દેશની તમામ જાતિઓને અલગ-અલગ વિશિષ્ટ કોડ (Unique Code) ફાળવવા જોઈએ. આ પ્રકારની ડિજિટલ અને વ્યવસ્થિત ગોઠવણથી દરેક સમુદાયની ઓળખ અને ગણતરીમાં સંપૂર્ણ સ્પષ્ટતા રહેશે, જેના આધારે ભવિષ્યમાં સામાજિક ન્યાય અને વસ્તીના પ્રમાણમાં યોગ્ય પ્રતિનિધિત્વ માટે સચોટ આંકડા મળી શકશે.
સરકારના 'ખુલ્લા કોલમ'ના નિર્ણય સામે સંગઠનોનો સખત વાંધો
વિવાદનું મુખ્ય મૂળ કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા 2027ની વસ્તી ગણતરીના ફોર્મમાં રાખવામાં આવેલું 'ખુલ્લું કોલમ' (Open Column) છે. સરકારે SC અને ST સિવાયના બાકીના તમામ વર્ગોની જાતિની માહિતી નોંધવા માટે ખુલ્લું કોલમ રાખવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ નિર્ણયનો વિરોધ કરતા સંગઠનોએ 2011ની સામાજિક-આર્થિક અને જાતિ વસ્તી ગણતરી (SECC) ના કડવા અનુભવને યાદ અપાવ્યો હતો. તે સમયે ખુલ્લા કોલમના કારણે એક જ જાતિના અલગ-અલગ ઉચ્ચારણ અને જોડણીના લીધે 46 લાખથી વધુ જાતિઓના નામ નોંધાયા હતા, અને આંકડાકીય ગૂંચવણના કારણે તે રિપોર્ટ રદ કરવો પડ્યો હતો. સંગઠનોએ ચેતવણી આપી છે કે જો આ વખતે ડ્રોપડાઉન મેનૂ નહીં અપનાવાય તો ફરીથી ભૂલો અને પુનરાવર્તન થશે, અને ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, ગોવા તથા ઉત્તરાખંડ જેવા ચૂંટણીલક્ષી રાજ્યોમાં 16 નવેમ્બરથી સ્વ-ગણતરી (Self-enumeration) શરૂ થઈ રહી હોવાથી સરકારે તાત્કાલિક સુધારો કરવો જોઈએ.
યોગિન્દ્ર યાદવ સહિત વિવિધ રાજકીય અને સામાજિક નેતાઓનું સમર્થન
આ રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલનને દેશના જાણીતા સામાજિક કાર્યકરો અને રાજકીય નેતાઓનું પણ મજબૂત સમર્થન મળી રહ્યું છે. 'ભારત જોડો અભિયાન'ના રાષ્ટ્રીય સંયોજક યોગિન્દ્ર યાદવે પ્રદર્શનને ટેકો જાહેર કરતા કહ્યું કે, સમાજમાં રહેલી અસમાનતાઓને સમજવા અને દરેક વર્ગને સામાજિક ન્યાય અપાવવા માટે દરેક સમુદાયની સાચી ગણતરી અત્યંત જરૂરી છે. બીજી તરફ, ઓલ ઈન્ડિયા OBC સ્ટુડન્ટ્સ એસોસિએશનના રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ જી. કિરણ કુમારે 2027ની વસ્તી ગણતરીને સામાજિક ન્યાય માટેની ઐતિહાસિક તક ગણાવીને દેશભરના વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોને 28 નવેમ્બરે દિલ્હી પહોંચવા હાકલ કરી છે. આ ઉપરાંત ડીએમકે (DMK) ના રાજ્યસભા સાંસદ પી. વિલ્સન અને તેલંગાણાના પૂર્વ મંત્રી વી. શ્રીનિવાસ ગૌડે પણ શિક્ષણ, નોકરી અને રાજકારણમાં OBC સમાજને યોગ્ય હિસ્સો મળે તે માટે 'માનકીકૃત જાતિ નિર્દેશિકા' (Standardised Caste Directory) તૈયાર કરવાની માંગને સમર્થન આપ્યું છે.
આંદોલનકારીઓની મુખ્ય માંગણીઓ પર એક નજર
આગામી 28 નવેમ્બરના વિરોધ પ્રદર્શનમાં OBC સંગઠનો મુખ્યત્વે ચાર મુદ્દાઓ પર કેન્દ્ર સરકારનું ધ્યાન દોરશે. પ્રથમ, 2027ની વસ્તી ગણતરીમાં તમામ જાતિઓની સચોટ નોંધણી માટે ડ્રોપડાઉન મેનૂની વ્યવસ્થા ઊભી કરવામાં આવે. બીજું, SC, ST, OBC અને સામાન્ય વર્ગની દરેક જાતિને અલગ-અલગ વિશિષ્ટ કોડ ફાળવવામાં આવે. ત્રીજું, OBC સમુદાય માટે અલગ ડ્રોપડાઉન વિકલ્પ સાથે એક સત્તાવાર અને માનકીકૃત જાતિ નિર્દેશિકા તૈયાર કરવામાં આવે જેથી કોઈ પણ પેટા-જાતિ ગણતરીમાંથી રહી ન જાય. ચોથું અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ, દેશમાં અનામત પર લાગેલી 50 ટકાની મર્યાદા (50% Reservation Cap) હટાવવામાં આવે જેથી વસ્તીના પ્રમાણમાં પછાત વર્ગોને તેમનો બંધારણીય હક મળી શકે.
