IAF chief AP Singh: 8 ઓક્ટોબરે ભારતીય વાયુસેના દિવસની ઉજવણી થવાની છે ત્યારે વાયુસેનાના વડા એર ચીફ માર્શલ અમર પ્રીત સિંહે ભવિષ્યની યુદ્ધ રણનીતિ અને ફાઇટર કાફલાને લઈને મહત્વના સંકેત આપ્યા છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે ભારતીય વાયુસેનાને ભવિષ્યના સૈન્ય અભિયાનો માટે AI એટલે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સથી સજ્જ બનાવવી જરૂરી છે. સાથે જ તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું કે ડ્રોન અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સને અલગ હથિયાર કે અલગ ડ્રોન ફોર્સ તરીકે જોવાને બદલે હાલની વિવિધ શસ્ત્ર પ્રણાલીઓ સાથે સંકલિત કરીને ઉપયોગ કરવાની જરૂર છે.
42ની સામે માત્ર 29 ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન
ભારતીય વાયુસેના હાલમાં ફાઇટર સ્ક્વોડ્રનની અછતનો સામનો કરી રહી છે. દેશની સુરક્ષા જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને 42 ફાઇટર સ્ક્વોડ્રન મંજૂર કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે હાલમાં IAF પાસે આશરે 29 સ્ક્વોડ્રન જ ઉપલબ્ધ છે. આ અંતરને ઘટાડવા માટે વાયુસેનાએ દર વર્ષે ઓછામાં ઓછા 36થી 40 નવા ફાઇટર એરક્રાફ્ટ પોતાના કાફલામાં સામેલ કરવાની જરૂરિયાત દર્શાવી છે. નવા ફાઇટર વિમાનોની સતત આવક વિના સ્ક્વોડ્રનની સંખ્યા વધારવાનું પડકારજનક બની શકે છે.
AMCAમાં વિલંબ થયો તો વિદેશી વિકલ્પો પર નજર
સ્વદેશી પાંચમી પેઢીના Advanced Medium Combat Aircraft એટલે કે AMCA પ્રોજેક્ટને વાયુસેના માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે, તેના વિકાસ અને ઉત્પાદન કાર્યક્રમમાં વધુ વિલંબ થાય તો ફાઇટર કાફલાની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પૂરી કરવા માટે વિદેશી ફાઇટર પ્લેટફોર્મ પર પણ વિચાર કરવો પડી શકે છે તેવો સંકેત એર ચીફ માર્શલે આપ્યો છે. આ નિવેદન એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે IAFને જૂના ફાઇટર વિમાનોને તબક્કાવાર દૂર કરીને નવા અને આધુનિક વિમાનો સામેલ કરવાની જરૂરિયાત છે.
114 રાફેલ અંગે સોદો અંતિમ તબક્કામાં
ભારતીય વાયુસેનાની ફાઇટર જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને 114 રાફેલ ફાઇટર જેટની પ્રસ્તાવિત ખરીદી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. એર ચીફ માર્શલ અમર પ્રીત સિંહે આશા વ્યક્ત કરી છે કે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં આ સોદાને અંતિમ સ્વરૂપ મળી શકે છે. આ પ્રસ્તાવને સંરક્ષણ પ્રાપ્તિ પરિષદ એટલે કે DAC તરફથી Acceptance of Necessity (AoN) મળી ચૂકી છે. પ્રસ્તાવિત યોજના મુજબ રાફેલના મોટા ભાગના વિમાનોનું ઉત્પાદન ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ હેઠળ ભારતમાં કરવાની દિશામાં આગળ વધવામાં આવી રહ્યું છે.
રશિયાના Su-57 પર હજુ કોઈ અંતિમ નિર્ણય નહીં
પાંચમી પેઢીના ફાઇટર જેટના વિકલ્પ તરીકે રશિયાએ ભારત સમક્ષ પોતાના Su-57 સ્ટીલ્થ ફાઇટરની ઓફર પણ કરી છે. રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન દ્વારા ભારતમાં Su-57ના સંયુક્ત ઉત્પાદનનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે. જોકે, એર ચીફ માર્શલના જણાવ્યા મુજબ ભારતીય વાયુસેનાએ આ પ્રસ્તાવ અંગે હજુ સુધી કોઈ અંતિમ નિર્ણય લીધો નથી. એટલે AMCA ઉપરાંત અન્ય પાંચમી પેઢીના વિદેશી વિકલ્પો અંગે ચર્ચા હજુ ખુલ્લી છે.
AIથી બદલાશે ભવિષ્યનું યુદ્ધ, ડ્રોન બનશે સમગ્ર સિસ્ટમનો ભાગ
આધુનિક યુદ્ધમાં ટેક્નોલોજીની વધતી ભૂમિકા અંગે એર ચીફ માર્શલે AIને ખાસ મહત્વ આપ્યું છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ભવિષ્યના સૈન્ય અભિયાનો માટે ભારતને AI-સક્ષમ વાયુસેનાની જરૂર પડશે. બીજી તરફ ડ્રોન અને લોઇટરિંગ મ્યુનિશન્સને અલગ પ્રકારની હથિયાર પ્રણાલી તરીકે નહીં પરંતુ સમગ્ર સૈન્ય માળખાના અભિન્ન હિસ્સા તરીકે જોવાની જરૂર છે. તેનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યના યુદ્ધમાં ફાઇટર જેટ, ડ્રોન, મિસાઇલ, સર્વેલન્સ સિસ્ટમ અને AI આધારિત ટેક્નોલોજી વચ્ચેનું સંકલન વધુ મહત્વપૂર્ણ બનશે. સાથે જ IAF માટે ફાઇટર સ્ક્વોડ્રનની અછત દૂર કરવી અને આધુનિક વિમાનો ઝડપથી સામેલ કરવાનું આગામી સમયનું મોટું પડકાર બની રહેશે.
