Phone Tapping Signs: આજના સમયમાં સ્માર્ટફોનમાં વ્યક્તિની અંગત વાતચીતથી લઈને બેંકિંગ અને સોશિયલ મીડિયા સુધીની અનેક મહત્ત્વપૂર્ણ માહિતી હોય છે. આવી સ્થિતિમાં ફોન ટેપિંગ અથવા સ્પાયવેર દ્વારા જાસૂસી થવાનો ખતરો પણ રહે છે. તાજેતરમાં એક નેતાએ પોતાનો ફોન ટેપ થતો હોવાની વાત જાહેર કર્યા બાદ આ મુદ્દો ફરી ચર્ચામાં આવ્યો છે. ફોન ટેપિંગનો અર્થ ફોન પર થતી વાતચીત સાંભળવી અથવા રેકોર્ડ કરવી એવો થાય છે. કાયદાકીય પ્રક્રિયા હેઠળ ફોન ટેપિંગ થઈ શકે છે, પરંતુ સ્પાયવેર કે શંકાસ્પદ એપ્સ દ્વારા બિનકાયદેસર જાસૂસી પણ થઈ શકે છે. કેટલીક બાબતો પર ધ્યાન આપીને ફોનમાં શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિનો અંદાજ મેળવી શકાય છે.
ફોન ટેપ થઈ રહ્યો હોય તો દેખાઈ શકે છે આ 4 સંકેત
બેટરી ઝડપથી ઉતરવી અને ફોન ગરમ થવો
જો તમે ફોનમાં કોઈ ભારે કામ ન કરતા હોવા છતાં તે વારંવાર ગરમ થઈ રહ્યો હોય અથવા તેની બેટરી ઝડપથી ખતમ થતી હોય, તો ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. બેકગ્રાઉન્ડમાં સતત ચાલતી સ્પાયવેર અથવા રેકોર્ડિંગ એપ્સ પ્રોસેસર અને બેટરીનો વધુ ઉપયોગ કરી શકે છે. જોકે, બેટરી ખરાબ થવી કે અન્ય સામાન્ય એપ્સ પણ આ સમસ્યાનું કારણ બની શકે છે.મોબાઇલ ડેટાનો અસામાન્ય વપરાશ
જો તમારો ઇન્ટરનેટ ડેટા સામાન્ય કરતાં વધુ ઝડપથી વપરાઈ રહ્યો હોય અને તમે તેનો વધુ ઉપયોગ પણ ન કર્યો હોય, તો ફોનમાં ઇન્સ્ટોલ કરેલી એપ્સ તપાસો. કેટલીક જાસૂસી કરતી એપ્સ ઓડિયો ફાઇલો અને અન્ય માહિતી ઇન્ટરનેટ મારફતે બહારના સર્વર સુધી મોકલી શકે છે. ફોનના સેટિંગ્સમાં જઈને કઈ એપ કેટલો ડેટા વાપરે છે તે તપાસી શકાય છે.કોલ દરમિયાન વિચિત્ર અવાજો સંભળાવા
ફોન પર વાત કરતી વખતે વારંવાર ક્લિક થવાનો અવાજ, પોતાના જ અવાજનો પડઘો અથવા બેકગ્રાઉન્ડમાં વિચિત્ર અવાજો સંભળાય તો સાવચેત થવું જોઈએ. જોકે, નેટવર્કની સમસ્યા કે કોલ કનેક્શનની ખામીને કારણે પણ આવા અવાજો આવી શકે છે. માત્ર આ સંકેતના આધારે ફોન ટેપ થઈ રહ્યો છે એવું માની લેવું યોગ્ય નથી.અજાણી એપ્સ અને શંકાસ્પદ મેસેજ દેખાવા
જો તમારા ફોનમાં એવી એપ્સ દેખાય જે તમે ક્યારેય ઇન્સ્ટોલ કરી નથી, તો તેની તપાસ કરો. આ ઉપરાંત અજાણ્યા કોડ અથવા વિચિત્ર અક્ષરો ધરાવતા શંકાસ્પદ SMS પણ ધ્યાનમાં લેવા જેવા છે. ફોનની એપ્સ અને તેમની પરવાનગીઓ તપાસો. ખાસ કરીને માઇક્રોફોન, કેમેરા, લોકેશન અને કોન્ટેક્ટ્સની પરવાનગી કઈ એપને આપવામાં આવી છે તે જુઓ.
ફોન ટેપિંગની શંકા હોય તો આ રીતે કરો તપાસ
ફોનના ડાયલર પર #21# અથવા #62# કોડ ડાયલ કરીને કોલ ફોરવર્ડિંગની સ્થિતિ તપાસી શકાય છે. જોકે, આ કોડ ફોન ટેપિંગ શોધી આપતા નથી. તે માત્ર કોલ ફોરવર્ડિંગ સંબંધિત માહિતી બતાવે છે અને તેનો અર્થ જાસૂસી થઈ રહી છે એવો થતો નથી.
ફોનને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ ઉપાયો અપનાવો
પાસવર્ડ બદલો: શંકા હોય તો બેંકિંગ, ઇમેઇલ અને સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટના પાસવર્ડ વિશ્વસનીય બીજા ડિવાઇસ પરથી બદલો. શક્ય હોય ત્યાં ટૂ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ચાલુ કરો.
શંકાસ્પદ એપ્સ દૂર કરો: અજાણી એપ્સ અને બિનજરૂરી પરવાનગીઓ તપાસો. ફોનની ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને એપ્સ અપડેટ રાખો.
ફેક્ટરી રીસેટ કરો: ફોનમાં સ્પાયવેર કે માલવેર હોવાની ગંભીર શંકા હોય તો જરૂરી ડેટાનું સુરક્ષિત બેકઅપ લઈને ફેક્ટરી રીસેટ કરી શકાય છે. જોકે, શંકાસ્પદ એપ્સ અને ફાઇલોનો બેકઅપ ફરીથી રિસ્ટોર ન કરો.
iPhoneમાં લોકડાઉન મોડ ચાલુ કરો: iPhone યુઝર્સ માટે લોકડાઉન મોડ સાયબર હુમલા અને અત્યંત જટિલ સ્પાયવેરના જોખમને ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
iPhoneમાં Lockdown Mode કેવી રીતે ચાલુ કરશો?
iPhoneમાં લોકડાઉન મોડ ચાલુ કરવા માટે આ સ્ટેપ્સ અનુસરો:
ફોનની Settings ખોલો.
Privacy & Security વિભાગમાં જાઓ.
Lockdown Mode વિકલ્પ પસંદ કરો.
Turn On Lockdown Mode પર ટેપ કરો.
ત્યારબાદ ફોન રીસ્ટાર્ટ થઈને આ મોડ સક્રિય થઈ જશે.
આ મોડ ચાલુ થતાં ફોનના કેટલાક ફીચર્સ અને કનેક્શન મર્યાદિત થઈ જાય છે, જેથી સંભવિત સાયબર હુમલાનું જોખમ ઘટાડી શકાય. જો ફોનમાં જાસૂસી થવાની ગંભીર શંકા હોય, તો જાતે જ તમામ ડેટા ડિલીટ કરતાં પહેલાં પ્રમાણિત ડિજિટલ ફોરેન્સિક નિષ્ણાત પાસે ડિવાઇસની તપાસ કરાવો. જરૂર જણાય તો સાયબર ક્રાઇમ સેલમાં ફરિયાદ પણ નોંધાવો.








