DRDO Hypersonic Missile:ભારત પોતાની સૈન્ય તાકાત અને સંરક્ષણ ક્ષમતામાં એક નવો તથા ઐતિહાસિક અધ્યાય લખવા જઈ રહ્યું છે. સંરક્ષણ સંશોધન અને વિકાસ સંગઠન (DRDO) દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલી લોંગ રેન્જ એન્ટી-શિપ હાઈપરસોનિક મિસાઈલ (LR-AShM) આગામી વર્ષ 2027થી 2029ના સમયગાળા દરમિયાન ભારતીય સશસ્ત્ર દળોનો ભાગ બનવા માટે સંપૂર્ણ રીતે તૈયાર છે. આ અત્યાધુનિક મિસાઈલની પ્રહાર કરવાની ક્ષમતા લગભગ 1500 કિલોમીટર સુધીની છે. શરૂઆતી તબક્કામાં દર વર્ષે 10થી 15 મિસાઈલોનું ઉત્પાદન કરવામાં આવશે, જે બાદમાં વધારીને પ્રતિ વર્ષ 25થી 40 યુનિટ સુધી લઈ જવાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે.
અવાજ કરતાં પણ અનેક ગણી ઝડપ: માત્ર 15 મિનિટમાં ખતમ કરશે દુશ્મન
આ હાઈપરસોનિક મિસાઈલ તકનીકી દ્રષ્ટિએ અત્યંત ઉચ્ચ કોટીની છે. તે બે તબક્કા ધરાવતા સોલિડ રોકેટ મોટર એન્જિન વડે લોન્ચ થાય છે અને લોન્ચ થયા બાદ હાઈપરસોનિક ગ્લાઈડ વ્હીકલના રૂપમાં ટાર્ગેટ તરફ અતિ ઝડપે આગળ વધે છે. તેની મહત્તમ ઝડપ કલાકના 12,348 કિલોમીટર સુધી પહોંચી શકે છે, જેનો સ્પષ્ટ અર્થ એ થાય છે કે 1500 કિલોમીટર જેટલું અતિ દૂરનું અંતર તે પલક ઝપકતા જ એટલે કે માત્ર 15 મિનિટમાં કાપી લેશે. સમુદ્રમાં સ્થિર ઊભેલા કે ગતિશીલ રહેલા દુશ્મનના મોટા યુદ્ધજહાજો અને એરક્રાફ્ટ કેરિયર્સ પર તે ચોક્કસ નિશાન સાધી શકે છે.
રડાર અને એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે બનશે સાવ 'અદ્રશ્ય'
આ મિસાઈલની સૌથી મોટી ખાસિયત તેનો અણધારી અને જટિલ ફ્લાઈટ પાથ (ઉડાન માર્ગ) છે. ઉડાન દરમિયાન તે સતત પોતાની દિશા બદલી શકતી હોવાથી દુશ્મનના રડાર કે કોઈ પણ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ માટે તેને ટ્રેક કરવી કે હવામાં જ તોડી પાડવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે. શરૂઆતના તબક્કામાં આ મિસાઈલને ભારતીય નૌકાદળની કોસ્ટલ સિક્યુરિટી બેટરી માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે. જોકે, આગામી સમયમાં તેને યુદ્ધજહાજ અને ફાઈટર એરક્રાફ્ટ પરથી પણ દાગી શકાય તેવા વિવિધ વેરિઅન્ટમાં વિકસાવવામાં આવશે. સંપૂર્ણપણે દેશી સેન્સર અને એવિઓનિક્સથી સજ્જ હોવાને કારણે તેનો પ્રહાર અત્યંત ચોક્કસ અને ઘાતક નીવડશે.
સફળ પરીક્ષણ બાદ માસ પ્રોડક્શનની તૈયારીઓ શરૂ
DRDO દ્વારા ઓડિશાના દરિયાકાંઠે આ મિસાઈલના શ્રેણીબદ્ધ સફળ પરીક્ષણો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે, જેમાં 1500 કિમીની રેન્જમાં તેનો સચોટ પ્રહાર ક્ષમતાનો સામર્થ્ય સાબિત થઈ ચૂક્યો છે. પ્રજાસત્તાક દિને પણ આ મિસાઈલનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. હવે આ મિસાઈલ સિરિયલ પ્રોડક્શન એટલે કે મોટા પાયે નિર્માણના તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂકી છે. તમામ આખરી યુઝર ટ્રાયલ્સ પૂર્ણ થયા બાદ તેને ભારતીય સશસ્ત્ર દળોને સોંપવામાં આવશે.
અમેરિકા, રશિયા અને ચીન જેવા દેશોની મહાસત્તા ક્લબમાં ભારતની એન્ટ્રી
આ હાઈપરસોનિક તકનીક ક્ષેત્રે મેળવેલી સફળતા સાથે ભારતે 'આત્મનિર્ભર ભારત' તરફ એક મજબૂત કદમ ઉઠાવ્યું છે. આ સિદ્ધિ સાથે ભારત હવે વિશ્વના ગણ્યાગાંઠ્યા દેશો જેવા કે અમેરિકા, રશિયા અને ચીનની વિશિષ્ટ હરોળમાં સામેલ થઈ ગયું છે. હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં વધતા ભૌગોલિક અને સૈન્ય તણાવ વચ્ચે ભારતની દરિયાઈ સુરક્ષા માટે આ મિસાઈલ એક મોટો 'ગેમ ચેન્જર' સાબિત થશે. પ્રખ્યાત બ્રહ્મોસ સુપરસોનિક મિસાઈલ કરતાં પણ એક કદમ આગળ વધીને તે દુશ્મનોના મોટા સૈન્ય જહાજોને સેંકડો કિલોમીટર દૂરથી જ ધ્વસ્ત કરવાની શક્તિ રાખે છે.
ભવિષ્યમાં 3000 કિલોમીટર સુધી રેન્જ વધારવાની DRDOની યોજના
હાઈપરસોનિક મિસાઈલનું ઉત્પાદન કરવું અત્યંત જટિલ અને ખર્ચાળ માનવામાં આવે છે, કારણ કે હવામાં ખૂબ ઊંચા તાપમાન અને ઘર્ષણને સહન કરી શકે તેવા સ્પેશિયલ મટીરિયલ તથા ગાઈડન્સ સિસ્ટમ તૈયાર કરવી પડકારજનક હોય છે. તેમ છતાં ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ આ અશક્ય કામને શક્ય કરી બતાવ્યું છે. હવે ભારતીય સંશોધન ટીમો આ મિસાઈલની ક્ષમતા વધારીને 3000 કિલોમીટર સુધી લઈ જવાની તૈયારી કરી રહી છે. ભારતીય નૌકાદળ ઉપરાંત આર્મી અને એરફોર્સ માટે પણ તેના યોગ્ય વેરિઅન્ટ ઉપલબ્ધ કરાવાશે, જે વર્ષ 2027થી 2029 દરમિયાન ભારતની ત્રણેય સેનાઓને વધુ મજબૂત અને અભેદ્ય સુરક્ષા કવચ પૂરું પાડશે.
