Europe Supermarket Cyberattack: યુરોપના છ દેશોમાં સુપરમાર્કેટનાં ફ્રીઝર અને રેફ્રિજરેટર હેક કરીને તેનું તાપમાન વધારી દેવામાં આવતાં ટનબંધ ખાદ્યસામગ્રી બગડી ગઈ છે. સ્વીડન, ફિનલેન્ડ, બેલ્જિયમ, લક્ઝમબર્ગ, આયર્લેન્ડ અને એસ્ટોનિયાના સ્ટોર્સમાં રાતોરાત ફ્રીઝરનું તાપમાન વધી ગયું હતું. સ્વીડન અને એસ્ટોનિયામાં કેટલાક ફ્રીઝરનું તાપમાન 50 ડિગ્રી સેલ્સિયસ સુધી પહોંચાડી દેવામાં આવ્યું હતું. આ સાયબર હુમલાઓને કારણે સુપરમાર્કેટ્સે મોટા પ્રમાણમાં ખાદ્યસામગ્રી ફેંકી દેવી પડી હતી. ઓક્ટોબરના મધ્યમાં ફ્રાન્સમાં પણ આ પ્રકારનો હુમલો થયો હતો, જેમાં અંદાજે 350થી 700 સ્ટોર્સને અસર થઈ હતી. આ ઘટનાઓએ સ્માર્ટ ઉપકરણોની સુરક્ષા અંગે પણ ચિંતા વધારી છે.
જૂની ટેક્નોલોજી અને નબળા પાસવર્ડનો હેકર્સે લીધો ફાયદો
સુપરમાર્કેટનાં ફ્રીઝર અને ચિલરનું તાપમાન નિયંત્રિત કરવા માટે ખાસ કન્ટ્રોલરનો ઉપયોગ થાય છે. આ નાનકડું કમ્પ્યુટર ફ્રીઝરનું તાપમાન જાળવી રાખે છે. પહેલાં આ સિસ્ટમ એવી રીતે બનાવવામાં આવી હતી કે ટેક્નિશિયન સ્ટોર પર જઈને તેમાં જરૂરી ફેરફાર કરી શકે. જોકે, હવે અનેક રિટેલ કંપનીઓએ આ સિસ્ટમને ઇન્ટરનેટ સાથે જોડી દીધી છે, જેથી દૂરથી પણ તાપમાન નિયંત્રિત કરી શકાય. સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આવી ઘણી સિસ્ટમ જૂના સોફ્ટવેર અને નબળા પાસવર્ડ પર ચાલી રહી છે. કેટલીક સિસ્ટમ સ્ટોરના આંતરિક નેટવર્ક સુધી મર્યાદિત રહેવાને બદલે સીધી ઇન્ટરનેટ પર ઉપલબ્ધ છે. આવી નબળી સુરક્ષાને કારણે હેકર્સ સરળતાથી કન્ટ્રોલ સિસ્ટમ શોધી શકે છે. ફ્રાન્સમાં થયેલા હુમલાથી અસરગ્રસ્ત મોટાભાગની સિસ્ટમ જૂના મોડલની હતી, જેને હવે સોફ્ટવેર અપડેટ મળતા નથી. સુરક્ષા અપડેટ ઉપલબ્ધ ન હોવાને કારણે આવી સિસ્ટમ હેક થવાનું જોખમ વધી જાય છે.
હેકર્સનો હેતુ ખાદ્ય પુરવઠો ખોરવવાનો હતો?
આ હુમલાઓમાં અત્યાર સુધી હેકર્સે પૈસાની માગ કરી નથી. સામાન્ય રીતે સાયબર હુમલા ખંડણી વસૂલવા, રાજકીય હેતુઓ પૂરા કરવા અથવા કોઈ દેશના ઇશારે કરવામાં આવતા હોય છે. પરંતુ આ કિસ્સામાં નાણાંની માગ ન થતાં નિષ્ણાતો તેને તોડફોડની પ્રવૃત્તિ તરીકે જોઈ રહ્યા છે. સુપરમાર્કેટ્સમાં ફ્રીઝર કન્ટ્રોલર ઉપરાંત બિલ્ડિંગ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ, દરવાજાના લોક અને પેમેન્ટ સિસ્ટમ સહિત અનેક ઉપકરણો ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલાં હોય છે. આથી રિટેલ ચેઇન હેકર્સ માટે સરળ નિશાન બની શકે છે. યુરોપિયન યુનિયનના કૃષિ કમિશનર ક્રિસ્ટોફ હેન્સને આ ઘટનાઓને ખાદ્ય પુરવઠાની વ્યવસ્થાને ખોરવવાનો અને ગ્રાહકોનો વિશ્વાસ નબળો પાડવાનો જાણીજોઈને કરાયેલો પ્રયાસ ગણાવ્યો છે.
AIથી સાયબર હુમલા વધુ સરળ બની શકે?
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો માને છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના ઉપયોગથી આવા હુમલાઓ વધુ ઝડપી અને ઓછા ખર્ચે થઈ શકે છે. AIની મદદથી હેકર્સ ઇન્ટરનેટ પર ખુલ્લી સિસ્ટમ શોધી શકે છે, સોફ્ટવેરની ખામીઓ ઓળખી શકે છે અને હુમલાની પ્રક્રિયાને મોટા પાયે આગળ વધારી શકે છે. જોકે, યુરોપમાં તાજેતરમાં થયેલા હુમલાઓમાં AIનો ઉપયોગ થયો હતો કે નહીં તેની તપાસ એજન્સીઓએ પુષ્ટિ કરી નથી. તેથી આ હુમલાઓ પાછળ AIની ભૂમિકા હોવાનો કોઈ અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય તેમ નથી.
હુમલા પાછળ કોણ છે તે હજુ સ્પષ્ટ નથી
2 નવેમ્બરના હુમલાની જવાબદારી હજુ સુધી કોઈ હેકર જૂથે સ્વીકારી નથી. ફ્રાન્સમાં ઓક્ટોબરમાં થયેલા હુમલા અને તાજેતરની ઘટનાઓ વચ્ચે કોઈ સંબંધ છે કે નહીં તે પણ સ્પષ્ટ થયું નથી. સાયબર સુરક્ષા કંપની ફોરસ્કાઉટના જણાવ્યા અનુસાર, આ વર્ષે રેફ્રિજરેશન સિસ્ટમ પર 20થી વધુ હુમલાની પુષ્ટિ થઈ છે. તેમાંથી કેટલાક હુમલા રશિયા સમર્થિત હેકર જૂથો સાથે જોડાયેલા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જોકે, તાજેતરના હુમલાઓ પાછળ કોણ છે તે હજુ નક્કી થયું નથી. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, હેકર્સ ખુલ્લી કન્ટ્રોલ સિસ્ટમમાં લૉગ-ઇન કરે ત્યારે તેમના ખાસ નિશાન પાછળ રહી જતાં નથી. આથી સામાન્ય હેકર અને કોઈ દેશની ગુપ્તચર એજન્સી વચ્ચે તફાવત કરવો મુશ્કેલ બની શકે છે.
શું ઘરનું સ્માર્ટ ફ્રિજ પણ હેક થઈ શકે
હા, ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલું ઘરેલું સ્માર્ટ ફ્રિજ પણ સિદ્ધાંતની દૃષ્ટિએ હેક થઈ શકે છે. વર્ષ 2015માં લાસ વેગાસમાં યોજાયેલી હેકિંગ કોન્ફરન્સમાં સંશોધકોએ સેમસંગના સ્માર્ટ ફ્રિજની સુરક્ષામાં ખામી દર્શાવી હતી. સ્માર્ટ ફ્રિજ સહિતનાં ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલાં ઉપકરણોમાં નબળા પાસવર્ડ, જૂનું સોફ્ટવેર અને સુરક્ષાની ખામીઓ જોખમ ઊભું કરી શકે છે. તેથી આવા ઉપકરણોનો ઉપયોગ કરતી વખતે સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
સ્માર્ટ ફ્રિજ અને અન્ય ઉપકરણોને હેકિંગથી કેવી રીતે બચાવશો?
સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાતો સ્માર્ટ ઉપકરણો સુરક્ષિત રાખવા માટે કેટલીક બાબતોનું ધ્યાન રાખવાની સલાહ આપે છે:
ડિફોલ્ટ પાસવર્ડ બદલો: ઉપકરણ સાથે મળેલો મૂળ પાસવર્ડ બદલીને મજબૂત પાસવર્ડ રાખો.
ટૂ-ફેક્ટર ઓથેન્ટિકેશન ચાલુ કરો: જ્યાં સુવિધા ઉપલબ્ધ હોય ત્યાં વધારાની સુરક્ષા સક્રિય રાખો.
સોફ્ટવેર અપડેટ કરો: ઉપકરણનું સોફ્ટવેર નિયમિત રીતે અપડેટ કરતા રહો.
જૂનાં ઉપકરણો અંગે સાવચેત રહો: સુરક્ષા અપડેટ મળવાનું બંધ થઈ ગયું હોય તો તેને ઇન્ટરનેટથી દૂર રાખો અથવા બદલવાનો વિચાર કરો.
અજાણ્યા નેટવર્કથી બચો: સ્માર્ટ ઉપકરણોને સુરક્ષિત Wi-Fi નેટવર્ક સાથે જ જોડો.
યુરોપના સુપરમાર્કેટ્સમાં બનેલી આ ઘટનાઓ દર્શાવે છે કે ઇન્ટરનેટ સાથે જોડાયેલાં ઉપકરણોની સુરક્ષા કેટલી મહત્ત્વપૂર્ણ છે. માત્ર મોબાઇલ અને કમ્પ્યુટર જ નહીં, પરંતુ ફ્રિજ, કૂલિંગ સિસ્ટમ અને અન્ય સ્માર્ટ ઉપકરણો પણ સાયબર હુમલાનું નિશાન બની શકે છે.
