How to Identify Genuine DCR Solar Panel: ઘરે સોલાર પેનલ લગાવતા પહેલાં સાવધાન! સસ્તાના ચક્કરમાં જો નકલી કે નોન-DCR સોલાર પેનલ લાગી જશે તો પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના હેઠળ મળતી સરકારી સબસિડી અટકી જશે. માત્ર 2 મિનિટમાં અસલી DCR પેનલ ઓળખવાની સોફિસ્ટિકેટેડ અને સરળ ટિપ્સ વિષે જાણો.
સોલાર પેનલ લગાવતા પહેલાં આ બાબત કેમ જરૂરી છે?
આજના સમયમાં સતત વધતા વીજળીના બિલથી રાહત મેળવવા માટે મોટી સંખ્યામાં લોકો પોતાના ઘરની છત પર સોલાર રૂફટોપ સિસ્ટમ લગાવી રહ્યા છે. કેન્દ્ર સરકારની ‘પીએમ સૂર્ય ઘર મફત વીજળી યોજના’ અંતર્ગત સોલાર સિસ્ટમ પર મોટી રકમની સબસિડી પણ આપવામાં આવે છે. પરંતુ માર્કેટમાં માગ વધવાની સાથે જ કેટલાક અપ્રમાણિક વેન્ડર્સ અને સ્થાનિક કોન્ટ્રાક્ટરો ગ્રાહકોને સસ્તા દરે સોલાર પેનલ આપવાની લાલચ આપીને નકલી કે 'નોન-DCR' પેનલ્સ પધરાવી દેતા હોવાના કિસ્સાઓ સામે આવી રહ્યા છે. જો તમે પણ ઘર પર સોલાર પેનલ લગાવવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો થોડી સાવચેતી રાખવી ખૂબ જ જરૂરી છે, નહીંતર તમારો હજારો રૂપિયાનો ખર્ચ પાણીમાં જઈ શકે છે અને સરકારી સબસિડીથી પણ હાથ ધોવા પડી શકે છે.
DCR સોલાર પેનલ એટલે શું અને તે શા માટે ફરજિયાત છે?
DCRનું પૂરું નામ ‘ડોમેસ્ટિક કન્ટેન્ટ રિક્વાયરમેન્ટ’ (Domestic Content Requirement) છે. સાદા અને સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો—જે સોલાર પેનલનું નિર્માણ અને તેમાં વપરાતા સોલાર સેલ્સ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ બનાવવામાં આવ્યા હોય તેને DCR પેનલ કહેવામાં આવે છે. કેન્દ્ર સરકારની નીતિ અનુસાર, ‘પીએમ સૂર્ય ઘર યોજના’ હેઠળ સરકારી સબસિડીનો લાભ મેળવવા માટે ઘરમાં માત્ર ને માત્ર DCR પેનલ લગાવેલી હોવી ફરજિયાત છે. કેટલાક વેન્ડર્સ ચીન કે અન્ય દેશોમાંથી સસ્તા સોલાર સેલ આયાત કરીને ભારતમાં માત્ર પેનલ એસેમ્બલ કરે છે, જેને Non-DCR પેનલ કહેવાય છે. આવી પેનલ પર સરકાર દ્વારા એક પણ રૂપિયો સબસિડી તરીકે મળતો નથી.
માત્ર 2 મિનિટમાં અસલી DCR પેનલ ઓળખવાની ચાર સરળ રીતો
તમારા ઘરે આવેલી સોલાર પેનલ અસલી DCR છે કે નહીં તે ચકાસવું સાવ સરળ છે. તમે નીચે મુજબના ચાર તબક્કામાં તેને ઓળખી શકો છો:
કાચની અંદર સુરક્ષિત RFID ટેગ ચકાસો: દરેક ઓરિજિનલ DCR સોલાર પેનલમાં કાચની અંદરની બાજુએ એક વિશિષ્ટ RFID (Radio Frequency Identification) ટેગ સીલ થયેલો હોય છે. આ ટેગ ઉપરથી ચોંટાડેલું સાદું સ્ટીકર નથી હોતું, પરંતુ કાચની અંદર લેમિનેટ થયેલું હોય છે. તેમાં ઉત્પાદક કંપનીનું નામ, મોડલ નંબર, ઉત્પાદનનો મહિનો-વર્ષ અને દેશનું નામ સ્પષ્ટ લખેલું હોય છે.
સીરીયલ નંબર અને બારકોડ સરખાવો: સોલાર પેનલની એલ્યુમિનિયમ ફ્રેમ પર લગાવેલા સ્ટીકર પરનો સીરીયલ નંબર અને કાચની અંદર રહેલા RFID ટેગનો સીરીયલ નંબર એકસરખો જ હોવો જોઈએ. જો બંને નંબરમાં જરાય તફાવત હોય, તો તે પેનલ સાથે છેડછાડ થઈ હોવાનો સ્પષ્ટ પુરાવો છે.
MNREની ALMM યાદીમાં નામ ચેક કરો: નવીન અને નવીનીકરણીય ઉર્જા મંત્રાલય (MNRE) દ્વારા માન્યતા પ્રાપ્ત સોલાર બ્રાન્ડ્સ અને મોડલ્સની એક યાદી બહાર પાડવામાં આવે છે, જેને ALMM (Approved List of Models and Manufacturers) કહે છે. તમારો વેન્ડર જે કંપનીની પેનલ આપી રહ્યો છે તે આ લિસ્ટમાં છે કે નહીં તે ઓનલાઈન જોઈ લો.
વેન્ડર પાસેથી DCR સર્ટિફિકેટ માંગો: સોલાર સિસ્ટમનું કામ શરૂ થતાં પહેલાં જ વેન્ડર પાસે ઉત્પાદકનું અધિકૃત ‘DCR અંડરટેકિંગ સર્ટિફિકેટ’ અને ઓરિજિનલ જીએસટી બિલ માગવું. પ્રમાણિક વેન્ડર આ કાગળો આપવામાં ક્યારેય વિલંબ નહીં કરે.
નકલી કે નોન-DCR પેનલ લગાવવાના ગંભીર ગેરફાયદા
જો સસ્તાના મોહમાં પડીને નોન-DCR કે નકલી સોલાર પેનલ લગાવી દેવામાં આવે તો ગ્રાહકને મોટું આર્થિક નુકસાન થાય છે. જ્યારે સરકારી વીજ વિતરણ કંપની (DISCOM)ના અધિકારીઓ ઘર પર નેટ-મીટર લગાવવા અને ઇન્સ્પેક્શન માટે આવે છે, ત્યારે તેઓ સૌપ્રથમ પેનલનો સીરીયલ નંબર અને RFID સ્કેન કરે છે. જો પેનલ DCR સાબિત ન થાય, તો તમારી સબસિડીની અરજી તાત્કાલિક રદ્દ કરી દેવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત, આવી નકલી કે સસ્તી પેનલ્સમાં વીજ ઉત્પાદન ક્ષમતા 2 થી 3 વર્ષમાં જ ઝડપથી ઘટી જાય છે અને તમને મળતી 25 વર્ષની વોરંટી માત્ર કાગળ પર જ રહી જાય છે.
છેતરપિંડીથી બચવા માટે ગ્રાહકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
સોલાર સિસ્ટમ એ એક વખતનું રોકાણ છે જે 25 વર્ષ સુધી ઉત્તમ પરિણામ આપે છે. તેથી છેતરપિંડીથી બચવા માટે હંમેશા સરકારના નેશનલ સોલાર પોર્ટલ પર નોંધાયેલા અધિકૃત (Empanelled) વેન્ડર્સ મારફતે જ કામ કરાવવું જોઈએ. સોશિયલ મીડિયા કે લોકલ માર્કેટમાં ખૂબ જ સસ્તા ભાવની જાહેરાતો આપતા અજાણ્યા કોન્ટ્રાક્ટરોને એડવાન્સ રકમ આપવાનું ટાળવું જોઈએ. સોલાર પેનલ પર આપેલા QR કોડને તમારા સ્માર્ટફોનથી સ્કેન કરીને તેની વિગતો સ્થળ પર જ ચકાસી લેવાથી તમે છેતરપિંડીનો ભોગ બનવાથી બચી શકશો.
