149 Million Email Password Leak: છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી, ઓનલાઈન અને સોશિયલ મીડિયા પર એક ચર્ચા થઈ રહ્યા છે. એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે ઇન્ટરનેટ પર આશરે 149 મિલિયન ઈમેલ આઈડી અને પાસવર્ડ મુક્તપણે ફરી રહ્યા છે. પહેલી નજરે, આ એક મોટો સાયબર હુમલો લાગે છે. આ કોઈ નવી હેક નથી, પરંતુ અગાઉના ડેટા લીકનો સિલસિલો છે જે આજે ફરી સામે આવ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર, આ ડેટા કોઈ એક કંપની કે પ્લેટફોર્મના સર્વરને હેક કરીને કાઢવામાં આવ્યો નથી. વર્ષોથી વિવિધ વેબસાઇટ્સ અને એપ્સમાંથી અગાઉ લીક થયેલા ડેટાને જોડીને એક મોટો ડેટાબેઝ બનાવવામાં આવ્યો છે. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, જૂના લીક્સને જોડીને એક નવી યાદી તૈયાર કરવામાં આવી છે.
શું Gmail અને Facebook યુઝર્સ માટે ખતરો છે?
આ યાદીમાં Gmail, Facebook, Instagram, Netflix અને PayPal જેવા મોટા પ્લેટફોર્મના ઇમેઇલ્સ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. આનાથી લોકોને ચિંતા થઈ છે કે તેમના ઇમેઇલ સરનામાં અને પાસવર્ડ પણ આ ડેટામાં શામેલ હોઈ શકે છે. જે લોકો વર્ષોથી અનેક સ્થળોએ એક જ પાસવર્ડનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે તેઓ ખાસ કરીને ચિંતિત છે. વાસ્તવિક ખતરો ડેટા લીક કરતાં તમારી પાસવર્ડની આદતોમાં વધુ રહેલો છે. જો તમારો ઈમેલ અને પાસવર્ડ અગાઉના બ્રીચમાં લીક થઈ ગયો હોય, અને તમે અન્ય વેબસાઇટ્સ પર સમાન પાસવર્ડનો ઉપયોગ કર્યો હોય, તો હેકર્સ તેને અલગ અલગ એકાઉન્ટ્સ પર અજમાવી શકે છે. આને ક્રેડેન્શિયલ સ્ટફિંગ એટેક કહેવામાં આવે છે.
તમારો ડેટા લીક થયો છે કે નહીં તે કેવી રીતે જાણવું
આ હેતુ માટે એક વિશ્વસનીય વેબસાઇટ છે Have I Been Pwned. તે વૈશ્વિક સાયબર સુરક્ષા નિષ્ણાત ટ્રોય હન્ટ દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી અને વિશ્વની ઘણી મોટી કંપનીઓ દ્વારા તેના પર વિશ્વાસ કરવામાં આવે છે. આ વેબસાઇટ પર, તમે ફક્ત તમારું ઇમેઇલ સરનામું દાખલ કરો છો અને તમને તરત જ ખબર પડશે કે તે ડેટા બ્રીચમાં સામેલ છે કે નહીં. જો તમારો ઈમેલ બ્રીચમાં મળી આવ્યો હોય, તો આ સાઈટ સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે ડેટા કઈ વેબસાઇટ પરથી લીક થયો હતો, ઘટના કયા વર્ષમાં બની હતી, અને શું બ્રીચમાં ફક્ત તમારો ઈમેલ હતો કે તમારો પાસવર્ડ. આ તેને કટોકટીના સમયમાં અતિ ઉપયોગી બનાવે છે.
ડેટા બ્રીચથી કેવી રીતે બચવું?
સૌ પ્રથમ, જે વેબસાઇટ પર ડેટા લીક થયો હતો ત્યાંનો પાસવર્ડ તાત્કાલિક બદલો. જો આ જ પાસવર્ડ અન્યત્ર ઉપયોગમાં લેવાતો હોય, તો ત્યાં પણ તેને બદલવો મહત્વપૂર્ણ છે. હવેથી, દરેક મહત્વપૂર્ણ વેબસાઇટ માટે અલગ પાસવર્ડ રાખો અને 2-સ્ટેપ વેરિફિકેશન ચાલુ કરવાનું ભૂલશો નહીં. જો તમને એકથી વધારે પાસવર્ડ યાદ રાખવામાં મુશ્કેલી પડે, તો પાસવર્ડ મેનેજર ટૂલ્સ મદદ કરી શકે છે. થોડી સાવધાની તમને મોટા સાયબર જોખમોથી બચાવી શકે છે.
