ICC made 10 major changes in cricket: આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં 1 ઓક્ટોબર 2026થી અનેક મહત્વપૂર્ણ નિયમોમાં ફેરફાર થયો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટ કાઉન્સિલ એટલે કે ICC દ્વારા નવા Playing Conditions લાગુ કરવામાં આવ્યા છે, જે પુરુષ અને મહિલા બંને ક્રિકેટમાં લાગુ પડશે. આ ફેરફારોમાં સમયનો બગાડ અટકાવવાથી લઈને બોલના કદ અને વજન, ઓવરથ્રો, ડેડ બોલ, રનઆઉટ, ટેસ્ટમાં પિંક બોલના ટ્રાયલ અને T20માં ઇનિંગ્સ બ્રેક સહિતના મહત્વપૂર્ણ નિયમો સામેલ છે. જોકે, 1 ઓક્ટોબર પહેલાં શરૂ થઈ ચૂકેલી આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રેણીઓમાં જૂના નિયમો જ લાગુ રહેશે. નવા નિયમોમાં MCCના ક્રિકેટના નિયમોમાં કરવામાં આવેલા ફેરફારોને પણ સામેલ કરવામાં આવ્યા છે.
બેટર સમયસર તૈયાર નહીં થાય તો 5 પેનલ્ટી રન
નવા નિયમોમાં સૌથી ચર્ચિત ફેરફાર બેટરના સમયસર તૈયાર થવા અંગે છે. જો બેટર નક્કી કરેલા સમયની અંદર આગામી બોલ રમવા માટે તૈયાર નહીં હોય, તો પ્રથમ વખત તેને ચેતવણી આપવામાં આવશે. બીજી વખત આવું બનશે તો અંતિમ ચેતવણી આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ ત્રીજી અને દરેક આગળની ભૂલ પર બોલિંગ ટીમને 5 પેનલ્ટી રન આપવામાં આવશે. જો બેટર વારંવાર સમયનો બગાડ કરશે, તો તેની સામે આચારસંહિતા હેઠળ કાર્યવાહી પણ થઈ શકે છે.
મહિલા અને જુનિયર ક્રિકેટ માટે બોલના કદ-વજનની મર્યાદા અલગ
હવે પુરુષ, મહિલા અને જુનિયર ક્રિકેટ માટે ઉપયોગમાં લેવાતા બોલના કદ અને વજન અંગે અલગ-અલગ મર્યાદા નક્કી કરવામાં આવી છે. અગાઉ ઉત્પાદકો ઘણી વખત મહિલા અને જુનિયર ક્રિકેટ માટે સમાન પ્રકારના બોલનો ઉપયોગ કરતા હતા. નવા નિયમો બાદ ત્રણેય કેટેગરી માટે બોલનું માપ અને વજન નિર્ધારિત ધોરણો મુજબ રાખવાનું રહેશે.
ઓવરથ્રો અંગે નિયમ વધુ સ્પષ્ટ
ઓવરથ્રો ક્યારે ગણવો અને ક્યારે નહીં તે અંગે પણ ICCએ સ્પષ્ટતા કરી છે. જો કોઈ ફિલ્ડર રન રોકવા અથવા રનઆઉટ કરવા માટે બોલને સ્ટમ્પ તરફ ફેંકે અને તે પ્રયાસમાં બોલ આગળ જાય, તો તેને ઓવરથ્રો ગણવામાં આવશે. જોકે, માત્ર બોલ રોકવા અથવા બીજા ફિલ્ડર તરફ પાસ કરવા દરમિયાન બોલ હાથમાંથી છટકી જાય, તો તેને ઓવરથ્રો ગણવામાં નહીં આવે.
ડેડ બોલ અંગે અમ્પાયરને વધુ નિર્ણયાધિકાર
હવે બોલ સંપૂર્ણપણે સ્થિર થયો છે કે નહીં તે નક્કી કરવામાં અમ્પાયરને વધુ છૂટ મળશે. બોલર અથવા વિકેટકીપરના હાથમાં બોલ પહોંચવો જ જરૂરી રહેશે નહીં. ખાસ કરીને મેચના અંતિમ તબક્કામાં, જ્યારે એક જ બોલથી પરિણામ બદલાઈ શકે તેવી સ્થિતિ હોય, ત્યારે આ નિયમ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
રનઆઉટ અને સ્ટમ્પિંગમાં બોલ પર સંપૂર્ણ કંટ્રોલ જરૂરી
નવા નિયમ મુજબ કોઈ ફિલ્ડર બોલ હાથમાં રાખીને સ્ટમ્પ ઉડાવે ત્યારે તેના હાથમાં રહેલા બોલ પર સંપૂર્ણ કંટ્રોલ હોવો જરૂરી રહેશે. જો બોલ માત્ર ફિલ્ડરના હાથને અડે અને તે જ સમયે સ્ટમ્પ પડી જાય, તો તેને બોલ પર સંપૂર્ણ કંટ્રોલ હોવાનું માનવામાં આવશે નહીં. આવી સ્થિતિમાં બેટરને રનઆઉટ અથવા સ્ટમ્પિંગ આપવામાં નહીં આવે.
દિવસની ટેસ્ટમાં પિંક બોલનો ટ્રાયલ થઈ શકશે
હવે બંને ટીમોની સંમતિથી દિવસ દરમિયાન રમાતી ટેસ્ટ મેચમાં પિંક બોલનો ટ્રાયલ કરી શકાશે. તેનો મુખ્ય હેતુ ખરાબ પ્રકાશને કારણે રમત અટકવાની શક્યતા ઘટાડવાનો છે. જોકે, પિંક બોલનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય મેચ શરૂ થાય તે પહેલાં જ લેવો પડશે. મેચ શરૂ થયા બાદ રેડ બોલને પિંક બોલથી અથવા પિંક બોલને રેડ બોલથી બદલી શકાશે નહીં.
દિવસની છેલ્લી ઓવરમાં વિકેટ પડે તો રમત તરત બંધ નહીં થાય
નવા નિયમ હેઠળ દિવસની છેલ્લી ઓવર દરમિયાન વિકેટ પડે અને ઓવર હજુ પૂરી ન થઈ હોય, તો વિકેટ પડતાં જ દિવસની રમત સમાપ્ત જાહેર કરવામાં નહીં આવે. જો હવામાન અને મેદાનની સ્થિતિ રમત માટે યોગ્ય હશે, તો નવા બેટરે મેદાનમાં આવીને બાકીના બોલ રમવાના રહેશે અને ઓવર પૂર્ણ કરવામાં આવશે. આ ફેરફાર પાછળનો હેતુ રમતનો સમય બચાવવાનો છે, કારણ કે બાકીના બોલ બીજા દિવસે નાખવાના જ હોય છે. આ નિયમથી ફિલ્ડિંગ ટીમને પણ વધારાનો લાભ મળી શકે છે અને દિવસની રમતના અંતિમ તબક્કામાં રોમાંચ જળવાઈ રહેશે.
T20 આંતરરાષ્ટ્રીયમાં હવે 15 મિનિટનો ઇનિંગ્સ બ્રેક
T20 આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં હવે બે ઇનિંગ્સ વચ્ચે 15 મિનિટનો નિર્ધારિત બ્રેક રહેશે. આ નિયમ મહિલા ક્રિકેટમાં અગાઉથી અમલમાં હતો, જેને હવે પુરુષ ક્રિકેટમાં પણ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. જો મેચ દરમિયાન કોઈ કારણસર સમયનો વ્યય થયો હોય, તો આ બ્રેક ઘટાડીને ઓછામાં ઓછો 10 મિનિટ કરી શકાય છે.
ડ્રિંક્સ બ્રેક દરમિયાન હેડ કોચ મેદાનમાં જઈ શકશે
વનડે અને T20 આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોમાં હવે ડ્રિંક્સ બ્રેક દરમિયાન ટીમના હેડ કોચ અથવા તેમના દ્વારા નિયુક્ત પ્રતિનિધિ મેદાનમાં જઈને ખેલાડીઓ સાથે વાતચીત કરી શકશે. આ જોગવાઈ પણ મહિલા ક્રિકેટમાં અગાઉથી અમલમાં હતી. હવે પુરુષ આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં પણ આ નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
વાઇડ બોલનો નિયમ હવે કાયમી બન્યો
બેટર બોલ ફેંકતા પહેલાં અથવા બોલ ફેંકતી વખતે પોતાની સ્થિતિ બદલે ત્યારે વાઇડ અંગે લાગુ કરાયેલો નિયમ હવે વનડે અને T20 આંતરરાષ્ટ્રીય ક્રિકેટમાં કાયમી કરી દેવાયો છે. મહિલા ક્રિકેટમાં આ નિયમ પહેલેથી જ અમલમાં હતો. નવા નિયમ મુજબ બોલ હાથમાંથી છૂટે તે ક્ષણે બેટરના પગની સ્થિતિને આધાર બનાવીને વાઇડ નક્કી કરવામાં આવશે. બોલ છૂટ્યા બાદ બેટર ઓફ સાઇડ તરફ ખસી જાય, તો વાઇડના નિર્ણય પર તેની અસર નહીં પડે.
1 ઓક્ટોબરથી શરૂ થતી નવી શ્રેણીઓમાં જ નિયમો લાગુ
ICCના આ તમામ નવા નિયમો 1 ઓક્ટોબર 2026 અથવા ત્યારબાદ શરૂ થનારી નવી આંતરરાષ્ટ્રીય શ્રેણીઓમાં લાગુ થશે. 1 ઓક્ટોબર પહેલાં શરૂ થઈ ચૂકેલી શ્રેણીઓ જૂના Playing Conditions મુજબ જ રમાશે. નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ સમયનો બગાડ ઘટાડવો, રમતની ગતિ જાળવી રાખવી, વિવિધ કેટેગરીના બોલ અંગે સ્પષ્ટતા લાવવી અને ફિલ્ડિંગ તથા અમ્પાયરિંગ સાથે જોડાયેલા નિયમોને વધુ સ્પષ્ટ બનાવવાનો છે. હવે આગામી આંતરરાષ્ટ્રીય મેચોમાં આ ફેરફારો મેદાન પર કેવી રીતે અસર કરે છે તે જોવું રસપ્રદ રહેશે.
