Supreme Court Steps In to Protect Aravalli Hills: ઉત્તર ગુજરાતના કુદરતી સૌંદર્ય અને પર્યાવરણીય સંતુલન માટે મહત્વપૂર્ણ ગણાતી અરવલ્લીની ગિરિમાળાઓ હાલમાં એક મોટા વળાંક પર આવીને ઊભી રહી છે. છેલ્લા ઘણા સમયથી આ પહાડી ક્ષેત્રોમાં ચાલી રહેલા બેફામ અને ગેરકાયદેસર ખનન સામે સ્થાનિકો અને પર્યાવરણપ્રેમીઓ અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે. આ પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતની સર્વોચ્ચ અદાલતે (સુપ્રીમ કોર્ટે) એક વિશેષ કમિટીની રચના કરી છે. આ ઉચ્ચ સ્તરીય કમિટી આજથી બે દિવસ માટે સાબરકાંઠા જિલ્લાના વિસ્તૃત પ્રવાસે આવી પહોંચી છે, જ્યાં તેઓ પહાડો અને ખનનગ્રસ્ત વિસ્તારોની સીધી મુલાકાત લઈને પરિસ્થિતિનો ચિતાર મેળવશે.
સ્થાનિકોનું 'ગઢ બચાવો' આંદોલન અને પર્યાવરણપ્રેમીઓની માંગ
અરવલ્લીની પ્રાકૃતિક અને ઐતિહાસિક વિરાસતને નુકસાન પહોંચતું અટકાવવા માટે સ્થાનિક નાગરિકો અને પર્યાવરણવિદો દ્વારા 'ગઢ બચાવો સમિતિ'ના નેજા હેઠળ એક મોટું આંદોલન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. ગ્રામીણ વિસ્તારોથી લઈને શહેરો સુધી જનજાગૃતિ અભિયાન ચલાવીને લોકો પહાડોના રક્ષણ માટે આગળ આવ્યા છે. આંદોલનકારીઓ અને સ્થાનિક રહેવાસીઓની એક જ મુખ્ય માંગણી છે કે અરવલ્લીના તમામ સંવેદનશીલ પહાડી વિસ્તારોમાં કાયમી ધોરણે ખનન પ્રવૃત્તિઓ પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે, જેથી ભવિષ્યમાં પર્યાવરણીય વિપદાથી બચી શકાય.
ઈડર ગઢ અને ખેડબ્રહ્મામાં કમિટીનું પ્રત્યક્ષ નિરીક્ષણ
પોતાના બે દિવસીય પ્રવાસ દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટની કમિટી સાબરકાંઠા જિલ્લાના ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક રીતે અતિ મહત્વ ધરાવતા ઈડરના ગઢ, ખેડબ્રહ્માના પહાડી વિસ્તારો તેમજ આસપાસના અંતરિયાળ ડુંગરાળ વિસ્તારોની રૂબરૂ મુલાકાત લેશે. કમિટીના સભ્યો સ્થળ પર જઈને ડુંગરોની વર્તમાન સ્થિતિ, ખનનથી થયેલા નુકસાન અને પર્યાવરણીય અસરનું બારીકાઈથી મૂલ્યાંકન કરશે. પ્રત્યક્ષ તપાસ બાદ એક વિસ્તૃત ગ્રાઉન્ડ રિપોર્ટ તૈયાર કરવામાં આવશે, જે સુપ્રીમ કોર્ટમાં રજૂ થશે.
તમામ પક્ષો સાથે તબક્કાવાર બેઠકોનું આયોજન
સ્થળ નિરીક્ષણની સાથે સાથે કમિટી દ્વારા વિવિધ ભાગીદારો સાથે વિચાર-વિમર્શ કરવા માટે તબક્કાવાર બેઠકો યોજવામાં આવી રહી છે. કમિટીના સભ્યો સ્થાનિક રહેવાસીઓ, 'ગઢ બચાવો સમિતિ'ના પ્રતિનિધિઓ, ખનન લીઝ ધરાવતા કારોબારીઓ તેમજ જિલ્લા વહીવટી તંત્રના ઉચ્ચ અધિકારીઓ સાથે મુક્ત મને ચર્ચા કરશે. આ બેઠકોનો મુખ્ય હેતુ દરેક પક્ષની રજૂઆતો, તર્કો અને દલીલોને નિષ્પક્ષ રીતે સાંભળવાનો અને સમજવાનો છે.
સાબરકાંઠાથી બનાસકાંઠા અને અરવલ્લી સુધી લંબાશે તપાસનો દૌર
સાબરકાંઠા જિલ્લામાં તપાસ અને પ્રત્યક્ષ નિરીક્ષણની કામગીરી પૂર્ણ કર્યા બાદ કમિટી પોતાની તપાસ આગળ ધપાવશે. આ કમિટી બનાસકાંઠા અને અરવલ્લી જિલ્લાના સરહદી પહાડી વિસ્તારોની પણ મુલાકાત લેવાની છે. સમગ્ર ગુજરાત અને રાજસ્થાન સરહદ સુધી પથરાયેલા અરવલ્લીના ક્ષેત્રોનું નિરીક્ષણ કર્યા બાદ કમિટી પોતાનો આખરી અને વિગતવાર અહેવાલ સર્વોચ્ચ અદાલતમાં સુપ્રત કરશે.
સુપ્રીમ કોર્ટના આગામી નિર્ણય પર સૌની નજર
અગાઉ પ્રજાના વ્યાપક વિરોધ અને પર્યાવરણીય સંકટની ગંભીરતાને સમજીને સુપ્રીમ કોર્ટે મોટા પહાડોમાં ખનન કામગીરી પર કામચલાઉ રોક લગાવી દીધી હતી. હવે જ્યારે કોર્ટ દ્વારા નીમેલી ખાસ કમિટી જાતે જમીની સ્તરે પહોંચીને તપાસ કરી રહી છે, ત્યારે પર્યાવરણપ્રેમીઓ અને સ્થાનિક નાગરિકોમાં નવી આશા જાગી છે. આ કમિટીના અહેવાલ બાદ અરવલ્લીના ભવિષ્ય અને ખનન પ્રવૃત્તિઓને લઈને સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી કોઈ ઐતિહાસિક અને નિર્ણાયક ચુકાદો આવે તેવી પ્રબળ શક્યતાઓ સેવાઈ રહી છે.








