How the Gangster’s Network Allegedly Operates From Jail: અમદાવાદની સાબરમતી સેન્ટ્રલ જેલમાં બંધ ગેંગસ્ટર લોરેન્સ બિશ્નોઈના ગુનાઇત નેટવર્કને લઈને ફરી ચર્ચા તેજ બની છે. ભારતથી લઈને કેનેડા, અમેરિકા અને યુરોપ સુધી ફેલાયેલા હોવાનું કહેવાતું આ નેટવર્ક ખંડણી, ડ્રગ્સની હેરાફેરી, ધમકી અને કોન્ટ્રાક્ટ કિલિંગ જેવા ગંભીર ગુનાઓના આરોપો સાથે જોડાયેલું છે. વિદેશી તપાસ એજન્સીઓના અહેવાલો અને અમેરિકામાં દાખલ થયેલા આરોપનામા મુજબ, જેલમાં હોવા છતાં બિશ્નોઈના સાગરિતો દ્વારા નેટવર્કની પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ હોવાનો આરોપ છે. સવાલ એ છે કે કડક સુરક્ષા ધરાવતી જેલમાં બંધ હોવા છતાં તેના નામે ચાલતી ગેંગની પ્રવૃત્તિઓને રોકવી તપાસ એજન્સીઓ માટે કેટલો મોટો પડકાર બની રહી છે?
સાબરમતી જેલમાં કેમ બંધ છે લોરેન્સ બિશ્નોઈ?
લોરેન્સ બિશ્નોઈને 10 મે, 2023ના રોજ સાબરમતી સેન્ટ્રલ જેલમાં ખસેડવામાં આવ્યો હતો. ગુજરાતના દરિયાકાંઠેથી હેરોઇનનો મોટો જથ્થો જપ્ત કરવાના કેસની તપાસ દરમિયાન ગુજરાત એટીએસ દ્વારા તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ત્યારથી તે જેલના સુરક્ષિત વિસ્તારમાં બંધ છે. કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના પ્રતિબંધાત્મક આદેશને કારણે તેને જેલની બહાર લઈ જવા પર નિયંત્રણો લાગુ છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ અન્ય રાજ્યોની પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓને પણ તેની પૂછપરછ માટે નિર્ધારિત પ્રક્રિયાનું પાલન કરવું પડે છે. ઓક્ટોબર 2026ના અહેવાલો અનુસાર, આ પ્રતિબંધાત્મક વ્યવસ્થા ફરી લંબાવવામાં આવી હતી. જોકે, જેલમાં બંધ હોવાનો અર્થ એ નથી કે ગેંગની દરેક પ્રવૃત્તિમાં તેની સીધી સંડોવણી સાબિત થઈ ગઈ છે. જેલમાંથી નેટવર્ક ચલાવવાના આરોપો અને તેની સામેના કેસોની હકીકતોને અલગ રીતે સમજવી જરૂરી છે.
જેલમાં હોવા છતાં ગેંગ ચલાવવાના આરોપો કેવી રીતે ઊભા થયા?
લોરેન્સ બિશ્નોઈના નેટવર્ક અંગે વિદેશી તપાસ એજન્સીઓએ ગંભીર આરોપો મૂક્યા છે. અમેરિકામાં જુલાઈ 2026માં જાહેર થયેલા ફેડરલ આરોપનામામાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે બિશ્નોઈએ જેલમાં ગેરકાયદે પહોંચાડાયેલા મોબાઇલ ફોન અને ઇન્ટરનેટ આધારિત સંચાર માધ્યમોનો ઉપયોગ કરીને પોતાના સાગરિતો સાથે સંપર્ક જાળવ્યો હતો. આરોપનામા અનુસાર, ગેંગના કેટલાક મુખ્ય સાગરિતો અલગ-અલગ વિસ્તારોમાં કામગીરી સંભાળતા હતા. ઉત્તર અમેરિકામાં ગોલ્ડી બ્રાર અને યુરોપમાં રોહિત ગોદારા જેવા નામો આ નેટવર્ક સાથે જોડવામાં આવ્યાં છે. તપાસકર્તાઓનો આરોપ છે કે આવા સાગરિતો દ્વારા ખંડણી, હિંસક હુમલા અને અન્ય ગુનાઇત પ્રવૃત્તિઓનું સંચાલન કરવામાં આવતું હતું. આ આરોપો ગંભીર છે, પરંતુ આરોપનામામાં કરવામાં આવેલા દાવાઓને કોર્ટમાં સાબિત થયેલા અંતિમ ન્યાયિક નિષ્કર્ષ તરીકે જોવાના નથી.
કેનેડા અને અમેરિકામાં પણ તપાસ એજન્સીઓની નજર
કેનેડાની રોયલ કેનેડિયન માઉન્ટેડ પોલીસ (RCMP) દ્વારા બિશ્નોઈ ગેંગના આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક અંગે તપાસ કરવામાં આવી છે. જાન્યુઆરી 2026માં સામે આવેલા એક અહેવાલમાં કેનેડાની ગુપ્તચર સમીક્ષાને ટાંકીને દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જેલમાં હોવા છતાં બિશ્નોઈનું નેટવર્ક ખંડણી, ડ્રગ્સની હેરાફેરી અને હત્યા માટે સોપારી આપવા જેવી પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલું છે. જુલાઈ 2026માં અમેરિકાના ન્યાય વિભાગે પણ આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠિત ગુનાઇત નેટવર્ક સામેની કાર્યવાહી અંગે માહિતી જાહેર કરી હતી. અમેરિકન આરોપનામામાં બિશ્નોઈ અને તેના કથિત સાગરિતો પર અનેક ગંભીર ગુનાઓમાં સંડોવણીના આરોપો મૂકવામાં આવ્યા હતા. આ આંતરરાષ્ટ્રીય તપાસ દર્શાવે છે કે આ કેસ માત્ર ભારત પૂરતો મર્યાદિત નથી. જોકે, વિદેશી એજન્સીઓના આરોપો અને ભારત સરકાર અથવા ભારતીય તપાસ એજન્સીઓની સત્તાવાર સ્થિતિ વચ્ચેનો ભેદ જાળવવો જરૂરી છે.
સિદ્ધુ મુસેવાલાની હત્યા અને સલમાન ખાનને ધમકીઓ
લોરેન્સ બિશ્નોઈ ગેંગનું નામ પંજાબી ગાયક સિદ્ધુ મુસેવાલાની હત્યા અને બોલિવૂડ અભિનેતા સલમાન ખાનને આપવામાં આવેલી ધમકીઓના કેસોમાં પણ સામે આવ્યું છે. 29 મે, 2022ના રોજ સિદ્ધુ મુસેવાલાની પંજાબમાં ગોળી મારીને હત્યા કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ બિશ્નોઈ ગેંગ સાથે જોડાયેલા લોકો દ્વારા હત્યાની જવાબદારી સ્વીકારવામાં આવી હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. આ કેસમાં અનેક આરોપીઓ સામે તપાસ અને કાનૂની કાર્યવાહી થઈ છે. સલમાન ખાનને પણ અનેક વખત ધમકીઓ મળી હતી. એપ્રિલ 2024માં મુંબઈમાં તેમના નિવાસસ્થાનની બહાર ગોળીબારની ઘટના બની હતી. આ કેસમાં પણ બિશ્નોઈ ગેંગ સાથે જોડાયેલા લોકોની કથિત ભૂમિકા તપાસના દાયરામાં આવી હતી. આ ઘટનાઓને કારણે ગેંગના નેટવર્ક અને તેની સંભવિત પહોંચ અંગે સુરક્ષા એજન્સીઓની ચિંતા વધી છે. જોકે, દરેક ઘટનામાં વ્યક્તિગત જવાબદારી અને કાનૂની સંડોવણીનો નિર્ણય પુરાવા અને ન્યાયિક પ્રક્રિયાના આધારે જ થાય છે.
કેનેડામાં હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યાનો કેસ
જુલાઈ 2026માં અમેરિકન ન્યાય વિભાગે જાહેર કરેલા આરોપનામામાં બિશ્નોઈ અને ગોલ્ડી બ્રાર પર કેનેડામાં હરદીપ સિંહ નિજ્જરની હત્યાનું કાવતરું ઘડવાના આરોપો પણ મૂકવામાં આવ્યા હતા. અમેરિકન ફરિયાદી પક્ષના દાવા અનુસાર, આ ગુનાઇત નેટવર્કના સભ્યો વચ્ચે જેલમાંથી સંચાર અને કામગીરીના સંકલન માટે ગેરકાયદે સાધનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. નિજ્જરની હત્યા જૂન 2023માં કેનેડાના સરે શહેરમાં થઈ હતી. આ કેસને લઈને ભારત અને કેનેડા વચ્ચે રાજદ્વારી તણાવ પણ ઊભો થયો હતો. જોકે, અમેરિકામાં દાખલ થયેલા આરોપનામાને આધારે ભારત સરકારની સંડોવણીનો નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં; અમેરિકન આરોપનામામાં સરકારની સંડોવણીનો એવો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો નથી. આ કેસ દર્શાવે છે કે સંગઠિત ગુનાખોરીના આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કની તપાસમાં અનેક દેશોની પોલીસ અને તપાસ એજન્સીઓ વચ્ચે સહકાર કેટલો મહત્વપૂર્ણ બની ગયો છે.
સાબરમતી જેલની સુરક્ષા સામે કયા સવાલો ઊભા થાય છે?
જો જેલમાં બંધ કોઈ આરોપી ગેરકાયદે સંચાર સાધનો દ્વારા બહારના સાગરિતો સાથે સંપર્ક જાળવી ગુનાઇત પ્રવૃત્તિઓનું સંકલન કરતો હોય, તો તે જેલની સુરક્ષા અને દેખરેખ માટે ગંભીર પડકાર બને છે. આ સંદર્ભમાં કેટલાક મહત્વના સવાલો ઊભા થાય છે: જેલમાં પ્રતિબંધિત મોબાઇલ ફોન કે અન્ય સંચાર સાધનો પહોંચે છે કે નહીં? કેદીઓના સંપર્કો પર દેખરેખ કેવી રીતે રાખવામાં આવે છે? અને જો કોઈ ગેંગના સાગરિતો બહાર ગુનાઓ આચરતા હોય, તો તેમની વચ્ચેના સંચારની કડીઓ સુધી તપાસ એજન્સીઓ કેવી રીતે પહોંચે છે? જોકે, આ સવાલો તપાસની જરૂરિયાત દર્શાવે છે. તેના આધારે સાબરમતી જેલના અધિકારીઓની બેદરકારી અથવા કોઈની સંડોવણી સાબિત થઈ ગઈ છે એવું કહી શકાય નહીં.
ગેંગના નેટવર્કને રોકવું તપાસ એજન્સીઓ માટે મોટો પડકાર
લોરેન્સ બિશ્નોઈના કેસમાં એક તરફ જેલની અંદર કડક સુરક્ષા અને બહાર લઈ જવા પર પ્રતિબંધો છે, તો બીજી તરફ તેના નામે કાર્યરત હોવાનો આરોપ ધરાવતા સાગરિતો વિવિધ દેશોમાં ગુનાઇત પ્રવૃત્તિઓ સાથે જોડાયેલા હોવાના અહેવાલો સામે આવે છે. આ પરિસ્થિતિમાં તપાસ એજન્સીઓ માટે માત્ર મુખ્ય આરોપીને જેલમાં રાખવો પૂરતો નથી; તેની સાથે જોડાયેલા નેટવર્ક, નાણાકીય વ્યવહારો, સંચાર માધ્યમો અને બહાર સક્રિય સાગરિતો અંગે પણ કાયદેસરની કાર્યવાહી જરૂરી બને છે. આખરે, જેલમાં બેઠા બેઠા ગેંગ ચલાવવાના આરોપો અંગેનો અંતિમ નિર્ણય તપાસના પુરાવા અને અદાલતી પ્રક્રિયા પર આધારિત રહેશે. પરંતુ આ કેસે જેલ સુરક્ષા, આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠિત ગુનાખોરી અને વિવિધ દેશોની તપાસ એજન્સીઓ વચ્ચેના સહકાર અંગે ચર્ચા ફરી તેજ કરી છે.
