Gujarat Power Crisis: દિવાળીના તહેવાર પહેલાં ગુજરાતમાં વીજળીની ઉપલબ્ધતાને લઈને ઉદ્યોગજગતમાં ચિંતા વધી છે. ઉદ્યોગકારોનો દાવો છે કે રાજ્યના કેટલાક ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં અઠવાડિયામાં એક દિવસ સાંજે 4થી રાત્રે 12 વાગ્યા સુધી વીજકાપની સ્થિતિ ઊભી થઈ રહી છે. બીજી તરફ, ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે રાજ્યમાં વીજ પુરવઠો નિયંત્રણમાં હોવાનો દાવો કર્યો છે અને ઉદ્યોગોને માત્ર વીજ વપરાશ ઘટાડવા સ્વૈચ્છિક અપીલ કરવામાં આવી હોવાનું જણાવ્યું છે. આ વિરોધાભાસી દાવાઓ વચ્ચે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે દિવાળીના વ્યસ્ત વેપારી સમયગાળામાં નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોના ઉત્પાદન પર કેટલી અસર પડશે.
ભરૂચથી ઉમરગામ સુધીના ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં ચિંતા
દક્ષિણ ગુજરાત ચેમ્બર ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રીઝે મુખ્યમંત્રીને રજૂઆત કરીને ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં વીજળીની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હોવાનું અહેવાલમાં જણાવાયું છે. રજૂઆત મુજબ, ભરૂચથી ઉમરગામ સુધીના ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં સાંજે 4થી રાત્રે 12 વાગ્યા સુધી વીજકાપની સ્થિતિનો સામનો કરવો પડી શકે છે. ટેક્સટાઇલ, ડાયમંડ, એમ્બ્રોઇડરી અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ઉદ્યોગો માટે આ સમયગાળો મહત્ત્વપૂર્ણ છે. દિવાળી પહેલાં ઓર્ડર પૂરા કરવાની દોડધામ વચ્ચે વીજળીની અછત સર્જાય તો ઉત્પાદન ઘટવાની, ડિલિવરીમાં વિલંબ થવાની અને વેપારી નુકસાનની આશંકા છે. ઉદ્યોગકારોએ વીજકાપના સમયમાં ફેરફાર કરવા રજૂઆત કરી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, વીજકાપનો વ્યાપ, તેની સત્તાવાર શરતો અને કયા એકમો પર તેનો અમલ થઈ રહ્યો છે તે અંગે સ્પષ્ટ વિગતો જરૂરી છે.
ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે શું કહ્યું?
ઉદ્યોગકારોની ચિંતાઓ વચ્ચે ઊર્જા મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે રાજ્યમાં વીજ પુરવઠો નિયંત્રણમાં હોવાનો દાવો કર્યો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, ઉદ્યોગો અને કૃષિ ક્ષેત્રને નિયમિત વીજળી મળી રહી છે. મંત્રીના નિવેદન અનુસાર, સૂર્યાસ્ત બાદ સોલાર વીજળી ઉપલબ્ધ ન રહેતાં સાંજના પીક અવર્સમાં વીજ માંગ અને પુરવઠા વચ્ચે દબાણ ઊભું થાય છે. સરકારે ઉદ્યોગોને વીજ વપરાશ સ્વૈચ્છિક રીતે ઘટાડવા અપીલ કરી છે, પરંતુ બળજબરીથી વીજકાપ લાદવામાં આવ્યો હોવાનો તેમણે ઇનકાર કર્યો છે. આમ, એક તરફ ઉદ્યોગકારો વીજકાપ અંગે ફરિયાદ કરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ સરકાર વીજ વ્યવસ્થા સામાન્ય હોવાનો દાવો કરી રહી છે. બંને પક્ષનાં નિવેદનો વચ્ચે વાસ્તવિક સ્થિતિ જાણવા સત્તાવાર વીજ પુરવઠાના આંકડા અને સંબંધિત આદેશો મહત્ત્વપૂર્ણ બનશે.
29,000 મેગાવોટથી વધુ માંગ અને વધારાની વીજળીની માગ
અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે ગુજરાતમાં વીજળીની માંગ 29,000 મેગાવોટને પાર થતાં રાજ્ય સરકારે કેન્દ્ર સરકાર પાસે વધારાની 1,000 મેગાવોટ વીજળીની માગ કરી છે. આ ઉપરાંત, બંધ પડેલા 31 પાવર પ્લાન્ટ ફરી શરૂ કરવા માટે પણ સૂચનાઓ આપવામાં આવી હોવાનો ઉલ્લેખ છે. જો વીજ માંગ ઊંચી રહે અને ઉપલબ્ધ પુરવઠો પૂરતો ન હોય, તો ખાસ કરીને સાંજના પીક અવર્સ દરમિયાન વીજ વ્યવસ્થાપન પડકારરૂપ બની શકે છે. જોકે, વધારાની વીજળીની માગ અને પાવર પ્લાન્ટ અંગેના આ દાવાઓની સત્તાવાર પુષ્ટિ તથા તેમની હાલની સ્થિતિ સ્પષ્ટ થવી જરૂરી છે.
નાના ઉદ્યોગો પર વધુ અસર થવાની ભીતિ
વીજળીના વપરાશમાં નિયંત્રણો અથવા પુરવઠામાં અનિશ્ચિતતા ઊભી થાય તો નાના અને મધ્યમ ઉદ્યોગોને તેની સીધી અસર થઈ શકે છે. મોટા એકમોની સરખામણીમાં નાના કારખાનાઓ માટે વૈકલ્પિક વીજ વ્યવસ્થા ઊભી કરવી ખર્ચાળ બની શકે છે. ઉદ્યોગજગતમાં એવી ચિંતા વ્યક્ત થઈ રહી છે કે જો મોટા એકમોને સતત વીજળી મળે અને નાના એકમોને પીક અવર્સમાં ઉત્પાદન રોકવું પડે, તો સ્પર્ધામાં અસમાનતા સર્જાઈ શકે છે. જોકે, મોટા ઉદ્યોગોને વિશેષ છૂટછાટ આપવામાં આવી રહી હોવાના દાવાની પુષ્ટિ માટે સત્તાવાર નીતિ અને વીજ વિતરણની વિગતો જરૂરી છે. દિવાળીના ઓર્ડર સમયસર પૂરા કરવા માટે કામ કરતા ટેક્સટાઇલ, ડાયમંડ અને એમ્બ્રોઇડરી એકમો માટે ઉત્પાદનના કલાકો ઘટવા એ આર્થિક ચિંતાનો વિષય બની શકે છે. વીજ પુરવઠાની અનિશ્ચિતતા લાંબી ચાલે તો ઓર્ડર રદ થવા અને રોજગારી પર અસર થવાની ભીતિ પણ ઉદ્યોગકારો વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
માંડવી મામલતદાર કચેરીમાં વીજળી ખોરવાતાં અરજદારો પરેશાન
વીજળીની સમસ્યાને લગતી બીજી એક ઘટનામાં માંડવી મામલતદાર કચેરીમાં વીજ પુરવઠો ખોરવાતાં આવકના દાખલા કઢાવવા આવેલા અરજદારોને મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો હોવાનો અહેવાલ છે. મળતી માહિતી મુજબ, સવારે આશરે 11:45 વાગ્યે વીજ પુરવઠો બંધ થતાં કમ્પ્યુટર સર્વર અને મશીનોની કામગીરી અટકી ગઈ હતી. બપોરે 4 વાગ્યા સુધી વીજળી પુનઃસ્થાપિત ન થતાં આવકના દાખલા કાઢવાની કામગીરી ખોરવાઈ હતી. દૂરના વિસ્તારોમાંથી આવેલા અરજદારોને લાંબા સમય સુધી રાહ જોવી પડી હતી. આ ઘટના સ્થાનિક સ્તરે વીજ પુરવઠાની સતત ઉપલબ્ધતા કેટલી જરૂરી છે તે દર્શાવે છે. જોકે, આ કચેરીમાં વીજળી ખોરવાવાનું કારણ રાજ્યવ્યાપી વીજ કટોકટી જ હતું કે સ્થાનિક ટેકનિકલ ખામી, તે અંગે અલગથી પુષ્ટિ જરૂરી છે.
પશ્ચિમ ગુજરાત વીજ કંપનીના અધિકારીઓની બેઠક
અહેવાલ મુજબ, કચ્છ અને સૌરાષ્ટ્રમાં વીજ પુરવઠાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરવા પશ્ચિમ ગુજરાત વીજ કંપનીના અધિકારીઓને ગાંધીનગર બોલાવવામાં આવ્યા હતા. ઊર્જા વિભાગના અધિકારીઓ સાથે યોજાયેલી બેઠકમાં વીજ સપ્લાય અંગે ચર્ચા થઈ હોવાનું જણાવાયું છે. આ બેઠક અને વધારાની વીજળીની માગ અંગેના અહેવાલો વચ્ચે ઉદ્યોગકારોની અપેક્ષા છે કે સરકાર વીજ પુરવઠાની સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટતા કરે અને ઉત્પાદનને ઓછામાં ઓછી અસર થાય તેવા વ્યવહારુ પગલાં લે.
દિવાળી સુધી વીજળીની સ્થિતિ સુધરશે?
હાલ સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે દિવાળીના દિવસો દરમિયાન ગુજરાતના ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં વીજ પુરવઠો કેટલો સ્થિર રહેશે. એક તરફ સરકાર વીજ વ્યવસ્થા નિયંત્રણમાં હોવાનો દાવો કરે છે, જ્યારે બીજી તરફ ઉદ્યોગકારો પીક અવર્સમાં વીજળીની ઉપલબ્ધતા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. વીજકાપ અંગેના સત્તાવાર આદેશો, વધારાની વીજળીની ઉપલબ્ધતા અને બંધ પાવર પ્લાન્ટની સ્થિતિ અંગે સ્પષ્ટતા થયા બાદ જ સંકટની ગંભીરતા અને તેની અસરનું મૂલ્યાંકન થઈ શકશે. દિવાળીના મહત્વના વેપારી સમયગાળામાં નાના ઉદ્યોગો અને કામદારોને નુકસાન ન થાય તે માટે સમયસર સ્પષ્ટતા અને અસરકારક વીજ વ્યવસ્થાપન મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
