Nonveg ban near Somnath temple: સોમનાથ મંદિરની આસપાસના ચોક્કસ વિસ્તારોમાં નોનવેજ ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ અને સંગ્રહ પર પ્રતિબંધ મૂકતા ગુજરાત સરકારના જાહેરનામાને હાઈકોર્ટે રદ કર્યું છે. રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોની અરજી પર સુનાવણી કરતાં સિંગલ જજની બેન્ચે આજીવિકાના અધિકારનો મુદ્દો મહત્ત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો હતો. કોર્ટે સરકારની સાત દિવસના સ્ટેની માગણી પણ ફગાવી દીધી હતી. જોકે, આ નિર્ણય સામે રાજ્ય સરકારે હાઈકોર્ટની ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ તાત્કાલિક સુનાવણીની માગ કરી છે.
શ્રાવણ મહિનામાં સરકારે બહાર પાડ્યું હતું જાહેરનામું
પવિત્ર શ્રાવણ મહિનામાં ગુજરાત સરકારે સોમનાથના ચોક્કસ વિસ્તારોમાં નોનવેજ ખાદ્યપદાર્થોના વેચાણ અને સંગ્રહ પર પ્રતિબંધ મૂકતું જાહેરનામું બહાર પાડ્યું હતું. આ પ્રતિબંધ સોમનાથ મંદિરની આસપાસના છ વિસ્તારોમાં લાગુ કરવામાં આવ્યો હોવાનું જણાવાયું છે. સરકારના આ નિર્ણયને સોમનાથમાં નોનવેજ રેસ્ટોરન્ટ ચલાવતા માલિકોએ ગુજરાત હાઈકોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. અરજદારોની દલીલ હતી કે પ્રતિબંધને કારણે તેમની દુકાનો અને રેસ્ટોરન્ટના વ્યવસાય પર અસર થઈ રહી છે અને તેમની આજીવિકા જોખમમાં મુકાઈ છે.
'આ અરજદારોની રોજીરોટીનો પ્રશ્ન છે'
અરજદારોની અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન હાઈકોર્ટે આજીવિકાના મુદ્દાને મહત્ત્વ આપ્યું હતું. કોર્ટે સરકારના જાહેરનામાને રદ કરતાં સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ મામલો અરજદારોની રોજીરોટી સાથે જોડાયેલો છે. રાજ્ય સરકાર તરફથી નિર્ણય સામે અપીલ કરવાની તૈયારી માટે સાત દિવસનો સ્ટે માગવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ સિંગલ જજની બેન્ચે આ માગણી સ્વીકારી નહોતી. ત્યારબાદ સરકારી વકીલે ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ તાત્કાલિક સુનાવણી હાથ ધરવાની માગ કરી હતી.
સરકારની દલીલ: શ્રદ્ધાળુઓની લાગણીને ઠેસ ન પહોંચે
સરકાર તરફથી રજૂઆત કરવામાં આવી હતી કે અરજદારોનાં રેસ્ટોરન્ટ સોમનાથ મંદિર તરફ જતા માર્ગ પર આવેલાં છે. મંદિરની મુલાકાતે આવતા શ્રદ્ધાળુઓની ધાર્મિક લાગણીઓને ઠેસ ન પહોંચે તે હેતુથી આસપાસના છ વિસ્તારોમાં નોનવેજના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો હતો. બીજી તરફ, રેસ્ટોરન્ટ માલિકો તરફથી દલીલ કરવામાં આવી હતી કે પ્રતિબંધને કારણે તેમને હોટલો બંધ કરવાની ફરજ પડી હતી અને અધિકારીઓ દ્વારા સતત હેરાન કરવામાં આવતા હોવાના આક્ષેપ પણ કરવામાં આવ્યા હતા. અરજદારોએ આ નિર્ણયને બંધારણ હેઠળ મળેલા અધિકારોનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યો હતો.
સુનાવણી દરમિયાન કબૂલાતનામા પર સહી કરાવવાનો મુદ્દો પણ ઊઠ્યો
આ કેસમાં 7 ઑક્ટોબરે થયેલી સુનાવણી દરમિયાન એક અન્ય મુદ્દો પણ સામે આવ્યો હતો. અહેવાલ મુજબ, મામલતદારે છ અરજદારો પાસેથી ભવિષ્યમાં માત્ર શાકાહારી ખાદ્યપદાર્થોનું જ વેચાણ કરશે તેવા કબૂલાતનામા પર સહી કરાવી હતી. આ બાબતે હાઈકોર્ટે સરકારને સવાલ કર્યો હતો કે જ્યારે આ મામલે કોર્ટમાં સુનાવણી ચાલી રહી હતી, ત્યારે મામલતદારે રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકો પાસેથી આવાં કબૂલાતનામા પર સહી શા માટે કરાવી? આ મુદ્દે પણ સરકારી તંત્રની કાર્યવાહી અંગે સવાલો ઊભા થયા હતા.
હવે ડિવિઝન બેન્ચની કાર્યવાહી પર નજર
સિંગલ જજની બેન્ચે જાહેરનામું રદ કર્યા બાદ રાજ્ય સરકારે ડિવિઝન બેન્ચ સમક્ષ તાત્કાલિક સુનાવણીની માગ કરી છે. હવે ડિવિઝન બેન્ચ આ મામલે શું વલણ અપનાવે છે અને સરકારની અપીલ પર શું નિર્ણય આવે છે તેના પર નજર રહેશે. આ કેસમાં એક તરફ ધાર્મિક સ્થળની આસપાસની વ્યવસ્થા અને શ્રદ્ધાળુઓની લાગણીઓનો મુદ્દો છે, તો બીજી તરફ રેસ્ટોરન્ટ સંચાલકોના વ્યવસાય અને આજીવિકાનો પ્રશ્ન છે. આગળની કોર્ટ કાર્યવાહીથી આ વિવાદની કાયદાકીય સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થશે.
