વેશ્યાવૃત્તિના અડ્ડે ગ્રાહક તરીકે હાજરી ગુનો નહીં, ગુજરાત હાઈકોર્ટની મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા

Gujarat HC: ગુજરાત હાઈકોર્ટે વેશ્યાવૃત્તિ સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ કેસમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈ વ્યક્તિ માત્ર વેશ્યાવૃત્તિના અડ્ડા પર ગ્રાહક તરીકે હાજર હોય એટલા આધારે તેની સામે Immoral Traffic (Prevention) Act, 1956 હેઠળ અડ્ડો ચલાવવાનો અથવા કોઈ વ્યક્તિને વેશ્યાવૃત્તિ માટે મેળવવાનો આરોપ લગાવી શકાય નહીં. કોર્ટના આ નિર્ણયથી ITPA હેઠળ ગ્રાહક અને વેશ્યાવૃત્તિનો અડ્ડો ચલાવનાર વ્યક્તિ વચ્ચેના કાનૂની તફાવત અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા થઈ છે.

2010ની FIR રદ કરવા હાઈકોર્ટમાં અરજી
આ મામલો વર્ષ 2010માં નોંધાયેલી FIR સાથે સંબંધિત હતો. પોલીસ દ્વારા એક હોટલમાં દરોડો પાડવામાં આવ્યો હતો, જ્યાં કથિત રીતે વેશ્યાવૃત્તિનો અડ્ડો ચાલતો હોવાનો આરોપ હતો. દરોડા દરમિયાન અરજદાર પણ સ્થળ પરથી મળી આવ્યો હતો અને તેની સામે ITPAની વિવિધ જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. આ કાર્યવાહી સામે અરજદારે ગુજરાત હાઈકોર્ટનો સંપર્ક કરીને પોતાની સામે નોંધાયેલી FIR તેમજ તેની સાથે જોડાયેલી કાર્યવાહી રદ કરવાની માંગ કરી હતી.

અરજદારની દલીલઃ હું માત્ર ગ્રાહક તરીકે ગયો હતો
અરજદાર તરફથી કોર્ટ સમક્ષ દલીલ કરવામાં આવી હતી કે તે માત્ર ગ્રાહક તરીકે હોટલમાં ગયો હતો. હોટલનું સંચાલન કરવા, વેશ્યાવૃત્તિનો અડ્ડો ચલાવવા અથવા કોઈ વ્યક્તિને વેશ્યાવૃત્તિ માટે લાવવા-મેળવવા સાથે તેનો સીધો સંબંધ દર્શાવતા પૂરતા પુરાવા નથી. અરજદારના વકીલે એવી પણ દલીલ કરી હતી કે માત્ર સ્થળ પર તેની હાજરીના આધારે ITPAની એવી જોગવાઈઓ લાગુ કરી શકાય નહીં, જે અડ્ડો ચલાવવા અથવા વેશ્યાવૃત્તિ માટે વ્યક્તિ મેળવવા સાથે સંબંધિત છે.

માત્ર ગ્રાહક તરીકે હાજરીથી ગુનો સાબિત ન થાયઃ હાઈકોર્ટ
કેસના તથ્યો અને ITPAની સંબંધિત જોગવાઈઓનું પરીક્ષણ કર્યા બાદ હાઈકોર્ટે નોંધ્યું કે માત્ર વેશ્યાવૃત્તિના અડ્ડા પર ગ્રાહક તરીકે હાજર રહેવું એ વ્યક્તિ અડ્ડો ચલાવી રહી છે તે સાબિત કરવા માટે પૂરતું નથી. તે જ રીતે, કોઈ વ્યક્તિ માત્ર સ્થળ પર હાજર હતી એટલા આધારે તેણે વેશ્યાવૃત્તિ માટે કોઈ વ્યક્તિને મેળવી હોવાનું પણ માની શકાય નહીં. ગુનો સાબિત કરવા માટે સંબંધિત કાયદાની જોગવાઈઓમાં જરૂરી તત્ત્વો દર્શાવતા પુરાવા હોવા જરૂરી છે.

હાઈકોર્ટે 2010ની FIR અને કાર્યવાહી રદ કરી
કોર્ટના આ કાનૂની અભિગમને ધ્યાનમાં રાખીને અરજદાર સામે વર્ષ 2010માં નોંધાયેલી FIR તથા તેની સાથે જોડાયેલી કાર્યવાહી રદ કરવામાં આવી હતી. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયથી એ સ્પષ્ટ થયું છે કે ITPA હેઠળ માત્ર કોઈ સ્થળ પર ગ્રાહક તરીકે હાજર હોવું અને વેશ્યાવૃત્તિનો અડ્ડો ચલાવવો અથવા તેના માટે વ્યક્તિની ભરતી કરવી, બંને બાબતોને એકસમાન રીતે જોઈ શકાય નહીં. સંબંધિત ગુનો લાગુ કરવા માટે કાયદામાં જરૂરી ઘટકોને સમર્થન આપતા પુરાવા હોવા જરૂરી છે.