Gujarat government vehicle policy: ગુજરાત સરકારે સરકારી વાહનોની ખરીદી નીતિમાં વર્ષ 2026 દરમિયાન સુધારા કરીને અધિકારીઓ માટે વાહનોના વિકલ્પોનો વ્યાપ વધાર્યો છે. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ કરવામાં આવેલા આ સુધારામાં ફીલ્ડ ઇન્સ્પેક્શન, એન્ફોર્સમેન્ટ અને ઑફ-રોડ કામગીરી માટે બે નવી કૅટેગરી ઉમેરવામાં આવી છે. આ નવી જોગવાઈઓ હેઠળ મહિન્દ્રા થાર રોક્સ સહિત વિવિધ SUV, પિકઅપ વાહનો અને ઇલેક્ટ્રિક કારનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, આનો અર્થ એવો નથી કે તમામ સરકારી અધિકારીઓને મનપસંદ વાહન ખરીદવાની છૂટ મળી ગઈ છે; વાહનની પસંદગી સંબંધિત કૅટેગરી અને નીતિની શરતો અનુસાર જ કરવાની રહેશે.
અલગ-અલગ કૅટેગરી નક્કી કરવામાં આવી
રાજ્ય સરકારે 11 એપ્રિલ, 2023ના રોજ અગાઉની 2019ની નીતિના સ્થાને નવી વાહન ખરીદી નીતિ અમલમાં મૂકી હતી. તે સમયે મંત્રીઓ, ઉચ્ચ અધિકારીઓ, જિલ્લા કક્ષાના અધિકારીઓ, વિભાગોના વડાઓ અને સરકારી કચેરીઓ માટે અલગ-અલગ કૅટેગરી નક્કી કરવામાં આવી હતી. જૂનાં કેટલાંક વાહનોનું ઉત્પાદન બંધ થવું અને બજારમાં નવી ટેક્નોલોજીવાળાં વાહનો ઉપલબ્ધ થવાને કારણે નીતિમાં સુધારાની જરૂરિયાત ઊભી થઈ હતી. હવે 2026ના સુધારામાં નવી કામગીરીને અનુરૂપ વાહનોની પસંદગી માટે વધારાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે. આ સુધારામાં સૌથી મહત્ત્વની નવી જોગવાઈ કૅટેગરી-F એટલે કે ફીલ્ડ ઇન્સ્પેક્શન અને એન્ફોર્સમેન્ટ વાહનોની છે. આ કૅટેગરીમાં Mahindra Scorpio N Z4 4X4, Mahindra Thar Roxx MX5, Mahindra Bolero Neo N10 (O), Kia Carens Clavis HTE (O), Maruti Suzuki Ertiga ZXI Plus અને Toyota Rumion V જેવા મોડલનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. આ ઉપરાંત Mahindra XUV400 EL Pro 39.4 kWh અને Tata Nexon EV Creative 45 જેવા ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પણ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે. આથી નિર્ધારિત સરકારી કામગીરી માટે SUV, અન્ય પેસેન્જર વાહનો અને EV વચ્ચે વિકલ્પો ઉપલબ્ધ બન્યા છે.
કામગીરી માટે આવા વાહનો વધુ અનુકૂળ બની શકે
નવી કૅટેગરી-F1 ખાસ કરીને ઑફ-રોડ ફરજ બજાવતા અધિકારીઓ માટે બનાવવામાં આવી છે. ગૃહ, વન અને પર્યાવરણ, ઉદ્યોગ અને ખાણ, નર્મદા અને જળસંપત્તિ, પાણી પુરવઠા, પંચાયત, બંદરો અને વાહનવ્યવહાર, માર્ગ અને મકાન તથા મહેસૂલ સહિતના વિભાગોમાં મુશ્કેલ ભૌગોલિક પરિસ્થિતિમાં કામ કરતા અધિકારીઓ માટે આ વ્યવસ્થા ઉપયોગી બની શકે છે. આ કૅટેગરીમાં Fના વાહનો ઉપરાંત Tata Yodha Pickup, Isuzu V-Cross 4WD Z, Mahindra Bolero Pick-Up 4WD અને Mahindra Bolero Camper Gold RX 4WD જેવા વાહનોનો સમાવેશ કરાયો છે. જંગલ વિસ્તાર, કાચા રસ્તા, ખનિજ ક્ષેત્રો અને વિકાસલક્ષી પ્રોજેક્ટની સાઇટ્સ પર કામગીરી માટે આવા વાહનો વધુ અનુકૂળ બની શકે છે.
કૅટેગરીમાં વધુ આધુનિક ઇલેક્ટ્રિક મોડલ ઉમેરાયા
ઇલેક્ટ્રિક વાહનોને પ્રોત્સાહન આપવાનો અભિગમ પણ આ નીતિમાં આગળ વધારવામાં આવ્યો છે. 2023ની નીતિમાં કૅટેગરી-D અને E હેઠળ Tata Tigor EV XEનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો હતો. અમદાવાદ-ગાંધીનગર અથવા 50 કિલોમીટરની મર્યાદામાં કામગીરી કરતા ચોક્કસ અધિકારીઓ માટે સમાન કૅટેગરી અને કિંમતના EV પસંદ કરવાનો વિકલ્પ પણ આપવામાં આવ્યો હતો. હવે 2026ના સુધારામાં ફીલ્ડ ઇન્સ્પેક્શન અને એન્ફોર્સમેન્ટ માટેની કૅટેગરીમાં વધુ આધુનિક ઇલેક્ટ્રિક મોડલ ઉમેરાયા છે. આ ફેરફારથી સરકારી વાહન કાફલામાં EVનો ઉપયોગ વધારવાની દિશામાં નવી તક ઊભી થઈ છે. જોકે, કયા અધિકારીને કયું વાહન મંજૂર થશે તે અંગે અંતિમ નિર્ણય નીતિની લાગુ પડતી જોગવાઈઓ અને પાત્રતા પર આધારિત રહેશે.
