Girnar Lili Parikrama 2026: સૌરાષ્ટ્રની આસ્થા અને પ્રકૃતિના અનોખા સંગમ સમાન જૂનાગઢના ગિરનાર પર્વતની પરંપરાગત ‘લીલી પરિક્રમા’નું ધાર્મિક અને સાંસ્કૃતિક મહત્વ ખૂબ વિશેષ છે. દર વર્ષે કારતક મહિનામાં યોજાતી આ પવિત્ર યાત્રામાં મોટી સંખ્યામાં શ્રદ્ધાળુઓ ભાગ લે છે. ગાઢ જંગલ, પહાડી રસ્તાઓ અને પ્રાચીન ધાર્મિક સ્થળોમાંથી પસાર થતી આશરે 36 કિલોમીટર લાંબી પરિક્રમા ભક્તિ સાથે સાહસનો પણ અનુભવ કરાવે છે. વર્ષ 2026માં ગિરનારની લીલી પરિક્રમા ક્યારથી શરૂ થશે, તેનો રૂટ કયો છે અને યાત્રા દરમિયાન કઈ સાવચેતીઓ રાખવી જરૂરી છે, જાણો સંપૂર્ણ માહિતી.
ગિરનાર લીલી પરિક્રમા 2026 ક્યારથી શરૂ થશે?
વર્ષ 2026માં ગિરનારની લીલી પરિક્રમાનો પ્રારંભ 20 નવેમ્બર 2026, કારતક સુદ અગિયારસના રોજ થશે. પરંપરાગત રીતે પાંચ દિવસ ચાલતી આ યાત્રાનું સમાપન 24 નવેમ્બર 2026, દેવ દિવાળી એટલે કે કારતક પૂર્ણિમાના રોજ થશે. આ સમયગાળા દરમિયાન ગિરનારના જંગલ વિસ્તારમાંથી પસાર થતો વિશેષ પરિક્રમા માર્ગ યાત્રાળુઓ માટે ખુલ્લો મૂકવામાં આવે છે.
36 કિલોમીટરનો છે પરિક્રમા રૂટ
ગિરનારની લીલી પરિક્રમા આશરે 36 કિલોમીટર લાંબી છે. આ માર્ગ ગિરનાર પર્વતની આસપાસના જંગલ અને પહાડી વિસ્તારોમાંથી પસાર થાય છે. પરિક્રમાના મુખ્ય પડાવ આ પ્રમાણે છે:
ભવનાથથી ઝીણા બાવાની મઢી: પરિક્રમાની શરૂઆત ભવનાથ તળેટીથી થાય છે. અહીંથી ઈટવા ઘોડી તરફ આગળ વધીને જંગલ વિસ્તારમાં પ્રવેશ કર્યા બાદ આશરે 12 કિલોમીટરનું અંતર કાપીને ઝીણા બાવાની મઢી પહોંચાય છે. હસનાપુર ડેમ નજીક આવેલું આ સ્થળ પ્રથમ રાત્રિરોકાણ માટે જાણીતું છે.
ઝીણા બાવાની મઢીથી માળવેલા: આ માર્ગમાં ચંદ્ર મૂળેશ્વર મંદિર, જેને રાણિયો કુવો પણ કહેવામાં આવે છે, આવે છે. ત્યારબાદ સરખડિયા હનુમાન તરફથી આગળ વધીને માળવેલા પહોંચી શકાય છે. આ વિસ્તારમાં વન્યજીવોની અવરજવર રહેતી હોવાથી યાત્રાળુઓએ ખાસ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે.
માળવેલાથી બોરદેવી: પરિક્રમાનો આ તબક્કો મુશ્કેલ માનવામાં આવે છે. અહીં નળપાણી ઘોડીનો ઢોળાવવાળો અને લપસણો રસ્તો આવે છે. સાવચેતીપૂર્વક આ માર્ગ પસાર કર્યા બાદ બોરદેવી પહોંચી શકાય છે.
બોરદેવીથી ભવનાથ: બોરદેવી પરિક્રમાનો અંતિમ પડાવ છે. અહીંથી ભવનાથ તળેટી આશરે 8 કિલોમીટર દૂર છે. ભવનાથ પહોંચ્યા બાદ પરિક્રમા પૂર્ણ થાય છે.
ગિરનાર પરિક્રમાનું ધાર્મિક મહત્વ
હિંદુ ધર્મમાં ગિરનાર પર્વતને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, ગિરનાર પર ભગવાન દત્તાત્રેયનું સ્થાન, અનેક જૈન તીર્થસ્થળો અને પ્રાચીન મંદિરો આવેલા છે. લાખો શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા છે કે ગિરનારની પ્રદક્ષિણા કરવાથી આધ્યાત્મિક શાંતિ અને પુણ્યની પ્રાપ્તિ થાય છે.
યાત્રા દરમિયાન આ સાવચેતી રાખજો
ગિરનારની પરિક્રમાનો માર્ગ જંગલ અને પહાડી વિસ્તારમાંથી પસાર થતો હોવાથી યાત્રાળુઓએ યોગ્ય તૈયારી સાથે જ યાત્રા કરવી જોઈએ.
પગરખાં: લાંબું અંતર કાપવાનું હોવાથી આરામદાયક અને સારી પકડવાળા સ્પોર્ટ્સ શૂઝ પહેરવા.
ટોર્ચ અને બેટરી: વહેલી સવારે અથવા રાત્રે ચાલવાનું થાય તો ટોર્ચ સાથે રાખવી.
ગરમ કપડાં અને દવાઓ: નવેમ્બર મહિનામાં રાત્રે ઠંડી હોવાથી ગરમ કપડાં તથા જરૂરી ફર્સ્ટ-એડ અને વ્યક્તિગત દવાઓ સાથે રાખવી.
વન્યજીવોથી સુરક્ષા: જંગલ વિસ્તારમાં વન વિભાગ અને સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું.
જૂથમાં મુસાફરી: સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ એકલા જવાને બદલે પરિવાર અથવા મિત્રોના જૂથ સાથે પરિક્રમા કરવી.
રહેવા-જમવાની કેવી રહેશે વ્યવસ્થા?
પરિક્રમા દરમિયાન વિવિધ સેવાભાવી સંસ્થાઓ અને આશ્રમો દ્વારા અન્નક્ષેત્રો ચલાવવામાં આવે છે. ભવનાથ તળેટી તેમજ જૂનાગઢ શહેરમાં ધર્મશાળા અને હોટેલની સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ રહે છે. જોકે, ભારે ભીડને ધ્યાનમાં રાખીને યાત્રાળુઓએ પોતાની સાથે પૂરતું પીવાનું પાણી અને હળવો નાસ્તો રાખવો હિતાવહ છે.
ગિરનાર કેવી રીતે પહોંચવું?
ગિરનાર પહોંચવા માટે જૂનાગઢ શહેર મુખ્ય વિકલ્પ છે. જૂનાગઢ રોડ અને રેલવે માર્ગે ગુજરાતના અન્ય શહેરો સાથે જોડાયેલું છે. જૂનાગઢ રેલવે સ્ટેશનથી ભવનાથ તળેટી આશરે 5થી 7 કિલોમીટર દૂર છે. હવાઈ માર્ગે પહોંચવા માંગતા યાત્રાળુઓ માટે પોરબંદર અથવા રાજકોટ એરપોર્ટ અનુકૂળ વિકલ્પ બની શકે છે.








