CBI Digital Arrest Case Gujarat: ગુજરાત સહિત દેશભરમાં હાહાકાર મચાવનાર ડિજિટલ અરેસ્ટ કૌભાંડમાં સેન્ટ્રલ બ્યુરો ઓફ ઇન્વેસ્ટિગેશન દ્વારા વધુ બે શખ્સોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. 11.42 કરોડના ડિજિટલ અરેસ્ટ કેસમાં તપાસને વેગ આપવા માટે એજન્સી દ્વારા 'ઓપરેશન ચક્ર-VI' અંતર્ગત દેશના 10 અલગ-અલગ રાજ્યોમાં 22થી વધુ ઠેકાણાઓ પર એકસાથે સઘન દરોડા પાડવામાં આવ્યા છે. સાયબર ક્રિમિનલ્સની આ ગેંગ પોલીસ કે સરકારી અધિકારીઓ હોવાનું નાટક કરીને નિર્દોષ નાગરિકોને વર્ચ્યુઅલ જેલમાં કેદ રાખતી હતી અને ડરાવી-ધમકાવીને મોટી રકમ પડાવતી હતી.
ત્રણ મહિના સુધી પીડિતને વર્ચ્યુઅલ કેદમાં રાખવાનો ઘટસ્ફોટ
CBIની પ્રાથમિક તપાસમાં સામે આવ્યું છે કે, સાયબર અપરાધીઓએ એક પીડિતને પૂરા ત્રણ મહિના સુધી ડિજિટલ અરેસ્ટ કરીને રાખ્યા હતા. આ ઠગ લોકોએ પોલીસ અધિકારીઓ અને ટેલિકોમ રેગ્યુલેટરી ઓથોરીટી ઓફ ઇન્ડિયા (TRAI)ના અધિકારીઓની ઓળખ આપીને પીડિતને ભયભીત કર્યા હતા. પીડિતને એટલી હદે દબાવવામાં આવ્યા કે તેમણે આરોપીઓ દ્વારા નિયંત્રિત વિવિધ બેંક ખાતાઓમાં કુલ 11.42 કરોડ રૂપિયા ટ્રાન્સફર કરવા મજબૂર બનવું પડ્યું હતું. નાણાકીય લેવડ-દેવડના ટ્રેલને ટ્રેક કર્યા બાદ CBI એ આ કાર્યવાહી હાથ ધરી છે, જેમાં અનેક બેંક દસ્તાવેજો, એકાઉન્ટ રેકોર્ડ્સ અને ડિજિટલ ઉપકરણો જપ્ત કરવામાં આવ્યા છે.
પકડાયેલા આરોપીઓ અને મની લોન્ડ્રિંગનું નેટવર્ક
CBI દ્વારા પકડવામાં આવેલા બે આરોપીઓની ઓળખ હિમાંશુ પ્રસાદ અને યુનિસ બિસ્વાસ તરીકે થઈ છે. આ બંને આરોપીઓ ચોરાયેલા પૈસાની હેરાફેરી, વ્યવસ્થાપન અને છુપાવવાના ગંભીર ગુનામાં સંડોવાયેલા છે. તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે તેમણે 'એમ/એસ હેક્વેસ્ટ ગ્લોબલ પ્રાઇવેટ લિમિટેડ' ના બેંક ખાતાનો ઉપયોગ કરીને છેતરપિંડીના 2.5 કરોડ રૂપિયા મેળવ્યા હતા અને બાદમાં તે પૈસા અન્ય અનેક ખાતાઓમાં ટ્રાન્સફર કરી દીધા હતા જેથી મૂળ ટ્રેલ છુપાવી શકાય. આરોપીઓ પાસેથી મળી આવેલા ડિજિટલ ડિવાઈસીસમાંથી શંકાસ્પદ ચેટ્સ, મેસેજ અને APK ફાઇલો મળી આવી છે જેનો ઉપયોગ સાયબર ફ્રોડ માટે થતો હતો.
દેશવ્યાપી ઓપરેશન અને ડિજિટલ અરેસ્ટ કૌભાંડનું વધતું જોખમ
ડિજિટલ અરેસ્ટ કૌભાંડ ભારતમાં સંગઠિત સાયબર અપરાધનું સૌથી મોટું અને જોખમી સ્વરૂપ બની ગયું છે. આ ઠગો સામાન્ય રીતે વરિષ્ઠ નાગરિકો, નિવૃત્ત અધિકારીઓ અને વ્યાવસાયિકોને નિશાન બનાવે છે જેઓ એકાંતમાં રહેતા હોય છે. ફોન કે વિડિયો કોલ દ્વારા ગંભીર ગુનામાં સંડોવણી હોવાનું જણાવીને પરિવાર કે બેંકો સાથે વાત કરવા પર પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવે છે અને ડંડ કે વેરિફિકેશન ફીના નામે લાખો રૂપિયા પડાવવામાં આવે છે. સુપ્રીમ કોર્ટના કડક આદેશો બાદ CBI એ આ પ્રકારના અનેક કેસો પોતાના હાથમાં લીધા છે અને છેલ્લા 30 દિવસમાં 22 રાજ્યોમાં 142 જગ્યાઓ પર રેડ કરીને 17 આરોપીઓની ધરપકડ કરી ચૂકી છે.
સાયબર સુરક્ષા અને નાગરિકો માટે સતર્કતાની જરૂરિયાત
આ પ્રકારના ફ્રોડથી બચવા માટે કેન્દ્રીય એજન્સીઓ સતત જાગૃતિ અભિયાન ચલાવી રહી છે. કોઈપણ સરકારી એજન્સી કે પોલીસ ક્યારેય વિડિયો કોલ દ્વારા ડિજિટલ અરેસ્ટ કરતી નથી કે પૈસાની માંગણી કરતી નથી. જો કોઈ વ્યક્તિને આવો શંકાસ્પદ કોલ આવે, તો તરત જ સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર સંપર્ક કરવો જોઈએ અથવા રાષ્ટ્રીય સાયબર ક્રાઇમ પોર્ટલ પર ફરિયાદ નોંધાવવી જોઈએ. CBI આગામી સમયમાં આ સિન્ડિકેટના બાકીના સાગરિતો સુધી પહોંચવા માટે મની ટ્રિલ અને ટેકનિકલ ડેટાની સઘન તપાસ ચાલુ રાખી રહી છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ ધરપકડ થવાની પૂરી સંભાવના છે.
