Ahmedabad Cyber Fraud: આજના આધુનિક યુગમાં ઓનલાઇન સાયબર ફ્રોડ કરનારા ઠગો અવનવા કીમિયા અપનાવીને નિર્દોષ લોકોને પોતાની જાળમાં ફસાવી રહ્યા છે. હવે સાયબર ગુનેગારોએ લોકોના વિશ્વાસ અને લાગણીઓનો ગેરફાયદો ઉઠાવવા માટે લગ્નના ડિજિટલ આમંત્રણોને શસ્ત્ર બનાવ્યું છે. અમદાવાદ શહેરના પૂર્વ વિસ્તારમાં સાયબર ઠગોએ બે અલગ-અલગ મોડસ ઓપરેન્ડી દ્વારા બે નાગરિકો પાસેથી કુલ 2.10 લાખ રૂપિયાની ઓનલાઇન લૂંટ ચલાવી છે. આ ઘટનામાં એક યુવકને વોટ્સએપ પર લગ્નની લિંક કે ફાઇલ મોકલીને તેના ખાતામાંથી રૂપિયા સેરવી લેવાયા છે, જ્યારે બીજા યુવકને ઓનલાઇન ટ્રેડિંગ અને શેરબજારમાં ઊંચા વળતરની લાલચ આપીને નાણાં પડાવી લેવાયા છે.
નિકોલના યુવક સાથે કેવી રીતે થઈ 1.51 લાખ રૂપિયાની ઠગાઈ?
અમદાવાદના નિકોલ વિસ્તારમાં રહેતા અને પાવર સ્ટેશન પાસે નોકરી કરતા યુવકના વોટ્સએપ પર તેના ઓળખીતા મિત્રના નંબર પરથી લગ્નની ડિજિટલ કંકોતરી મોકલવામાં આવી હતી. આ મેસેજમાં એક ફાઇલ અટેચ કરેલી હતી જે સામાન્ય ફોટો કે PDF નહોતી, પરંતુ એક અજાણી 'APK' ફાઇલ હતી. યુવકે પોતાના મિત્ર તરફથી મેસેજ આવ્યો હોવાનું માનીને કોઈપણ શંકા વિના તે ફાઇલ ડાઉનલોડ કરી હતી. ફાઇલ ઓપન થતાં જ મોબાઇલ હેક થઈ ગયો હતો અને તેના ડિજિટલ વોલેટ તથા બેંક એકાઉન્ટનો એક્સેસ ઠગો પાસે જતો રહ્યો હતો. થોડી જ વારમાં યુવકના બેંક ખાતામાંથી ટુકડે-ટુકડે કુલ 1.51 લાખ રૂપિયા ઉપડી ગયા હોવાના મેસેજ આવતાં યુવકના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ હતી.
ગોમતીપુરના યુવકને શેરબજારમાં રોકાણના નામે જાળમાં ફસાવ્યો
બીજી તરફ અમદાવાદના ગોમતીપુર વિસ્તારમાં રહેતા યુવક સાથે ટેલિગ્રામ એપના માધ્યમથી મોટી છેતરપિંડી આચરવામાં આવી છે. સાયબર ઠગોએ યુવકનો સંપર્ક કરીને તેને શેરબજાર અને ઓનલાઇન ટ્રેડિંગમાં ખૂબ જ ઓછા સમયમાં મોટો નફો કમાઈ આપવાની ગુલાબી લાલચ આપી હતી. શરૂઆતમાં વિશ્વાસ કેળવ્યા બાદ ઠગોએ રોકાણના નામે અને પ્રોસેસિંગ ફી તથા અલગ-અલગ ચાર્જીસ ચુકવવાના બહાને યુવક પાસેથી કુલ 59,936 રૂપિયા વિવિધ યુપીઆઈ એકાઉન્ટમાં ટ્રાન્સફર કરાવી લીધા હતા. જે બાદ કોઈ વળતર ન મળતાં અને વધુ પૈસાની માંગણી થતાં યુવકને પોતાની સાથે ઠગાઈ થઈ હોવાનો અહેસાસ થયો હતો.
ક્રિષ્નનગર અને ગોમતીપુર પોલીસે શરૂ કરી તપાસ
આ બંને બનાવો અંગે ભોગ બનનાર નાગરિકોએ તુરંત જ સાયબર હેલ્પલાઇન અને સ્થાનિક પોલીસનો સંપર્ક કર્યો હતો. નિકોલના યુવક સાથે થયેલી APK ફાઇલ ફ્રોડની ઘટના સંદર્ભે ક્રિષ્નનગર પોલીસ સ્ટેશનમાં ગુનો દાખલ કરવામાં આવ્યો છે. જ્યારે ગોમતીપુરના યુવક સાથે થયેલી ટેલિગ્રામ ટ્રેડિંગ ફ્રોડની ઘટનામાં ગોમતીપુર પોલીસ સ્ટેશન ખાતે અજાણ્યા સાયબર ઠગો સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. હાલમાં બંને પોલીસ સ્ટેશનની ટીમો તેમજ સાયબર સેલ દ્વારા જે બેંક એકાઉન્ટ્સ અને વોટ્સએપ/ટેલિગ્રામ નંબરોનો ઉપયોગ થયો છે તેની ટેકનિકલ તપાસ અને સીડીઆર (CDR) આધારે આગળની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
શું હોય છે આ APK ફાઇલ અને તે કેવી રીતે ફોન હેક કરે છે?
સામાન્ય રીતે સ્માર્ટફોન યુઝર્સ કોઈપણ એપ્લિકેશન ગૂગલ પ્લે સ્ટોર (Google Play Store) કે એપલ એપ સ્ટોર પરથી ડાઉનલોડ કરતા હોય છે. પરંતુ સાયબર અપરાધીઓ મેલવેર અને વાયરસ ધરાવતી 'APK' (Android Package Kit) ફાઇલો બનાવે છે. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ વોટ્સએપ કે મેસેજમાં આવેલી આવી ફાઇલ પર ક્લિક કરીને તેને ઇન્સ્ટોલ કરે છે, ત્યારે તેના મોબાઇલમાં એક છુપો વાયરસ ઇન્સ્ટોલ થઈ જાય છે. આ મેલવેર મોબાઇલના તમામ ઓટીપી (OTP), બેંકિંગ પાસવર્ડ અને ડિજિટલ વોલેટનો કંટ્રોલ હેકર્સને આપી દે છે, જેનાથી હેકર્સ યુઝરની જાણ બહાર તેના ખાતામાંથી ક્ષણવારમાં પૈસા ઉપાડી લે છે.
સાયબર નિષ્ણાતોની ચેતવણી: ઓનલાઇન છેતરપિંડીથી બચવા શું ધ્યાન રાખવું?
આ પ્રકારની ઘટનાઓ વધતાં સાયબર એક્સપર્ટ્સ અને પોલીસે નાગરિકો માટે મહત્વની એડવાઇઝરી જાહેર કરી છે:
અજાણી ફાઇલ ડાઉનલોડ ન કરવી: વોટ્સએપ કે સોશિયલ મીડિયા પર કોઈ અજાણ્યા કે જાણીતા નંબર પરથી પણ જો .apk એક્સ્ટેન્શન ધરાવતી ફાઇલ આવે તો તેને ભૂલથી પણ ઓપન કે ઇન્સ્ટોલ ન કરો.
ઓનલાઇન રોકાણની લાલચથી દૂર રહેવું: ટેલિગ્રામ કે વોટ્સએપ ગ્રુપ દ્વારા શેરબજાર કે ટ્રેડિંગમાં રાતોરાત પૈસા ડબલ કરવાની લાલચ આપતી સ્કીમો સંપૂર્ણપણે ફ્રોડ હોય છે.
ડાઉનલોડિંગ માટે સિક્યોર સોર્સ વાપરો: કોઈ પણ એપ ફક્ત ગૂગલ પ્લે સ્ટોર કે અધિકૃત સ્ટોર પરથી જ ડાઉનલોડ કરવી.
તુરંત રિપોર્ટ કરો: જો તમારી સાથે કોઈ સાયબર ફ્રોડ થાય તો તરત જ સાયબર હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કોલ કરી ફરિયાદ નોંધાવો અથવા સાયબર પોર્ટલ (cybercrime.gov.in) પર રિપોર્ટ કરો.
