AMC Demolition Policy 2026: અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) ની ટાઉન પ્લાનિંગ કમિટીએ બુધવારે ડ્રાફ્ટ 'અમદાવાદ સસ્ટેનેબલ ડિમોલિશન પોલિસી 2026' ને મંજૂરી આપી દીધી છે. સમગ્ર શહેરમાં ડિમોલિશન (ઈમારતો તોડવાની) પ્રવૃત્તિઓ માટે સલામતી, પ્રદૂષણ નિયંત્રણ અને કાટમાળના નિકાલના કડક ધોરણોની દરખાસ્ત આ ડ્રાફ્ટમાં કરવામાં આવી છે. હવે આ ડ્રાફ્ટ મંજૂરી માટે સ્ટેન્ડિંગ કમિટી સમક્ષ મૂકવામાં આવશે.
નિયમોના ભંગ બદલ કડક કાર્યવાહી અને પોલીસ ફરિયાદ
આ સૂચિત નીતિ હેઠળ, જો કોઈ મકાન માલિક કે કોન્ટ્રાક્ટર પરવાનગી વિના ગેરકાયદેસર રીતે ડિમોલિશન કરશે અથવા નિર્ધારિત ધોરણોનો ભંગ કરશે, તો તેમને ભારે દંડ, કામ અટકાવવાનો આદેશ (સ્ટોપ-વર્ક ઓર્ડર) અને પોલીસ ફરિયાદનો સામનો કરવો પડી શકે છે. જો ડિમોલિશન દરમિયાન પાડોશીની મિલકતને નુકસાન થશે કે કોઈને ઈજા પહોંચશે, તો મકાન માલિકો અને જવાબદાર પક્ષોને જ સીધા જવાબદાર ઠેરવવામાં આવશે. સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, AMC ગુજરાત પ્રાંતીય મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન એક્ટ (GPMC Act) હેઠળ પણ પગલાં લઈ શકે છે.
ડિમોલિશનના 7 દિવસ પહેલા લેવી પડશે ફરજિયાત મંજૂરી
નવા ડ્રાફ્ટ મુજબ, 500 ચોરસ મીટરથી વધુ બિલ્ટ-અપ એરિયા ધરાવતા બાંધકામોને તોડવા માટે ઓછામાં ઓછા સાત દિવસ અગાઉ પરવાનગી લેવી ફરજિયાત છે. મિલકત માલિકોએ ડિમોલિશનના ઓછામાં ઓછા સાત દિવસ પહેલા ઝોનલ એસ્ટેટ અને ટાઉન ડેવલપમેન્ટ વિભાગોને બિલ્ડિંગના ફોટોગ્રાફ્સ અને સંપૂર્ણ વિગતો સાથે લેખિત નોટિસ સબમિટ કરવી પડશે.
મોટી ઈમારતો માટે વિશેષ સેફ્ટી અને એન્વાયર્નમેન્ટ પ્લાન જરૂરી
15 મીટરથી વધુ ઊંચાઈ ધરાવતા અથવા 10,000 ચોરસ મીટરથી વધુ બિલ્ટ-અપ વિસ્તાર ધરાવતા સ્ટ્રક્ચર્સ માટે નિયમો વધુ કડક બનાવાયા છે. અરજદારોએ સ્ટ્રક્ચરલ એસેસમેન્ટ, કન્સ્ટ્રક્શન એન્ડ ડિમોલિશન વેસ્ટ મેનેજમેન્ટ પ્લાન તેમજ પર્યાવરણ અને સલામતી પ્લાન સબમિટ કરવો પડશે. અધિકૃત એન્જિનિયરોની દેખરેખ હેઠળ જ ડિમોલિશનની કામગીરી કરવાની રહેશે.
સેફ્ટી નેટ, બેરિકેડ્સ અને માત્ર દિવસ દરમિયાન જ કામગીરી
બિલ્ડિંગની ઊંચાઈ અને બિલ્ટ-અપ એરિયાના આધારે ડિમોલિશન સાઇટ્સને પાંચ શ્રેણીઓમાં વહેંચવામાં આવી છે. દરેક સાઇટ પર બેરિકેડ્સ, જ્યાં જરૂરી હોય ત્યાં સેફ્ટી નેટ, કામદારો માટે સુરક્ષા સાધનો (PPE), પડોશી મિલકતો અને રસ્તાના વપરાશકર્તાઓને સુરક્ષિત રાખવાના પગલાં ફરજિયાત કરાયા છે. એટલું જ નહીં, ડિમોલિશનની કામગીરી માત્ર દિવસના સમય પૂરતી જ મર્યાદિત રહેશે.
પ્રદૂષણ નિયંત્રણ: 48 કલાકમાં કાટમાળનો નિકાલ ફરજિયાત
શહેરમાં વધતા ધૂળના પ્રદૂષણને અંકુશમાં લેવા માટે ડ્રાફ્ટમાં મિસ્ટિંગ સિસ્ટમ (પાણીનો છંટકાવ) અને બેરિયર્સનો નિર્દેશ આપવામાં આવ્યો છે. ડિમોલિશનનો કાટમાળ 48 કલાકની અંદર સાફ થવો જોઈએ અને તેને ઢાંકેલા વાહનોમાં જ અધિકૃત પ્રોસેસિંગ સુવિધાઓ પર લઈ જવો પડશે. સાઇટની કેટેગરીના આધારે વાહનોના ટ્રાન્સપોર્ટ લોગ અને રસીદો ફરજિયાત રહેશે.
15 ટકા વેસ્ટ અથવા રિસાયકલ પ્રોડક્ટ્સનો ફરજિયાત પુનઃઉપયોગ
આ નીતિમાં ઉચ્ચ શ્રેણીમાં આવતા નવા બાંધકામ અથવા પુનર્નિર્માણ પ્રોજેક્ટ્સમાં ઓછામાં ઓછા 15% કન્સ્ટ્રક્શન અને ડિમોલિશન વેસ્ટ અથવા રિસાયકલ ઉત્પાદનોનો ફરજિયાત ઉપયોગ કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ જોગવાઈનો ઉદ્દેશ્ય શહેરી પુનર્વિકાસને ટેકો આપવાની સાથે પર્યાવરણને બચાવવાનો છે.
વધારાની માહિતી: અમદાવાદમાં આ નવી પોલિસીની કેમ પડી જરૂર?
અમદાવાદ શહેરનો જે ઝડપે વિકાસ થઈ રહ્યો છે, તેના કારણે જૂના મકાનો તોડીને નવા બહુમાળી બિલ્ડીંગો બનાવવાનું ચલણ વધ્યું છે. વારંવાર થતા ડિમોલિશનના કારણે શહેરમાં એર ક્વોલિટી ઈન્ડેક્સ ખરાબ સ્તરે પહોંચી જાય છે, જેમાં હવામાં તરતા ધૂળના રજકણો (PM 2.5 અને PM 10) મુખ્ય ભાગ ભજવે છે. નેશનલ ક્લીન એર પ્રોગ્રામની માર્ગદર્શિકા અંતર્ગત AMC દ્વારા શહેરના વાતાવરણને શુદ્ધ રાખવા આ કડક પગલાં લેવાઈ રહ્યા છે. પીરાણા ખાતે આવેલા AMCના C&D વેસ્ટ પ્લાન્ટમાં રોજનો સેંકડો ટન કાટમાળ રિસાયકલ થાય છે, આ નવી પોલિસી લાગુ થવાથી કાટમાળનો વૈજ્ઞાનિક ઢબે નિકાલ થશે અને રસ્તાઓ પર ઠલવાતા ગેરકાયદેસર ડેબ્રીસ (ભંગાર) પર રોક લાગશે.
