Vande Bharat maintenance hub: ગુજરાતના અમદાવાદમાં સાબરમતી ખાતે વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેનોની જાળવણી માટે આધુનિક મેન્ટેનન્સ હબ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. આશરે ₹307 કરોડના ખર્ચે તૈયાર થઈ રહેલી આ સુવિધામાં 24 કોચવાળી વંદે ભારત ટ્રેનોનું નિયમિત તેમજ મોટું સમારકામ કરી શકાશે. આ પ્રોજેક્ટથી પશ્ચિમ રેલવેની જાળવણી ક્ષમતામાં વધારો થવાની અને મોટા સમારકામ માટે ટ્રેનોને અન્ય શહેરોમાં મોકલવાની જરૂરિયાત ઘટવાની અપેક્ષા છે.
સાબરમતીમાં વિકસશે આધુનિક મેન્ટેનન્સ હબ
આ પ્રોજેક્ટ પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ વિભાગ દ્વારા સાબરમતી ઇન્ટિગ્રેટેડ કોચિંગ ડેપો (ICD)ના બીજા તબક્કા હેઠળ વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે. તેમાં વંદે ભારત ટ્રેનોના કોચ, ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો, વ્હીલ અને એક્સલની જાળવણી માટે અલગ-અલગ સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવશે. આ હબનો મુખ્ય હેતુ વંદે ભારત ટ્રેનોના નિયમિત નિરીક્ષણથી લઈને નિર્ધારિત મોટા સમારકામ સુધીની કામગીરી એક જ સ્થળે કરવાની સુવિધા પૂરી પાડવાનો છે. તેનાથી જાળવણીની કામગીરી વધુ સુવ્યવસ્થિત બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે.
24 કોચવાળી ટ્રેનોની જાળવણી માટે ખાસ વ્યવસ્થા
આ મેન્ટેનન્સ હબને 24 કોચવાળી વંદે ભારત ટ્રેનોના નિર્ધારિત શોપ શેડ્યૂલ-I (SSI) અને શોપ શેડ્યૂલ-II (SS-II) જાળવણી કાર્યને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. આપવામાં આવેલી પ્રોજેક્ટ વિગતો અનુસાર, SSI જાળવણીમાં એક ટ્રેન સેટને આશરે 30 દિવસ અને SS-II જાળવણીમાં આશરે 45 દિવસ લાગી શકે છે. આ સમયગાળાના આધારે હબમાં દર વર્ષે આશરે 12 ટ્રેન સેટની SSI જાળવણી અથવા 8 ટ્રેન સેટની SS-II જાળવણી કરવાની ક્ષમતા રાખવાનું આયોજન છે. આ વ્યવસ્થાથી ટ્રેનોની જાળવણી માટેની આયોજન પ્રક્રિયા વધુ સરળ બનવાની અને જરૂરી સમારકામ સમયસર હાથ ધરવાની અપેક્ષા છે.
વ્હીલ અને એક્સલ રિપેર શેડનું કામ પૂર્ણ
પ્રોજેક્ટ હેઠળ સાબરમતી ખાતે વ્હીલ અને એક્સલ રિપેર શેડનું બાંધકામ પૂર્ણ થયું હોવાનું જણાવાયું છે. આ શેડ આશરે 75 મીટર લાંબો અને 40 મીટર પહોળો છે. તેના બાંધકામ સાથે જોડાયેલી સુવિધા રેલવેને સોંપવા માટે તૈયાર હોવાનું પણ જણાવાયું છે. વંદે ભારત જેવી આધુનિક ટ્રેનોમાં વ્હીલ અને એક્સલની યોગ્ય જાળવણી સલામત અને વિશ્વસનીય સંચાલન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે. આ માટે અલગ સુવિધા ઉપલબ્ધ થવાથી સમારકામની કામગીરીમાં મદદ મળશે.
ઇલેક્ટ્રિકલ સબસ્ટેશનનું બાંધકામ પણ પૂર્ણ
મેન્ટેનન્સ હબના પ્રોજેક્ટ હેઠળ આશરે 6,458 ચોરસ ફૂટ વિસ્તારમાં ઇલેક્ટ્રિકલ સબસ્ટેશન બિલ્ડિંગ બનાવવામાં આવી છે. તેની કામગીરી પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવાનું અને તેને રેલવેને સોંપવામાં આવ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. આ સુવિધા મેન્ટેનન્સ હબમાં જરૂરી વીજ પુરવઠા અને જાળવણી સંબંધિત કામગીરી માટે મહત્ત્વપૂર્ણ રહેશે.
રેલવેની જાળવણી ક્ષમતામાં થશે વધારો
સાબરમતી ખાતે મેન્ટેનન્સ હબ તૈયાર થવાથી વંદે ભારત ટ્રેનોના કોચ, ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો અને વ્હીલના સમારકામ માટે એક જ સ્થળે અલગ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ થશે. આથી જાળવણી માટે અન્ય શહેરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડી શકાય છે અને પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ વિભાગમાં આધુનિક ટ્રેનોનું સંચાલન વધુ કાર્યક્ષમ બનાવવામાં મદદ મળી શકે છે. આશરે ₹307 કરોડનો આ પ્રોજેક્ટ વંદે ભારત ટ્રેનોની વધતી જતી જાળવણીની જરૂરિયાતને પહોંચી વળવા માટે મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જોકે, સમગ્ર હબ ક્યારે સંપૂર્ણ રીતે કાર્યરત થશે તેની ચોક્કસ તારીખની સત્તાવાર પુષ્ટિ જરૂરી છે.
