Kutch Salt Industry Special Container Train Indian Railways: ભારતીય રેલવેએ કચ્છ જિલ્લાના શિવલખા સ્થિત 'ગતિ શક્તિ કાર્ગો ટર્મિનલ' અને મીઠાપુર વચ્ચે દેશની પ્રથમ વિશિષ્ટ સોલ્ટ કન્ટેનર ટ્રેન શરૂ કરીને પરિવહન ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. આ નવતર પરિવહન પ્રણાલી ખાસ કરીને મીઠાની ગુણવત્તા જાળવી રાખવા, લોડિંગ ક્ષમતા વધારવા અને મીઠા ઉદ્યોગ માટે લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં ઘટાડો કરવાના હેતુથી ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. આ વિશેષ કન્ટેનર સેવા શરૂ થવાથી કચ્છના અગરિયાઓ, ઉત્પાદકો અને વેપારીઓને માલસામાનના હેરફેર દરમિયાન થતા નુકસાન સામે મોટું રક્ષણ મળશે.
સ્ટેઈનલેસ સ્ટીલ કોટિંગ અને આધુનિક લોડિંગ-અનલોડિંગ મિકેનિઝમ
આ ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલા કન્ટેનરોની મુખ્ય વિશેષતા એ છે કે, તેમાં સ્ટેનલેસ સ્ટીલનું અંદરનું કોટિંગ કરવામાં આવ્યું છે, જે મીઠામાં રહેલા ક્ષારના કારણે થતા કટાવને અટકાવે છે. આ કન્ટેનરમાં ઉપરથી મીઠું ભરવા માટે 'ટોપ-લોડિંગ' અને ખાલી કરવા માટે 'સાઇડ-અનલોડિંગ'ની અદ્યતન સુવિધા આપવામાં આવી છે. આ ટેકનોલોજીના કારણે વરસાદ અને વાતાવરણના ભેજ સામે મીઠાનું સીધું એક્સપોઝર ઘટી જાય છે. પરંપરાગત ખુલ્લા વેગનની સરખામણીએ આ વ્યવસ્થાથી માલની હેરફેર વધુ ઝડપી અને સુરક્ષિત બનશે.
ભાર વહન ક્ષમતામાં વધારો અને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં 11 ટકાની બચત
શિવલખા કાર્ગો ટર્મિનલના ટર્મિનલ હેડ મોહમ્મદ અરશદના જણાવ્યા અનુસાર, આ નવા કન્ટેનરની વહન ક્ષમતા પ્રતિ કન્ટેનર 35.5 ટન છે, જે અગાઉના ખુલ્લા કે પરંપરાગત વેગનની 28થી 30 ટનની ક્ષમતા કરતાં નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. ક્ષમતામાં આ વધારાના કારણે સમાન પરિવહન ખર્ચમાં વધુ જથ્થામાં મીઠાની હેરફેર શક્ય બનશે. તબીબી અને ઔદ્યોગિક મૂલ્યાંકન મુજબ આનાથી વેપારીઓને લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં અંદાજે 11 ટકા જેટલી સીધી બચત થવાનો અંદાજ છે.
ટ્રેલર પર આસાનીથી શિફ્ટ કરવાની સુવિધા અને અધિકારીઓનો અભિપ્રાય
અમદાવાદ ડિવિઝનલ રેલવે મેનેજર વેદ પ્રકાશે આ પ્રોજેક્ટ વિશે વિગતો આપતાં જણાવ્યું હતું કે, કન્ટેનરની ઉપરના ભાગે મીઠું ભરવા માટે બે ખાસ ઓપનિંગ્સ આપવામાં આવ્યા છે, જ્યારે નીચેથી કે બાજુમાંથી માલ ખાલી કરવા માટે સાઇડ-ઓપનિંગ મિકેનિઝમ છે. ટ્રેન ટર્મિનલ પર પહોંચ્યા બાદ આ આખા કન્ટેનરને ક્રેન દ્વારા ઊંચકીને સીધા રોડ ટ્રેલર કે ટ્રક પર મૂકી શકાય છે, જેથી મલ્ટી-મોડલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન એકદમ સરળ બની જાય છે.
વેપારી સંગઠનો અને અગરિયાઓ માટે ક્રાંતિકારી સુધારો
ગાંધીધામ ચેમ્બર ઓફ કોમર્સના પ્રમુખ તેજાભાઈ કંગાડે આ પહેલને આવકારતા જણાવ્યું હતું કે, સ્ટેઈનલેસ સ્ટીલ કોટેડ કન્ટેનર લાવવાથી મીઠા ઉદ્યોગમાં ક્રાંતિકારી પરિવર્તન આવશે. ચોમાસામાં કે ભેજવાળા વાતાવરણમાં ખુલ્લા વેગનમાં મીઠું ઓગળી જવાથી કે ખરાબ થઈ જવાથી વેપારીઓને ભારે આર્થિક નુકસાન સહન કરવું પડતું હતું, જે સમસ્યાનો હવે કાયમી ઉકેલ આવ્યો છે.
વધારાની માહિતી: કચ્છનું રણ અને ભારતીય મીઠા ઉત્પાદનનું મહત્વ
ભારતમાં મીઠાનું ઉત્પાદન: કચ્છ અને રણ વિસ્તાર ભારતનું સૌથી મોટું મીઠું ઉત્પાદન કરતું ક્ષેત્ર છે. દેશના કુલ મીઠા ઉત્પાદનમાં ગુજરાત એકલું 75 ટકાથી વધુ યોગદાન આપે છે.
અગરિયા સમુદાય: કચ્છના રણમાં વિષમ પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે પરંપરાગત રીતે મીઠું પકવતા 'અગરિયા' સમુદાય માટે આ આધુનિક લોજિસ્ટિક્સ સુવિધા તેમના ઉત્પાદનને યોગ્ય બજાર મૂલ્ય અપાવવામાં મદદરૂપ સાબિત થશે.
