Gold price trend India 2026: લગ્નપ્રસંગ માટે હોય કે રોકાણ માટે હોય, મોટાભાગના લોકો ધનતેરસના શુભ દિવસે સોના-ચાંદીની ખરીદી કરવાનું ચૂકતા નથી. છેલ્લા કેટલાક દિવસો દરમિયાન સોના-ચાંદીના ભાવમાં આંશિક ઘટાડો નોંધાયો છે, જેના કારણે ગ્રાહકોમાં ખરીદીનું આકર્ષણ વધ્યું છે. ઝવેરીઓ અને વેપારીઓ આશા રાખી રહ્યા છે કે ગત વર્ષની સરખામણીએ આ વર્ષે વેચાણમાં 20 ટકા જેટલો માતબર વધારો જોવા મળશે. અમદાવાદ, સુરત, વડોદરા અને રાજકોટની સોની બજારોમાં અત્યારથી જ ભારે ઉત્સાહ અને ગ્રાહકોની ભીડ જોવા મળી રહી છે.
એક વર્ષમાં સોના-ચાંદીનું આકર્ષક રિટર્ન
છેલ્લા એક વર્ષ દરમિયાન સોના-ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ જોવા મળ્યો હોવા છતાં, રોકાણકારોને નિરાશ થવાનો વારો આવ્યો નથી. આંકડાઓ મુજબ, ગોલ્ડમાં રોકાણ કરનારા લોકોને 8 ટકા અને ચાંદીમાં રોકાણ કરનારાઓને 7.25 ટકાનું પોઝિટિવ રિટર્ન મળ્યું છે. ગત વર્ષે 18 ઓક્ટોબરે ધનતેરસ હતી ત્યારે 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ અંદાજે 1,32,500 રૂપિયા (પ્રતિ 10 ગ્રામના આધારે) હતો, તેની સામે હાલ તે 1,43,000 રૂપિયાથી 1,47,000 રૂપિયાની આસપાસ ચાલી રહ્યો છે. જ્યારે ગત ધનતેરસે ચાંદીનો ભાવ 1,75,000 રૂપિયા પ્રતિ કિલો હતો, જે હાલ 1,87,000 રૂપિયા આસપાસ પહોંચી ગયો છે. અનેક વૈશ્વિક પડકારો વચ્ચે પણ કિંમતી ધાતુઓએ રોકાણકારોને શાનદાર વળતર આપ્યું છે.
અમદાવાદમાં 22 કેરેટની સાથે 9 કેરેટ જ્વેલરી બની નવો ટ્રેન્ડ
અમદાવાદ સહિત સમગ્ર ગુજરાતના જ્વેલરી બજારોમાં ખરીદીનો જબરદસ્ત માહોલ છે. સોનાના ઊંચા ભાવને કારણે સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગ માટે 22 કેરેટની જ્વેલરી ખરીદવી થોડી મુશ્કેલ બની છે. આ સ્થિતિમાં, ઓછી કિંમતમાં સોનાના આભૂષણો પહેરવાની ઈચ્છા પૂરી કરવા 9 કેરેટ ગોલ્ડ એક ઉત્તમ વિકલ્પ બનીને ઊભરી રહ્યું છે. જ્વેલર્સના જણાવ્યા પ્રમાણે, અત્યાર સુધી માત્ર 22 કેરેટમાં બનતી નાકની ચૂની, ટોપ્સ, બેંગલ્સ, નેકલેસ, ચેઈન, મંગળસૂત્ર અને ઘડિયાળ જેવી જ્વેલરી હવે 9 કેરેટમાં પણ આધુનિક ડિઝાઇનમાં તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
યુવા પેઢી (Gen-Z) માં 9 કેરેટ ગોલ્ડની ભારે લોકપ્રિયતા
જ્વેલર્સ માને છે કે 9 કેરેટની જ્વેલરી ખાસ કરીને યુવા પેઢી એટલે કે 'Gen-Z' માં સૌથી વધુ લોકપ્રિય બની રહી છે. યુવાનોને વજનમાં હળવી (લાઈટવેઈટ) અને મોડર્ન ડિઝાઇન ધરાવતી જ્વેલરી વધુ પસંદ હોવાથી તેઓ આ ટ્રેન્ડ તરફ વળી રહ્યા છે. કિંમતની સરખામણી કરીએ તો, જ્યારે 22 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 1.40 લાખની આસપાસ હોય, ત્યારે 9 કેરેટ સોનાની જ્વેલરીનો ભાવ આશરે રૂ. 56 હજારની આસપાસ રહે છે. એટલે કે 9 કેરેટનો ભાવ 22 કેરેટની સરખામણીએ લગભગ ત્રીજા ભાગનો જ હોય છે, જે તેને પોકેટ-ફ્રેન્ડલી બનાવે છે.
સુરત અને રાજકોટના ઝવેરી બજારોમાં ધૂમ એડવાન્સ બુકિંગ
સુરત અને રાજકોટમાં પણ રિટેલ માર્કેટમાં લાંબા સમયની મંદી બાદ બજારમાં તેજીનો માહોલ છે. સુરતના વેસુ સ્થિત ડી. ખુશાલભાઈ જ્વેલર્સના દીપકભાઈ જણાવે છે કે, ભાવ ઘટતાં ગ્રાહકોમાં ખરીદી માટે નવી આશા જાગી છે અને વેપારમાં 20% વધારો થવાની પૂરી શક્યતા છે. બીજી તરફ, રાજકોટમાં 500થી વધુ મોટા શો-રૂમ અને 25 હજાર જેટલી નાની-મોટી દુકાનો આવેલી છે. રાજકોટ ગોલ્ડ ડીલર એસોસિએશનના પ્રમુખ ભાયાભાઈ સોનીના મતે, તાજેતરમાં સોનાના ભાવમાં પ્રતિ 10 ગ્રામે રૂ. 10,000 નો ઘટાડો થતાં લોકો દિવાળી અને આગામી લગ્નસરાની સીઝન માટે મોટા પાયે ખરીદી કરવા ઉમટી પડ્યા છે. ખાસ કરીને યુવતીઓમાં 'રોઝ ગોલ્ડ' ફેવરિટ બની ગયું છે.
લાંબા ગાળાના રોકાણ માટે સોનું છે શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ
વડોદરા જ્વેલર્સ એસોસિએશનના વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ કેતન ચોકસી સલાહ આપે છે કે, સોનામાં રોકાણ હંમેશા 3 થી 5 વર્ષના લાંબા ગાળાના સમયગાળાને ધ્યાનમાં રાખીને કરવું જોઈએ. વર્તમાન ભાવો રોકાણ માટે અત્યંત આકર્ષક છે. ટૂંકા ગાળામાં ભલે ભાવમાં નાની-મોટી વધઘટ થાય, પરંતુ વૈશ્વિક જીઓપોલિટિકલ સ્થિતિ જોતાં ભવિષ્યમાં સોનાનું ચિત્ર ખૂબ મજબૂત દેખાય છે. જો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનું $4,000 થી $6,000 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી જાય, તો આગામી 15 થી 36 મહિનામાં ભારતમાં સોનાનો ભાવ રૂ. 2 લાખથી રૂ. 3 લાખની વચ્ચે પહોંચવાની પ્રબળ શક્યતાઓ રહેલી છે.
સોના-ચાંદીના ભાવમાં ઐતિહાસિક તેજી પાછળના વૈશ્વિક અને સ્થાનિક કારણો
વૈશ્વિક અસ્થિરતા અને 'સેફ-હેવન' ડિમાન્ડ
છેલ્લા એક વર્ષમાં સોના અને ચાંદીના ભાવોમાં જે આસમાની ઉછાળો જોવા મળ્યો છે, તેની પાછળ સૌથી મોટું કારણ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રવર્તતી ભૌગોલિક અને રાજકીય અસ્થિરતા છે. અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના તણાવ, પૂર્વીય યુરોપમાં ચાલી રહેલા યુદ્ધો અને અન્ય વૈશ્વિક ટ્રેડ-વોરના કારણે ગ્લોબલ માર્કેટમાં સતત અનિશ્ચિતતાનો માહોલ છે. જ્યારે પણ શેરબજાર અથવા રિયલ એસ્ટેટ જેવા રોકાણો જોખમી લાગે છે, ત્યારે વિશ્વભરના રોકાણકો પોતાના ફંડને સુરક્ષિત રાખવા માટે સોનામાં રોકાણ કરવાનું પસંદ કરે છે, જેને અર્થશાસ્ત્રની ભાષામાં 'ફિયર ટ્રેડ' (Fear Trade) અને 'સેફ-હેવન એસેટ' (Safe-haven asset) ડિમાન્ડ કહેવાય છે.
રિઝર્વ બેન્ક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) ની જંગી ખરીદી
માત્ર સામાન્ય રોકાણકારો જ નહીં, પરંતુ વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેન્કો પણ સોનું ખરીદી રહી છે. અમેરિકન ડોલર પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ભારતની રિઝર્વ બેન્ક (RBI) સહિત અનેક દેશોની મધ્યસ્થ બેંકોએ પોતાના વિદેશી હૂંડિયામણ ભંડાર (Forex Reserves) માં સોનાનો હિસ્સો વધાર્યો છે. એક રિપોર્ટ અનુસાર, હાલમાં RBI પાસે 880 મેટ્રિક ટન કરતાં વધુ ગોલ્ડ રિઝર્વ રહેલો છે. જ્યારે મધ્યસ્થ બેંકો આટલા મોટા પાયે સોનું ખરીદે છે, ત્યારે ઓપન માર્કેટમાં તેનો સપ્લાય ઘટે છે, જે સીધી રીતે કિંમતોમાં વધારો કરે છે.
યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ અને વ્યાજ દરોની અસર
સોનાના આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવને અમેરિકાની મધ્યસ્થ બેંક 'ફેડરલ રિઝર્વ'ની નીતિઓ સીધી અસર કરે છે. સોના અને વ્યાજ દરો વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ (Inverse relationship) હોય છે. જ્યારે યુએસમાં વ્યાજ દરો ઘટે છે, ત્યારે બોન્ડ્સ અને બેંક થાપણોમાંથી મળતું વળતર ઘટી જાય છે. આવા સમયે રોકાણકારોને વ્યાજ વગરના એસેટ (જેમ કે સોનું) પકડી રાખવાની તક પડતર (Opportunity cost) ઓછી લાગે છે. હાલમાં અમેરિકામાં વ્યાજ દરો ઘટવાની સંભાવના અને વધતી જતી ફુગાવાની (Inflation) ચિંતાઓને પગલે સોના તરફ આકર્ષણ વધ્યું છે.
રૂપિયાનું મૂલ્ય અને સ્થાનિક પરિબળો
ભારતની સોનાની મોટાભાગની જરૂરિયાત આયાત દ્વારા પૂરી થાય છે. તેથી, આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાના ભાવ (USD માં) વધવા ઉપરાંત રૂપિયો-ડોલરનો વિનિમય દર (Exchange Rate) પણ ખૂબ મહત્વનો ભાગ ભજવે છે. જો અમેરિકન ડોલર સામે ભારતીય રૂપિયો નબળો પડે, તો ભારત માટે સોનાની આયાત મોંઘી બને છે. આ સિવાય, ભારત સરકાર દ્વારા આયાત ડ્યૂટીમાં કરવામાં આવતા ફેરફારો અને 3% GST જેવી ટેક્સ પોલિસી પણ ગ્રાહકો સુધી પહોંચતા સોનાના અંતિમ ભાવ નક્કી કરે છે. ઐતિહાસિક ટ્રેન્ડ અને રોકાણકારો માટે સલાહસોનાની ઐતિહાસિક સફર પર નજર કરીએ તો, વર્ષ 2000ની આસપાસ ભારતમાં 10 ગ્રામ સોનાનો ભાવ માત્ર ₹4,400 આસપાસ હતો. આજે તે રકમ વધીને ₹1.40 લાખને પાર થઈ ચૂકી છે. સોનાની કિંમતો ભલે સીધી રેખામાં ઉપર ન જાય, પરંતુ લાંબા ગાળે તેનું મૂલ્ય ફુગાવાને હરાવવામાં હંમેશા સફળ રહ્યું છે. આર્થિક નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે દરેક પરિવારે પોતાના કુલ રોકાણ પોર્ટફોલિયોના ઓછામાં ઓછા 5 થી 10 ટકા રકમ ફિઝિકલ ગોલ્ડ, ગોલ્ડ ETF અથવા સોવરિન ગોલ્ડ બોન્ડમાં (SGB) રોકવી જોઈએ, જેથી આર્થિક મંદી કે અનિશ્ચિતતાના સમયે તે ઢાલ સમાન બની શકે.
