West Bengal Cabinet Formation: પશ્ચિમ બંગાળના રાજકીય ઇતિહાસમાં પહેલી વાર ભાજપની સરકાર બનવા જઈ રહી છે. આવી સ્થિતિમાં મુખ્યમંત્રીથી લઈને મંત્રીઓ સુધીની પસંદગીમાં ભાજપ ખૂબ જ સાવચેતીપૂર્વક આગળ વધી રહી છે. ભાજપ કેબિનેટ દ્વારા એવો રોડમેપ તૈયાર કરવા માંગે છે કે જેથી ગુજરાતની જેમ બંગાળમાં પણ તેની રાજકીય પકડ લાંબા સમય સુધી મજબૂત રહી શકે.

બંગાળમાં પહેલી વાર બનશે ભાજપ સરકાર
પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની ઐતિહાસિક જીત બાદ હવે સૌની નજર એ વાત પર છે કે રાજ્યના મુખ્યમંત્રી કોણ બનશે અને નવું મંત્રીમંડળ કેવું હશે? 294 બેઠકોવાળી વિધાનસભામાં 207 બેઠકો જીતીને ભાજપે માત્ર મમતા બેનર્જીના 15 વર્ષના રાજકીય ગઢને જ ધરાશાયી કર્યો નથી, પરંતુ બંગાળની રાજનીતિમાં નવા યુગની શરૂઆત પણ કરી છે. કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહની દેખરેખ હેઠળ શુક્રવારે સાંજે યોજાનારી વિધાનમંડળ પક્ષની બેઠકમાં મુખ્યમંત્રીના નામ પર અંતિમ મહોર લાગી શકે છે. સાથે સાથે લોકોની નજર નવી કેબિનેટના સ્વરૂપ પર પણ છે. બંગાળમાં પહેલી વાર બનતી ભાજપ સરકારમાં મુખ્યમંત્રી સાથે ઉપમુખ્યમંત્રી હશે કે નહીં, તે પણ ચર્ચાનો વિષય છે. ઉપરાંત, મંત્રીમંડળમાં કયા કયા ચહેરાઓને સ્થાન મળી શકે તે અંગે પણ ઉત્સુકતા છે.

બંગાળનું મંત્રીમંડળ કેવું હોઈ શકે?
બંગાળમાં ભાજપનું મંત્રીમંડળ 'સોશિયલ એન્જિનિયરિંગ' અને 'પ્રાદેશિક સંતુલન'નું ઉત્તમ ઉદાહરણ બનશે તેવી શક્યતા છે. ભાજપનો પ્રયાસ ઉત્તર બંગાળથી લઈને જંગલમહલ વિસ્તાર અને મતુઆ સમાજથી લઈને શહેરી મધ્યવર્ગ સુધી તમામ વર્ગોને પ્રતિનિધિત્વ આપવાનો છે. ઉત્તર બંગાળમાં પાર્ટીનું પ્રદર્શન ખૂબ જ મજબૂત રહ્યું હોવાથી તે વિસ્તારને વિશેષ મહત્વ આપવામાં આવી શકે છે. જંગલમહલ અને દક્ષિણ બંગાળના અસરકારક જિલ્લાઓને પણ પ્રાથમિકતા મળી શકે છે. ભાજપના મંત્રીમંડળમાં અનુભવી નેતાઓ સાથે એવા યુવા ચહેરાઓને પણ સ્થાન મળી શકે છે જેઓએ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ સામે મેદાનમાં રહીને લડત આપી હતી. ઉપરાંત, ભાજપની જીતમાં મહિલાઓ અને દલિત સમાજની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી હતી. તેથી મંત્રીમંડળમાં મહિલાઓ તથા અનુસૂચિત જાતિ અને અનુસૂચિત જનજાતિના નેતાઓને સારી ભાગીદારી આપવામાં આવી શકે છે. નવી કેબિનેટ એવી રીતે બનાવવાનો પ્રયાસ છે કે, જેમાં વિચારધારાપ્રતિની નિષ્ઠા અને સામાન્ય લોકો સાથેનો સીધો સંપર્ક બંને જળવાઈ રહે. ભાજપ અને આરએસએસ વચ્ચે તાજેતરમાં યોજાયેલી બેઠકમાં વિચારધારાત્મક એકતાને પ્રાથમિકતા આપવા પર ભાર મૂકાયો હતો. ભાજપ એવા નેતાઓને વધુ મહત્વ આપી રહી છે જેમણે લાંબા સમયથી સંઘ સાથે કામ કર્યું હોય. પાર્ટીનો પ્રયાસ છે કે અનુભવી નેતાઓ અને રાજકારણમાં નવા આવેલા ચહેરાઓ વચ્ચે સંતુલન સાધવામાં આવે. તેથી ભાજપની બંગાળ કેબિનેટમાં જૂના અને નવા બંને પ્રકારના નેતાઓને સ્થાન મળી શકે છે.

મંત્રી બનવાની દોડમાં કોણ કોણ?
ભવાનીપુરમાં મમતા બેનર્જીને હરાવ્યા બાદ શુભેન્દુ અધિકારીનું પક્ષમાં મહત્વ ઘણું વધી ગયું છે. જો તેઓ મુખ્યમંત્રી નહીં બને તો પણ તેમને ગૃહમંત્રી અથવા નાણાંમંત્રી જેવી મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી મળી શકે છે, કારણ કે તેમને વહીવટી અનુભવ ઘણો છે. તે જ રીતે સામિક ભટ્ટાચાર્ય ભાજપના પ્રદેશ અધ્યક્ષ અને બૌદ્ધિક છબી ધરાવતા નેતા તરીકે મંત્રીપદની રેસમાં છે. ડિઝાઇનરથી નેતા બનેલી અગ્નિમિત્રા પોલે મહિલા મતદારોને ભાજપ તરફ આકર્ષવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવી હતી. તેથી જો તેઓ મુખ્યમંત્રી નહીં બને તો મંત્રી બનવાની શક્યતા મજબૂત માનવામાં આવે છે. ભાજપના દિગ્ગજ નેતા દિલીપ ઘોષનો સંગઠનાત્મક અનુભવ પણ સરકાર માટે ઉપયોગી બની શકે છે. તેથી તેમને પણ મંત્રી બનાવવામાં આવી શકે છે. પૂર્વ કેન્દ્રીય રાજ્યમંત્રી નિશિથ પ્રમાણિક, બેરકપુરના ધારાસભ્ય અર્જુન સિંહ, મુર્શિદાબાદના બે વખતના ધારાસભ્ય ગૌરી શંકર ઘોષ, વિહિપની બંગાળ એકમના પૂર્વ અધ્યક્ષ શ્રુતિ શેખર ગોસ્વામી, પૂર્વ સાંસદ રૂપા ગાંગુલી, વકીલ કૌસ્તવ બાગચી, દીપક બર્મન, સજલ ઘોષ, ઇન્દ્રનીલ ખાન અને જોએલ મુર્મૂ પણ કેબિનેટની દોડમાં સામેલ છે. પ્રથમ વખત ભાજપમાંથી ધારાસભ્ય બનેલા લોકોમાં આરજી કર કેસની પીડિતાની માતા રત્ના દેવનાથ, ભારત સેવાશ્રમ સંઘના ભિક્ષુ ઉત્પલ મહારાજ (જેઓ રાજકારણમાં આવવાને કારણે સંઘમાંથી બહાર કરવામાં આવ્યા હતા), પૂર્વ આઈપીએસ અધિકારી રાજેશ કુમાર અને પૂર્વ એનએસજી કમાન્ડો દીપંજન ચક્રવર્તીનો પણ સમાવેશ થાય છે.

ભાજપ કેવી રીતે સામાજિક સમીકરણ સાધશે?
બંગાળમાં મતુઆ મતદારો ભાજપની જીતનું એક મોટું કારણ રહ્યા છે. તેથી આ સમાજમાંથી ઓછામાં ઓછા 2-3 મંત્રીઓને સ્થાન મળી શકે છે. અસીમ સરકાર અથવા મુકુટમણિ અધિકારી જેવા નેતાઓને મંત્રી બનાવવામાં આવી શકે છે. તે જ રીતે ઉત્તર બંગાળ ભાજપનો મજબૂત ગઢ રહ્યો હોવાથી ત્યાંથી નિશિથ પ્રમાણિક અને દીપક બર્મનને મંત્રીમંડળમાં સ્થાન મળી શકે છે. બાંકુડા, પુરુલિયા અને ઝાડગ્રામ વિસ્તારમાંથી કોઈ મોટા આદિવાસી નેતાને કેબિનેટમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે જેથી 'વનવાસી' સમીકરણ મજબૂત બને. તેમાં જ્યોતિર્મય સિંહ મહતો અથવા તેમના નજીકના ધારાસભ્યને મંત્રી બનાવવાની શક્યતા છે.

અમિત શાહના 'માસ્ટર પ્લાન'માં કોણ ફિટ બેસશે?
અમિત શાહની રણનીતિ સ્પષ્ટ માનવામાં આવે છે કે બંગાળમાં એવી સરકાર બનાવવી જોઈએ જે 2026ના જનમતને 2029ની લોકસભા ચૂંટણી અને ત્યારબાદ પણ જાળવી રાખી શકે. તેથી મંત્રીઓની પસંદગીમાં તેમની વ્યક્તિગત છબી અને જનસંપર્કને ખાસ મહત્વ આપવામાં આવી શકે છે. કોલકાતા અને સિલિગુડી જેવા શહેરી વિસ્તારોના વિકાસ માટે દુરંદેશી નેતાઓને મંત્રીમંડળમાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. બંગાળમાં ભાજપની પહેલી સરકાર માત્ર મંત્રીઓનો સમૂહ નહીં, પરંતુ ભાજપ દ્વારા ચૂંટણી દરમિયાન રજૂ કરાયેલા 'બંગાળ મોડલ'નું પ્રતિનિધિત્વ કરતી સરકાર ગણાશે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે રાજભવનમાં યોજાનારા શપથવિધિ સમારોહમાં અમિત શાહની યાદીમાં કયા કયા નામ ચમકે છે. બંગાળમાં શપથવિધિ કાર્યક્રમ 9મે ના રોજ યોજાનાર હોવાનું કહેવામાં આવી રહ્યું છે. જણાવવામાં આવે છે કે 9મે ના રોજ રવીન્દ્રનાથ ટાગોરની જન્મજયંતિના શુભ અવસરે નવી સરકાર શપથ લેશે.