Swine Flu H1N1 Symptoms vs Viral Fever: હવામાનમાં ફેરફાર થતાંની સાથે જ વાયરલ ઇન્ફેક્શન અને તાવનો ખતરો ઝડપથી વધી જાય છે. સામાન્ય રીતે લોકો દરેક તાવને વાયરલ ગણીને બેદરકારી દાખવે છે પરંતુ, હાલમાં દેશની રાજધાની દિલ્હી અને આસપાસના વિસ્તારોમાં સ્વાઇન ફ્લૂ (H1N1)નો રોગચાળો ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં સમયસર સ્વાઇન ફ્લૂ અને સામાન્ય વાયરલ તાવ વચ્ચેનો તફાવત ઓળખવો જરૂરી છે. ફોર્ટિસ હોસ્પિટલના સ્પેશિયાલિસ્ટ ડોક્ટરે બંને વચ્ચેના મુખ્ય તફાવતો અને તેનાથી બચવાના ઉપાયો દર્શાવ્યા છે.
વાયરલ ફીવર અને સ્વાઇન ફ્લૂ વચ્ચેના મુખ્ય તફાવત
શરૂઆત: સામાન્ય વાયરલ તાવ ધીમે-ધીમે વધે છે. જ્યારે સ્વાઇન ફ્લૂમાં વાયરસનો હુમલો અચાનક અને અત્યંત તીવ્ર હોય છે, જેમાં દર્દી થોડા જ કલાકોમાં ખૂબ જ બીમાર અનુભવવા લાગે છે.
તાવનું પ્રમાણ: વાયરલ ફીવરમાં હળવોથી મધ્યમ તાવ (99°F થી 101°F) રહે છે. જ્યારે સ્વાઇન ફ્લૂમાં અચાનક 102°F થી 104°F સુધીનો તીવ્ર તાવ આવે છે, જે સામાન્ય પેરાસીટામોલ કે દવાઓથી સરળતાથી ઓછો થતો નથી.
સ્નાયુ અને શરીરનો દુખાવો: સ્વાઇન ફ્લૂમાં સ્નાયુઓ અને સાંધામાં અસહ્ય દુખાવો તેમજ ભારે થાક અનુભવાય છે, જ્યારે વાયરલ તાવમાં આ દુખાવો સામાન્ય હોય છે.
શ્વાસ સંબંધી તકલીફો: વાયરલ તાવમાં માત્ર નાક વહેવું કે ગળું ખરાબ થવું જેવા લક્ષણો હોય છે પરંતુ, સ્વાઇન ફ્લૂમાં સૂકી અને તીવ્ર ઉધરસ, ગળામાં સતત બળતરા અને કેટલાક ગંભીર કેસોમાં શ્વાસ ફૂલવો કે છાતીમાં અકડામણ અનુભવાય છે.
સ્વાઇન ફ્લૂ (H1N1)થી બચવાના જરૂરી ઉપાયો
સ્વાઇન ફ્લૂ એ ડ્રોપલેટ (ઉધરસ કે છીંકના ટીપાં) દ્વારા ફેલાતું સંક્રમણ છે. તેનાથી બચવા માટે નીચે મુજબના પગલાં ભરવા.
ફ્લૂ રસીકરણ (Vaccination): સ્વાઇન ફ્લૂથી બચવાનો સૌથી અસરકારક રસ્તો વાર્ષિક 'ક્વાડ્રીવેલન્ટ ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિન' (Flu Vaccine) લેવાનો છે. તે શરીરમાં H1N1 વાયરસ સામે એન્ટિબોડી બનાવે છે.
માસ્ક અને સામાજિક અંતર: ભીડભાડવાળી જગ્યાઓ પર N-95 કે સર્જિકલ માસ્ક પહેરવું અને ખાંસતી કે છીંકતી વખતે કોણી અથવા ટિશ્યુ પેપરથી મોં ઢાંકવું.
હાથની સ્વચ્છતા: દિવસમાં વારંવાર ઓછામાં ઓછી 20 સેકન્ડ સુધી સાબુ-પાણીથી હાથ ધોવા અથવા આલ્કોહોલ બેઝ્ડ સેનિટાઇઝરનો ઉપયોગ કરવો. અસ્વચ્છ હાથે આંખ, નાક કે મોંને ન સ્પર્શવું.
સેલ્ફ આઇસોલેશન: જો તાવ કે ઉધરસના લક્ષણો દેખાય તો તરત જ ઘરમાં આઇસોલેટ થવું જેથી પરિવાર કે સહકર્મીઓમાં આ વાયરસ ન ફેલાય.
ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?
જો તમને કે પરિવારમાં કોઈને પણ શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે, છાતીમાં દુખાવો થાય, હોઠ વાદળી પડી જાય કે ત્રણ દિવસથી વધુ સમય સુધી 102°Fથી વધુ તાવ રહે, તો વિલંબ કર્યા વગર નજીકની હોસ્પિટલમાં ડૉક્ટરનો સંપર્ક કરવો. ડૉક્ટરની સલાહ વગર ક્યારેય એન્ટિબાયોટિક્સ ન લેવી, કારણ કે સ્વાઇન ફ્લૂ વાયરલ બીમારી છે અને તેના પર એન્ટિબાયોટિક્સ અસર કરતી નથી.
H1N1 વાયરસ અને ઘરગથ્થુ તકેદારી અંગે વિશેષ માહિતી
હાઇ-રિસ્ક ગ્રુપ: સગર્ભા સ્ત્રીઓ, નાના બાળકો, 65 વર્ષથી વધુ વયના વૃદ્ધો અને અસ્થમા, ડાયાબિટીસ કે હૃદય રોગ ધરાવતા દર્દીઓને સ્વાઇન ફ્લૂનું જોખમ સૌથી વધુ રહે છે.
ખોરાક અને ઈમ્યુનિટી: વાયરલ કે ફ્લૂની સીઝનમાં ઉકાળેલું પાણી પીવું, વિટામિન-સી યુક્ત ફળો (જેમ કે આમળા, સંતરા) લેવા અને હળદરવાળું દૂધ પીવાથી શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત થાય છે.
ઓસેલ્ટામિવીર (Oseltamivir): સ્વાઇન ફ્લૂ માટે વિશિષ્ટ એન્ટિવાયરલ દવા (જેમ કે ટેમીફ્લૂ) ઉપલબ્ધ છે, પરંતુ તે માત્ર તબીબી નિષ્ણાતની લેખિત સલાહ પછી જ લેવી જોઈએ.
