Sariska Tiger Reserve Tiger Safari Rajasthan: રાજસ્થાનના પ્રખ્યાત સરિસ્કા ટાઇગર રિઝર્વના દરવાજા 1 ઓક્ટોબરથી પ્રવાસીઓ માટે ફરીથી ખોલી દેવામાં આવ્યા છે. ચોમાસાના ત્રણ મહિનાના લાંબા વિરામ બાદ કોર એરિયામાં જંગલ સફારી શરૂ થઈ ગઈ છે. અરવલ્લીની પર્વતમાળાઓમાં આવેલું આ જંગલ વન્યજીવ પ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું મુખ્ય કેન્દ્ર છે. ઓક્ટોબરથી શરૂ થતી સિઝનમાં ખુશનુમા વાતાવરણને કારણે વન્યજીવો વધુ સક્રિય જોવા મળે છે.
56 વાઘની વસ્તી સાથે ટાઇગર સાઇટિંગની પ્રબળ સંભાવના
હાલમાં સરિસ્કા ટાઇગર રિઝર્વમાં કુલ 56 વાઘ વસવાટ કરે છે, જેમાં 11 નર વાઘ, 18 માદા અને 27 બચ્ચાં (Cubs) સામેલ છે. વાઘની આટલી મોટી સંખ્યાને કારણે પ્રવાસીઓને ટાઇગર સાઇટિંગ (વાઘ દર્શન) થવાની શક્યતાઓ ખૂબ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત સફારી દરમિયાન દીપડા, સાંભર, ચિત્તલ, રીસસ મકાઉ વાંદરા અને અનેક પ્રજાતિના પક્ષીઓ જોવા મળે છે. અલવરને અડીને આવેલા બફર ઝોનમાં પણ વાઘણ ST-19 તેના બચ્ચાં સાથે અવારનવાર દેખાય છે.
પ્રાચીન મંદિરો અને ઐતિહાસિક કિલ્લાનો અદભુત સંગમ
સરિસ્કા માત્ર વન્યજીવો જ નહીં પરંતુ ઐતિહાસિક ધરોહર માટે પણ જાણીતું છે. કોર એરિયામાં 17મી સદીનો કાંકવાડી કિલ્લો અને પ્રાચીન નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર આવેલા છે. અહીંનું પાંડુપોલ હનુમાન મંદિર મહાભારત કાળ સાથે જોડાયેલું છે. માન્યતા છે કે પાંડવોએ તેમના અજ્ઞાતવાસનો કેટલોક સમય અહીં વિતાવ્યો હતો અને આ જ સ્થળે હનુમાનજીએ ભીમની પરીક્ષા લીધી હતી. આ મંદિરમાં સૂતેલા હનુમાનજીની દુર્લભ પ્રતિમા છે, જે દર્શનાર્થીઓમાં ભારે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે.
સફારી દરમિયાન આકરા નિયમોનું પાલન ફરજિયાત
સરિસ્કાના ફિલ્ડ ડિરેક્ટર સંગ્રામ સિંહ કટિયારે પ્રવાસીઓને અપીલ કરી છે કે જંગલની સફારી દરમિયાન વન વિભાગના નિયમોનું ચુસ્તપણે પાલન કરવું અનિવાર્ય છે. પ્રવાસીઓએ વાહનમાંથી નીચે ઉતરવું નહીં, ઘોંઘાટ ટાળવો, વન્યજીવોને પરેશાન ન કરવા અને જંગલ વિસ્તારમાં પ્લાસ્ટિક કે અન્ય કોઈ કચરો ફેંકવો નહીં.
હવાઈ, રેલવે કે સડક માર્ગે સરિસ્કા કેવી રીતે પહોંચવું?
સરિસ્કા પહોંચવા માટે ત્રણેય માર્ગો સરળતાથી ઉપલબ્ધ છે. જો તમે દિલ્હી-NCR તરફથી આવો છો, તો દિલ્હી-મુંબઈ એક્સપ્રેસવે મારફતે માત્ર 3-4 કલાકમાં સરિસ્કા પહોંચી શકાય છે. જયપુરથી તેનું અંતર આશરે 133 કિલોમીટર છે. હવાઈ મુસાફરી માટે સૌથી નજીકનું એરપોર્ટ જયપુર છે, જ્યારે ટ્રેન મારફતે આવતા પ્રવાસીઓ અલવર જંક્શન ઉતરીને ત્યાંથી ટેક્સી દ્વારા સરિસ્કા પહોંચી શકે છે.
સફારી બુકિંગનો ખર્ચ અને 2-3 દિવસની ટ્રીપનું બજેટ
સફારી માટે કેન્ટર (20 સીટર) અને જિપ્સી (6 સીટર) ઉપલબ્ધ છે. કેન્ટરનું ભાડું પ્રતિ વ્યક્તિ અંદાજિત ₹1,000 છે, જ્યારે સંપૂર્ણ જિપ્સી બુક કરાવવાનો ખર્ચ ₹8,000 આસપાસ થાય છે. બુકિંગ રાજસ્થાન વન વિભાગના ઓનલાઈન પોર્ટલ પરથી એડવાન્સમાં કરી શકાય છે. બે વ્યક્તિઓ માટે 2 રાત્રિના રોકાણનો ખર્ચ ₹15,000 અને જમવાનો ખર્ચ ₹3,000 થી ₹4,000 ગણીએ, તો એક શાનદાર વિકેન્ડ ટ્રીપનું કુલ બજેટ ₹23,000 થી ₹25,000 ની આસપાસ રહે છે.
સરિસ્કા ટાઇગર રિઝર્વ: જાણવા જેવી વધારાની માહિતી
વિશ્વમાં સરિસ્કા પ્રથમ એવું ટાઇગર રિઝર્વ છે જ્યાં વાઘનું સફળતાપૂર્વક સ્થળાંતર (Relocation) કરવામાં આવ્યું હતું. વર્ષ 2008માં રણથંભોર નેશનલ પાર્કમાંથી વાઘને એરલિફ્ટ કરીને અહીં લાવવામાં આવ્યા હતા. સફારી માટેનો શ્રેષ્ઠ સમય વહેલી સવારે 6:00 થી 9:30 વાગ્યા સુધીનો અને બપોર પછી 3:00 થી 6:00 વાગ્યા સુધીનો રહે છે. વાઇલ્ડલાઇફ ફોટોગ્રાફીના શોખીનો માટે શિયાળાની શરૂઆત (નવેમ્બર-ડિસેમ્બર) સૌથી ઉત્તમ સમય માનવામાં આવે છે.
