Sustainable Building: આજના સમયમાં પ્લાસ્ટિક કચરો સમગ્ર વિશ્વ માટે એક અતિ ગંભીર અને સળગતી સમસ્યા બની ચૂક્યો છે. દરરોજ કરોડોની સંખ્યામાં વપરાતી પ્લાસ્ટિકની બોટલો ઉપયોગ પછી ફેંકી દેવામાં આવે છે, જે જમીન અને પર્યાવરણને ભારે નુકસાન પહોંચાડે છે. જોકે, આ પર્યાવરણીય કચરામાંથી જ એક અદ્ભુત ઉકેલ શોધવામાં આવ્યો છે. જર્મન બિલ્ડર એન્ડ્રેસ ફ્રોઇસે નકામી પ્લાસ્ટિક બોટલોને એક મજબૂત બાંધકામ સામગ્રી તરીકે વાપરવાની ક્રાંતિકારી ટેકનિક વિકસાવી છે. આ પદ્ધતિથી પર્યાવરણની રક્ષા તો થાય જ છે, સાથે સાથે બાંધકામ ક્ષેત્રે પણ મોટી ક્રાંતિ સર્જાઈ રહી છે.
'સુપર ઈંટ' બનાવવાની અનોખી પ્રક્રિયા
એન્ડ્રેસ ફ્રોઇસે વિવિધ કાર્યક્રમો અને જાહેર સ્થળોએ મોટી માત્રામાં પ્લાસ્ટિક બોટલોનો કચરો થતો જોયો હતો. તેમણે વિચાર્યું કે આ બોટલોને ફેંકી દેવાને બદલે જો ઉપયોગમાં લેવાય તો સસ્તું અને ટકાઉ ઘર બની શકે. આ માટે તેમણે વિશેષ સંશોધન કરીને પ્લાસ્ટિક બોટલોની અંદર સૂકી રેતી ભરીને તેને ખાસ મશીન વડે ખૂબ જ મજબૂતીથી દબાવવાની (કોમ્પેક્ટ કરવાની) રીત શોધી. રેતીથી ઠાંસી ઠાંસીને ભરાયેલી આ બોટલ પોતાની લવચીકતા ગુમાવી દે છે અને પરંપરાગત ઈંટ કરતાં પણ વધુ મજબૂત 'સુપર ઈંટ'નું સ્વરૂપ ધારણ કરે છે.
મજબૂત બાંધકામ અને અનોખી બનાવટ
આ ટેકનિકમાં રેતી ભરેલી બોટલોને એક ચોક્કસ હરોળમાં ગોઠવવામાં આવે છે અને તેમને વધુ સ્થિરતા આપવા માટે નાયલોનના મજબૂત દોરડાથી બાંધી દેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેની આસપાસ સિમેન્ટ અને રેતીના મિશ્રણ (મોર્ટાર)નો ઉપયોગ કરીને દીવાલ તૈયાર કરવામાં આવે છે. બોટલોની અંદરની રેતી અને બહારનું સિમેન્ટનું આવરણ મળીને ભારેથી ભારે વજન સહન કરી શકે તેવું અત્યંત મજબૂત માળખું તૈયાર કરે છે, જે સામાન્ય ઈંટ-સિમેન્ટના ઘર જેટલું જ ભરોસાપાત્ર હોય છે.
બાંધકામ ખર્ચમાં 50 ટકા સુધીનો મોટો ઘટાડો
હાલના સમયમાં મોંઘવારીના કારણે ઘર બનાવવું ખૂબ જ મોંઘું સાબિત થઈ રહ્યું છે. પરંતુ આ ઈકો-ફ્રેન્ડલી ટેકનિકનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે તેનાથી બાંધકામનો કુલ ખર્ચ લગભગ 50 ટકા જેટલો ઘટી જાય છે. ઈંટોના બદલે મફત અથવા ખૂબ ઓછા દરે મળતી પ્લાસ્ટિક બોટલોનો ઉપયોગ થતો હોવાથી પરંપરાગત બાંધકામ સામગ્રીનો વપરાશ ઘટી જાય છે. આ પદ્ધતિ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે પોતાનું ઘર બનાવવાનું સપનું પૂરું કરવા માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થઈ શકે છે.
ઘરો સિવાય અન્ય ઉપયોગી માળખાઓનું નિર્માણ
પ્લાસ્ટિક બોટલ આધારિત આ 'સુપર ઈંટ' ટેકનોલોજી માત્ર રહેણાંક ઘરો પૂરતી સીમિત નથી. આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને 3,500 લિટર સુધીની વિશાળ ક્ષમતા ધરાવતી પાણીની ટાંકીઓ પણ સફળતાપૂર્વક બનાવવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, કેમ્પિંગ માટેના ખાસ ઇગ્લૂ, ઈકો-ફ્રેન્ડલી કમ્પોસ્ટિંગ ટોયલેટ અને નાના ગોડાઉન કે શેડ બનાવવા માટે પણ આ ટેકનિકનો વ્યાપક પ્રમાણમાં ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે.
300 વર્ષ સુધી ટકી શકે તેવી અદ્ભુત ટકાઉપણા
પરંપરાગત ઈંટો સમય જતાં ભેજ કે હવામાનની અસરથી નબળી પડી શકે છે, પરંતુ પ્લાસ્ટિકને નષ્ટ થતાં સેંકડો વર્ષ લાગે છે. ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ, આ પદ્ધતિથી તૈયાર કરાયેલા માળખાંનું આયુષ્ય આશરે 300 વર્ષ સુધીનું હોવાનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે. યોગ્ય જાળવણી અને મજબૂત સિમેન્ટ કોટિંગ સાથે બનાવવામાં આવેલું આ માળખું વાવાઝોડા કે હવામાનના ફેરફારો સામે લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રહી શકે છે.
