Sugar Cravings During Weight Loss: વજન ઘટાડવાની શરૂઆત કર્યા પછી ઘણા લોકોને મીઠાઈ કે અન્ય મીઠી વસ્તુઓ ખાવાની તીવ્ર ઈચ્છા થવા લાગે છે. ખાસ કરીને બપોરના અથવા રાત્રિના ભોજન પછી મીઠાઈ ખાવાની લાલસા વધી શકે છે. ઘણીવાર લોકો તેને પોતાની શિસ્તના અભાવ સાથે જોડે છે, પરંતુ તેની પાછળ શરીરમાં થતા કેટલાક શારીરિક અને હોર્મોનલ ફેરફારો પણ જવાબદાર હોઈ શકે છે.
હોર્મોનલ ફેરફારો પણ જવાબદાર
નિષ્ણાતોના મતે, જ્યારે વ્યક્તિ કેલરીનું પ્રમાણ ઘટાડે છે ત્યારે શરીરમાં ભૂખ અને ઊર્જા સાથે જોડાયેલા હોર્મોનમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
ઘ્રેલિન: આ હોર્મોન ભૂખ વધારવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. કેલરીનું સેવન ઓછું થતાં ભૂખના સંકેતો વધુ તીવ્ર બની શકે છે, જેના કારણે ખાવાની લાલસા વધી શકે છે.
લેપ્ટિન: શરીરની ચરબીમાંથી બનતું લેપ્ટિન હોર્મોન મગજને ઊર્જાની સ્થિતિ અને ભૂખને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. વજન અને શરીરની ચરબી ઘટતાં લેપ્ટિનનું સ્તર પણ ઘટી શકે છે. આ ફેરફારોને કારણે ભૂખ વધવાની સાથે વજન ઘટાડવાનું જાળવી રાખવું મુશ્કેલ બની શકે છે.
શરીર ઊર્જા બચાવવાનો પ્રયાસ કરે છે
શરીર પાસે ઊર્જા ઓછી પડતી હોય ત્યારે તે ઉપલબ્ધ ઊર્જા બચાવવાની દિશામાં પ્રતિક્રિયા આપી શકે છે. કેલરીની ઉણપ દરમિયાન ખોરાકની લાલસા વધે છે અને કેટલીકવાર મીઠી વસ્તુઓ તરફ ખાસ આકર્ષણ થઈ શકે છે. તેથી વજન ઘટાડતી વખતે મીઠાઈની તીવ્ર ઈચ્છા હંમેશા માત્ર શિસ્તના અભાવનું પરિણામ હોતી નથી.
આહારની ભૂલો પણ લાલસા વધારી શકે
ભોજન છોડવું, ખૂબ જ કડક ડાયટ કરવી અથવા પૂરતું પ્રોટીન અને ફાઇબર ન લેવું પણ વારંવાર ભૂખ લાગવાનું કારણ બની શકે છે. કેટલાક લોકોને બ્લડ શુગરમાં થતી વધઘટને કારણે પણ ખાવાની ઈચ્છા વધી શકે છે, જોકે મીઠાઈ ખાવાની લાલસા હોવાનો અર્થ હંમેશા બ્લડ શુગર ઓછું હોવું નથી. મીઠો ખોરાક મગજના આનંદ અને સંતોષ સાથે જોડાયેલા ભાગોને સક્રિય કરી શકે છે. તણાવ, ઊંઘનો અભાવ અથવા મનપસંદ ખોરાકને સંપૂર્ણપણે ટાળવાથી પણ મીઠાઈની લાલસા વધી શકે છે. કોઈ ચોક્કસ ખોરાક પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાને બદલે સંતુલિત આહાર જાળવવો વધુ વ્યવહારુ બની શકે છે.
મીઠાઈની લાલસા કેવી રીતે નિયંત્રિત કરવી?
વજન ઘટાડતી વખતે આહારને સંતુલિત રાખવા માટે પૂરતું પ્રોટીન, ફાઇબર અને પોષક તત્વો ધરાવતી વસ્તુઓનો સમાવેશ કરો. ભોજન સમયસર લો અને શરીર માટે યોગ્ય માત્રામાં જ કેલરી ઘટાડો. સાથે પૂરતી ઊંઘ, તણાવનું યોગ્ય સંચાલન અને નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ પણ ભૂખને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરી શકે છે.
ક્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી?
ક્યારેક મીઠાઈ ખાવાની ઈચ્છા થવી સામાન્ય છે અને તેનો અર્થ ડાયાબિટીસ અથવા હોર્મોનલ સમસ્યા હોવી જરૂરી નથી. જોકે, જો સતત અને વધુ પડતી મીઠાઈની લાલસા સાથે ખૂબ તરસ લાગવી, વારંવાર પેશાબ થવો અથવા કારણ વગર થાક લાગવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે, તો નિષ્ણાતની સલાહ લેવી યોગ્ય છે.
