Lack of sleep memory loss: રાતમાં મોડે સુધી જાગવું અને અનિયમિત જીવનશૈલી આજકાલ એક સામાન્ય વાત બની ગઈ છે પરંતુ, સતત ખરાબ ઊંઘ અને અધૂરી ઊંઘ આપણા મગજ અને યાદશક્તિ પર ખૂબ જ નુકસાનકારક અસર કરી શકે છે. કેટલાક તાજેતરના સંશોધનોમાં એ વાત સામે આવી છે કે ખરાબ ઊંઘની ગુણવત્તાને કારણે આગળ જતાં ભૂલવાની ગંભીર બીમારીઓ થઈ શકે છે. વિશેષજ્ઞો અને ડોક્ટરો પણ આ વાત સ્વીકારે છે કે, ગાઢ અને પૂરતી ઊંઘ મગજને સ્વસ્થ અને સક્રિય રાખવામાં મદદરૂપ સાબિત થાય છે. તો ચાલો જાણીએ કે મગજના ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય માટે કેટલા કલાકની ઊંઘ જરૂરી છે અને ઓછું સૂવાથી મગજ પર કઈ પ્રકારની અસરો પડે છે.
ઊંઘ અને અલ્ઝાઇમર વચ્ચેનો સંબંધ
ડોક્ટરોના જણાવ્યા મુજબ ઊંઘ અને ભૂલવાની બીમારી એટલે કે અલ્ઝાઇમર વચ્ચે ખૂબ જ ગાઢ સંબંધ છે. જો કોઈ વ્યક્તિ લાંબા સમય સુધી અનિદ્રા અથવા ખરાબ ઊંઘની સમસ્યાથી પીડાય છે તો તેના મગજમાં કેટલાક એવા નુકસાનકારક ફેરફારો થાય છે જે આગળ જઈને અલ્ઝાઇમર કે ડિમેન્શિયાનું જોખમ વધારી શકે છે. બીજી તરફ, અલ્ઝાઇમરના પ્રારંભિક લક્ષણો પણ દર્દીની ઊંઘની પેટર્નને બગાડી શકે છે.
ઓછું સૂવાથી મગજ પર શું અસર થાય છે?
જ્યારે આપણે ઊંઘીએ છીએ ત્યારે મગજમાં જમા થયેલા નકામા અને ઝેરી તત્વોને બહાર કાઢવાની પ્રક્રિયા ખૂબ જ ઝડપથી ચાલે છે. જો કોઈ વ્યક્તિ સતત ઓછું સોય અથવા તેની ઊંઘ વારંવાર તૂટ્યા કરે, તો મગજની આ સફાઈ વ્યવસ્થિત રીતે થઈ શકતી નથી. આનાથી મગજમાં એક વિશેષ પ્રકારનું પ્રોટીન પણ ઓછું બનવા લાગે છે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, માત્ર પથારીમાં પડી રહેવું પૂરતું નથી, પરંતુ ગાઢ અને ગાઢ ઊંઘ આવવી ખૂબ જ અનિવાર્ય છે. જો માત્ર આંખો બંધ કરીને સૂવાનો દેખાવ કરવામાં આવે અને ગાઢ ઊંઘ ન આવે, તો શરીર અને મગજને તેનો કોઈ જ લાભ મળતો નથી.
કેટલા કલાકની ઊંઘ છે શરીર માટે જરૂરી?
સ્વાસ્થ્ય વિશેષજ્ઞોના મતે, એક સ્વસ્થ વયસ્ક વ્યક્તિ માટે દરરોજ રાત્રે 7થી 8 કલાકની ગાઢ ઊંઘ લેવી અત્યંત આવશ્યક છે. આટલી ઊંઘ મળવાથી મગજને પૂરતો આરામ મળે છે અને યાદશક્તિને મજબૂત કરવામાં મદદ મળે છે. જો તમે માત્ર 4 કે 5 કલાક જ સૂવાની ટેવ રાખો છો, તો તે મગજના કાર્યો અને એકાગ્રતાને ગંભીર રીતે પ્રભાવિત કરી શકે છે.
કયા લોકોને રહે છે સૌથી વધુ જોખમ?
જે લોકો રોજ માત્ર 4થી 5 કલાક જ ઊંઘે છે તેમના નર્વસ સિસ્ટમ અને બ્રેઈન સેલ્સ પર તેની વિપરીત અસર પડે છે. જોકે, આ જરૂરી નથી કે ઓછા સૂનારા દરેક વ્યક્તિને અલ્ઝાઇમર થઈ જ જાય પરંતુ, આ જોખમ અનેકગણું વધી જાય છે. તેથી જો તમને પણ પૂરતી ઊંઘ ન આવવાની સમસ્યા સતાવતી હોય, તો તેને નજરઅંદાજ કર્યા વગર તુરંત જ કોઈ સારા ડૉક્ટર અથવા સ્લીપ સ્પેશિયાલિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ. જીવનશૈલીમાં સુધારો કરીને અને યોગ-ધ્યાન અપનાવીને ઊંઘની ગુણવત્તામાં સુધારો કરી શકાય છે.
