Poor Sleep Symptoms: સવારે જાગ્યા બાદ માથું ભારે લાગવું, માથાનો દુખાવો થવો, કામમાં એકાગ્રતા ન રહેવી અથવા કોઈ કારણ વગર ચીડિયાપણું અનુભવવું ઘણીવાર ઊંઘની ગુણવત્તા સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. જો આ સમસ્યા ક્યારેક જ થતી હોય તો સામાન્ય કારણો હોઈ શકે છે, પરંતુ તે વારંવાર થતી હોય તો તમારી ઊંઘની આદતો પર ધ્યાન આપવું જરૂરી છે. મોડી રાત સુધી મોબાઈલ અથવા અન્ય ડિજિટલ સ્ક્રીનનો ઉપયોગ કરવો, કામના કારણે મોડા સૂવું, રાત્રે વારંવાર ઊંઘ તૂટવી અને દરરોજ અલગ સમયે સૂવાની આદત ઊંઘની ગુણવત્તાને અસર કરી શકે છે. આવી અનિયમિત ઊંઘને કારણે શરીર અને મગજને પૂરતો આરામ ન મળી શકે.
ખરાબ ઊંઘની અસર બીજા દિવસે જોવા મળે છે
ઊંઘ દરમિયાન શરીર અને મગજને આરામ તથા પુનઃસ્થાપન માટે જરૂરી સમય મળે છે. ઊંઘ પૂરતી ન હોય અથવા તેની ગુણવત્તા સારી ન હોય તો બીજા દિવસે થાક, સુસ્તી અને કામમાં મન ન લાગવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત નાની-નાની વાતો પર ગુસ્સો આવવો, ચીડિયાપણું, મૂડમાં ફેરફાર અને એકાગ્રતામાં ઘટાડો પણ જોવા મળી શકે છે. ઊંઘની સમસ્યા લાંબા સમય સુધી ચાલુ રહે તો યાદશક્તિ અને વિચારવાની ક્ષમતા પર પણ અસર પડી શકે છે.
સવારે માથાનો દુખાવો હોય તો આ લક્ષણો પણ તપાસો
સવારે વારંવાર થતો માથાનો દુખાવો ઊંઘ સંબંધિત સમસ્યાનો એક સંકેત હોઈ શકે છે. ખાસ કરીને તેની સાથે રાત્રે ખૂબ નસકોરાં બોલવા, ઊંઘ દરમિયાન શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી અથવા વારંવાર ઝબકીને જાગી જવું જેવી સમસ્યાઓ હોય તો તેને અવગણવી નહીં. આવા લક્ષણો સ્લીપ એપ્નિયા જેવી ઊંઘ સંબંધિત સ્થિતિ સાથે જોડાયેલા હોઈ શકે છે. જોકે, સવારે માથાનો દુખાવો થવાના અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે. તેથી સમસ્યા સતત રહેતી હોય તો યોગ્ય તબીબી તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
માત્ર 8-9 કલાક સૂવું પૂરતું નથી
સારી ઊંઘનો અર્થ માત્ર લાંબા સમય સુધી પથારીમાં રહેવું નથી. ઊંઘ સળંગ અને સારી ગુણવત્તાવાળી હોવી પણ એટલી જ જરૂરી છે. રાત્રે વારંવાર ઊંઘ તૂટતી હોય તો પૂરતા કલાકો સૂવા છતાં શરીર અને મગજને જરૂરી આરામ ન મળી શકે. ઊંઘની ગુણવત્તા સતત ખરાબ રહે તો તેની અસર બીજા દિવસના થાક પૂરતી મર્યાદિત ન રહે અને લાંબા ગાળે મૂડ, એકાગ્રતા તથા રોજિંદા કામકાજ પર પણ અસર પડી શકે છે.
ઊંઘ સુધારવા માટે આ આદતો અપનાવો
ઊંઘની ગુણવત્તા સુધારવા માટે દરરોજ રાત્રે સૂવાનો અને સવારે જાગવાનો સમય શક્ય તેટલો નિયમિત રાખો. સૂવાના ઓછામાં ઓછા એક કલાક પહેલાં મોબાઈલ, લેપટોપ અને ટીવી જેવી ડિજિટલ સ્ક્રીનથી અંતર રાખવાનો પ્રયાસ કરો. સાંજ પછી અથવા રાત્રે ચા-કોફી જેવા કેફીનયુક્ત પીણાંનું સેવન ઘટાડવું પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે. સાથે જ સૂવાના સમય પહેલાં શાંત અને આરામદાયક વાતાવરણ જાળવવું જરૂરી છે.
ક્યારે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી?
જો પૂરતો સમય સૂવા છતાં સવારે વારંવાર માથાનો દુખાવો થાય, દિવસ દરમિયાન ખૂબ ઊંઘ આવે, એકાગ્રતા ન રહે અથવા રાત્રે નસકોરાં અને શ્વાસ સંબંધિત સમસ્યા જણાય તો તેને માત્ર થાક માનીને અવગણશો નહીં. આવી સમસ્યાઓ સતત રહેતી હોય તો ઘરગથ્થુ ઉપાયો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે નિષ્ણાતની સલાહ લઈને ઊંઘની સમસ્યાનું યોગ્ય કારણ જાણવું વધુ યોગ્ય છે.
