Seasonal Hair Issues & The Pitfalls of Expensive Products: હવામાન બદલાવાની સાથે અથવા વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ વધતાં જ વાળ અને સ્કેલ્પ (માથાની ત્વચા)ને લગતી વિવિધ તકલીફો ઝડપથી વધવા લાગે છે. માથામાં સતત આવતી અસહ્ય ખંજવાળ, વાળનું વધારે પડતું ચીકણું થવું અને ખોડો (ડેન્ડ્રફ) થવો એ આજકાલ સામાન્ય સમસ્યા બની ગઈ છે. આ મુશ્કેલીઓથી નિવારણ મેળવવા માટે લોકો મોંઘી કેમિકલયુક્ત શૅમ્પૂ, કંડિશનર કે હેર સ્પા પાછળ હજારો રૂપિયા ખર્ચી નાખે છે. તેમ છતાં, ઘણીવાર ધાર્યું પરિણામ મળતું નથી અને કેમિકલ્સના કારણે વાળને વધુ નુકસાન પહોંચવાની શક્યતા રહે છે.
દાદી-નાનીના પરંપરાગત અને કુદરતી ઉપચારની શક્તિ
જો તમે પણ કેમિકલવાળા પ્રોડક્ટ્સથી કંટાળી ગયા હોવ અને વાળને કુદરતી રીતે સ્વસ્થ બનાવવા માંગતા હોવ, તો આપણા ઘરના જૂના અને અજમાવેલા નુસ્ખા શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. દાદી-નાનીના જમાનાથી ચાલી આવતા આ ઘરગથ્થુ ઈલાજ માત્ર માથાની ખંજવાળ ઓછી નથી કરતા, પરંતુ સ્કેલ્પને ઊંડાણપૂર્વક સાફ કરીને ડેન્ડ્રફ અને ચીકાશને મૂળમાંથી દૂર કરવામાં મદદ કરે છે. આ કુદરતી ઉપચારથી વાળ સિલ્કી, મજબૂત અને ચમકદાર બને છે.
દહીંનો ઉપયોગ: માથાની ત્વચાને કુદરતી મોઈશ્ચરાઈઝર અને ઠંડક
માથાની ખંજવાળ અને વધારાની ચીકાશ દૂર કરવા માટે દહીં એક અત્યંત ગુણકારી ઔષધ માનવામાં આવે છે. દહીંમાં રહેલા લેક્ટિક એસિડ અને પોષક તત્વો સ્કેલ્પને ઠંડક આપે છે અને બેક્ટેરિયા સામે લડવામાં મદદ કરે છે. આ ઉપાય માટે દહીંને વાળના મૂળથી લઈને લંબાઈ સુધી સારી રીતે લગાવો. થોડીવાર રહેવા દીધા બાદ વાળને નવશેકા અથવા સાદા પાણીથી ધોઈ લો. જો તમારું સ્કેલ્પ ખૂબ ઓઈલી હોય, તો દહીં લગાવતા પહેલાં નાનો પેચ ટેસ્ટ અવશ્ય કરી લેવો જેથી કોઈ પણ પ્રકારની બળતરા કે એલર્જીથી બચી શકાય.
લીમડાના પાનનું પાણી: ઈન્ફેક્શન અને ડેન્ડ્રફ સામે કુદરતી ઢાલ
આયુર્વેદમાં લીમડાને એન્ટી-બેક્ટેરિયલ અને એન્ટી-ફંગલ ગુણોનો ભંડાર માનવામાં આવે છે. માથાની ખંજવાળ અને ખોડા માટે લીમડાનો ઉપયોગ પ્રાચીન સમયથી થાય છે. આ માટે તાજા લીમડાના પાનને પાણીમાં બરાબર ઉકાળી લો. ત્યારબાદ તે પાણીને ઠંડુ કરીને ગાળી લો. વાળ ધોતી વખતે આ લીમડાના પાણીથી સ્કેલ્પ અને વાળને બરાબર સાફ કરો. નિયમિત આ ઉપાય કરવાથી સ્કેલ્પ પર રહેલા કીટાણુઓ નાશ પામે છે, ખંજવાળ દૂર થાય છે અને ખોડાની સમસ્યામાં મોટી રાહત મળે છે.
મેથીના દાણાની પેસ્ટ: વાળનું પોષણ અને મૂળથી મજબૂતી
મેથીના દાણા વાળ માટે એક સંજીવની સમાન છે. તેમાં રહેલા પ્રોટીન અને નિકોટિનિક એસિડ વાળને પોષણ આપીને ખોડા અને ચીકાશથી મુક્તિ અપાવે છે. આ નુસ્ખા માટે રાત્રે એક-બે ચમચી મેથીના દાણાને પાણીમાં પલાળી રાખો. સવારે આ દાણાને થોડા પાણી સાથે પીસીને મુલાયમ પેસ્ટ બનાવી લો. આ પેસ્ટને વાળના મૂળમાં અને આખા વાળ પર લગાવી થોડો સમય રહેવા દો. ત્યારબાદ સાફ પાણીથી વાળ ધોઈ લો. આ ઉપાયથી વાળની ચીકાશ અને ખંજવાળ દૂર થશે તથા વાળ કુદરતી રીતે હેલ્ધી અને મજબૂત બનશે.
ડૉક્ટરની સલાહ ક્યારે લેવી?
ઘરગથ્થુ દેશી નુસ્ખા સામાન્ય અને હળવી સમસ્યાઓમાં જ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. જોકે, માથાની ત્વચા (સ્કેલ્પ) સંબંધિત નીચે મુજબની પરિસ્થિતિઓમાં ઘરેલુ ઉપચાર અજમાવવાના બદલે તરત જ સ્કેલ્પ સ્પેશિયાલિસ્ટ કે ત્વચારોગ વિજ્ઞાની (Dermatologist) નો સંપર્ક કરવો જોઈએ:
અસહ્ય ખંજવાળ કે બળતરા: જો નુસ્ખા અજમાવ્યા પછી પણ માથામાં સતત બળતરા, બળતરાની સાથે દુખાવો કે અસહ્ય ખંજવાળ ચાલુ રહે.
ત્વચા પર લાલશ અને સોજો: સ્કેલ્પ પર વધારે પડતી લાલશ, ચકમા, ફોલ્લીઓ કે ઈન્ફેક્શનના ચિહ્નો દેખાવા લાગે.
અસામાન્ય રીતે વાળ ખરવા: ખોડા કે ખંજવાળની સાથે ગુચ્છે-ગુચ્છા વાળ ખરવા લાગે અથવા સ્કેલ્પ પરથી ત્વચાના પોપડા ઉખડવા લાગે.
એલર્જીની સમસ્યા: દહીં, લીમડો કે મેથી જેવા કુદરતી પદાર્થોથી પણ જો સ્કેલ્પ પર બળતરા કે એલર્જિક રિએક્શન આવતું હોય.
