India Driving Licence New Rules: ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મેળવવા અથવા તેમાં સુધારા કરાવવા માંગતા લોકો માટે મહત્ત્વના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેન્દ્રના માર્ગ પરિવહન મંત્રાલયે મોટર વાહન નિયમોમાં ફેરફાર કરવા માટે મુસદ્દો જાહેર કર્યો છે. તેમાં ડ્રાઇવિંગ ટેસ્ટના ઓનલાઇન ટ્યુટોરિયલમાં પાસ થવા માટે લઘુતમ ગુણ 60થી વધારીને 75 ટકા કરવા, ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા માટે એફિડેવિટનો વિકલ્પ દૂર કરવા તેમજ લાઇસન્સમાં નાગરિકતા, બ્લડ ગ્રુપ અને ઇમરજન્સી સંપર્કની વિગતો સામેલ કરવાની દરખાસ્ત છે. જોકે, આ ફેરફારો હાલમાં મુસદ્દાની દરખાસ્ત છે, અમલમાં આવેલા અંતિમ નિયમો નથી.
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ ટેસ્ટમાં 75 ટકા ગુણ મેળવવા પડશે?
મુસદ્દા મુજબ, સલામત ડ્રાઇવિંગ અંગેના ઓનલાઇન ટ્યુટોરિયલની કસોટીમાં પાસ થવા માટે જરૂરી લઘુતમ ગુણ 60થી વધારીને 75 કરવાની દરખાસ્ત કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત ઓનલાઇન ટ્યુટોરિયલ ઓછામાં ઓછું 30 મિનિટનું હોવું જોઈએ તેવી જોગવાઈ પણ સૂચવવામાં આવી છે. જો આ દરખાસ્ત મંજૂર થઈને અમલમાં આવશે, તો ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ મેળવવા માટેની સંબંધિત ઓનલાઇન કસોટીમાં અરજદારોને પહેલાં કરતાં વધુ ગુણ મેળવવા પડશે.
ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા માટે એફિડેવિટ નહીં ચાલે?
હાલની વ્યવસ્થામાં અમુક સંજોગોમાં માન્ય દસ્તાવેજો રજૂ ન કરી શકતા અરજદારો ઉંમર અને સરનામાના પુરાવા તરીકે એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ, ન્યાયિક મેજિસ્ટ્રેટ અથવા નોટરી સમક્ષ કરેલું સોગંદનામું રજૂ કરી શકે છે. નવી દરખાસ્તમાં આ વિકલ્પ દૂર કરવાની વાત છે. જીવન વીમાની પૉલિસીને પણ પુરાવા તરીકે સ્વીકારવામાં નહીં આવે તેવી જોગવાઈ સૂચવાઈ છે. જો આ ફેરફાર મંજૂર થશે, તો અરજદારોએ નિર્ધારિત યાદીમાં સામેલ માન્ય દસ્તાવેજો રજૂ કરવા પડશે.
સરનામાના પુરાવા તરીકે કયા દસ્તાવેજો સૂચવાયા?
મુસદ્દામાં સરનામાના પુરાવા તરીકે નીચેના દસ્તાવેજોનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે:
આધાર કાર્ડ
મતદાર ઓળખપત્ર
ઇ-રેશન કાર્ડ
અગાઉના ત્રણ મહિનાનાં વીજળી અથવા ગૅસનાં બિલ
વિદેશી નાગરિકોએ ભારતમાં કાયદેસર રીતે રહેતા હોવાનો પુરાવો આપવાનો રહેશે.
ઉંમર અને ઓળખ માટે કયા પુરાવા માન્ય રહેશે?
ઉંમરના પુરાવા માટે પાસપોર્ટ, શાળાની બોર્ડની માર્કશીટ, જન્મ પ્રમાણપત્ર અને સરકારી વિભાગ દ્વારા આપવામાં આવેલા ઓળખપત્રોનો સમાવેશ કરવાની દરખાસ્ત છે.
ઓળખના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ, પાસપોર્ટ, ઇ-રેશન કાર્ડ અને PAN કાર્ડનો સમાવેશ સૂચવાયો છે.
ભારતીયો અને વિદેશીઓનાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સના રંગ અલગ હશે?
મુસદ્દાની એક મહત્ત્વપૂર્ણ જોગવાઈમાં ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ પર ધારકની નાગરિકતાનો ઉલ્લેખ કરવાની દરખાસ્ત છે. સાથે જ ભારતીય નાગરિકો અને વિદેશી નાગરિકો માટે અલગ રંગનાં લાઇસન્સ આપવાની પદ્ધતિ સૂચવવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત લાઇસન્સમાં નીચેની વિગતો સામેલ કરવાની દરખાસ્ત છે:
બ્લડ ગ્રુપ
મોબાઇલ નંબર
ઇમરજન્સીના સમયે સંપર્ક કરી શકાય તેવી વ્યક્તિની વિગતો
લાઇસન્સધારકની નાગરિકતા
આ ફેરફારોનો હેતુ લાઇસન્સમાં ઓળખ અને કટોકટીના સમયે ઉપયોગી માહિતી ઉપલબ્ધ કરાવવાનો હોવાનું મુસદ્દાની જોગવાઈઓ પરથી જણાય છે.
આધારથી ઓનલાઇન અરજી કરશો તો ફીમાં છૂટ મળી શકે
મુસદ્દામાં આધાર આધારિત ઓનલાઇન ચકાસણી દ્વારા અરજી કરનારા લોકો માટે કેટલીક નિર્ધારિત સેવાઓમાં ફીમાંથી મુક્તિ આપવાની દરખાસ્ત પણ છે. તેમાં લાઇસન્સમાં સરનામું, નામ અને સંપર્ક નંબર બદલવા જેવી સેવાઓનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત લાઇસન્સની વિગતોમાં ફેરફાર માટેની ઓનલાઇન અરજી 15 દિવસમાં મંજૂર અથવા નામંજૂર કરવાની જોગવાઈ સૂચવવામાં આવી છે. અરજી નામંજૂર થાય તો તેનું કારણ જણાવવું પડશે. સરનામું બદલવાની અરજી 30 દિવસ સુધી નિર્ણય વિના બાકી રહે તો તેને મંજૂર ગણવાની દરખાસ્ત પણ કરવામાં આવી છે.
લાઇસન્સ સંબંધિત સેવાઓ માટે એક જ અરજીપત્રક
લાઇસન્સ રિન્યુ કરાવવા, ડુપ્લિકેટ લાઇસન્સ મેળવવા, વાહનનો નવો વર્ગ ઉમેરવા અથવા વ્યક્તિગત વિગતોમાં ફેરફાર કરવા જેવી સેવાઓ માટે એક સંકલિત અરજીપત્રક રજૂ કરવાની દરખાસ્ત છે. આ ઉપરાંત અરજદારની ઉપલબ્ધ વિગતો સારથી પોર્ટલ પરથી ઇલેક્ટ્રોનિક રીતે મેળવવાની જોગવાઈ પણ સૂચવવામાં આવી છે. આ ફેરફાર અમલમાં આવે તો કેટલીક પ્રક્રિયાઓ વધુ સરળ અને સુવ્યવસ્થિત બની શકે છે.
હાલ શું કરવું?
ડ્રાઇવિંગ લાઇસન્સ માટે અરજી કરનારાઓએ હાલના નિયમો અનુસાર જ જરૂરી દસ્તાવેજો તૈયાર રાખવા જોઈએ. મુસદ્દામાં સૂચવાયેલા ફેરફારો અંગે અંતિમ નિર્ણય અને અમલની તારીખ જાહેર થાય ત્યારબાદ જ નવી જોગવાઈઓ લાગુ પડશે. તેથી માત્ર દરખાસ્તના આધારે એફિડેવિટનો વિકલ્પ તાત્કાલિક બંધ થઈ ગયો છે અથવા ટેસ્ટમાં 75 ટકા ગુણ મેળવવાનો નિયમ અમલમાં આવી ગયો છે એવું માનવું યોગ્ય નથી.
