How to Increase Hemoglobin Naturally: આજની ભાગદોડ ભરેલી જીવનશૈલીમાં નાની-નાની બાબતો પર ધ્યાન ન આપવાથી શરીર અંદરથી નબળું પડવા લાગે છે. થોડું ચાલ્યા પછી કે સીડી ચઢતી વખતે થાક લાગવો, કોઈપણ ભારે કામ વગર નબળાઈ અનુભવાવી, ચક્કર આવવા કે અચાનક શ્વાસ ચઢવો એ શરીરમાં હિમોગ્લોબિનની ઉણપ એટલે કે એનિમિયા (Anemia) ના સ્પષ્ટ સંકેતો હોઈ શકે છે. હિમોગ્લોબિનનું મુખ્ય કાર્ય આપણા ફેફસાંમાંથી ઓક્સિજન લઈને શરીરના તમામ અંગો સુધી પહોંચાડવાનું છે. શરીરમાં આયર્ન, વિટામિન B12 અને ફોલેટની કમી, માસિક સ્રાવ દરમિયાન વધુ પડતો રક્તસ્ત્રાવ અથવા ગર્ભાવસ્થા જેવા કારણોસર આ સમસ્યા સર્જાઈ શકે છે. આ સામાન્ય લક્ષણોને અવગણવાને બદલે સમયસર આહારમાં યોગ્ય બદલાવ કરવાથી હિમોગ્લોબિનનું સ્તર ઝડપથી સુધારી શકાય છે.
એનિમિયાના સામાન્ય લક્ષણો અને તેની અવગણના કેમ ન કરવી જોઈએ?
શરીરમાં જ્યારે હિમોગ્લોબિનનું સ્તર ઘટે છે, ત્યારે તે આપણા સ્વાસ્થ્ય પર સીધી અસર કરે છે. સતત થાક અને અશક્તિ રહેવી, ત્વચા નિસ્તેજ કે પીળી પડી જવી, ચક્કર આવવા, શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવી અને હૃદયના ધબકારા ઝડપી થઈ જવા તેમજ હાથ-પગ વધુ પડતા ઠંડા રહેવા જેવા લક્ષણો જોવા મળે છે. ઘણા લોકો આ લક્ષણોને સામાન્ય થાક સમજીને નજરઅંદાજ કરી દે છે, પરંતુ આ બેદરકારી લાંબા ગાળે ગંભીર બીમારીનું સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે. શરીરમાં લોહીની ઉણપને દૂર કરવા માટે બહારની આર્ટિફિશિયલ દવાઓ પર નિર્ભર રહેવા કરતાં પૌષ્ટિક અને કુદરતી આહાર અપનાવવો હંમેશાં વધુ સુરક્ષિત અને ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.
હિમોગ્લોબિન વધારવા માટેનો ખાસ 7 દિવસનો પૌષ્ટિક ડાયેટ પ્લાન
શરીરમાં આયર્નની કમી દૂર કરવા માટે નિષ્ણાતો દ્વારા એક શાનદાર 7 દિવસનો ડાયેટ ચાર્ટ સૂચવવામાં આવ્યો છે, જેને અનુસરીને તમે કુદરતી રીતે લોહીનું પ્રમાણ વધારી શકો છો:
દિવસ 1: નાસ્તામાં મગફળી, કઢી પત્તા અને વટાણા નાખીને બનાવેલા પૌઆ લો. બ્રંચમાં 1 જામફળ કે દાડમ લો. બપોરે રાજમા-ભાત સાથે લીંબુ નિચોવેલું તાજું સલાડ, સાંજે 2 ખજૂર અને થોડી બદામ તથા રાત્રિભોજનમાં પાલક પનીર અથવા ટોફુ સાથે મિસ્સી રોટલી ખાઓ.
દિવસ 2: નાસ્તામાં મગની દાળ અને પાલકના પૌષ્ટિક ચીલા, બ્રંચમાં નારંગી કે આમળા, બપોરે કાળા ચણા (અથવા ચિકન કરી), 2 રોટલી અને બ્રોકોલી, સાંજે શેકેલા કોળાના બીજ તથા રાત્રે મેથીના થેપલાં, શાકભાજી અને થોડું દહીં લો.
દિવસ 3: નાસ્તામાં ફણગાવેલા મગ, ટામેટાં, ડુંગળી અને લીંબુનું સલાડ લો. બ્રંચમાં 1 સફરજન, બપોરે સરગવાનો સાંભાર, ભાત અને બીટરૂટ કઢી, સાંજે લીંબુ અને મસાલાવાળી બાફેલી મકાઈ તથા રાત્રે સોયા ચંક્સ-વટાણાનું શાક અને મલ્ટીગ્રેન રોટલી ખાઓ.
દિવસ 4: નાસ્તામાં શાકભાજી યુક્ત બાજરીની ખીચડી, બ્રંચમાં પલાળેલી કાળી દ્રાક્ષ અને ૨ અખરોટ, બપોરે પનીર ભુર્જી, 2 જુવારના રોટલા અને સ્પ્રાઉટ્સ સલાડ, સાંજે શેકેલા મખાના તથા રાત્રે દૂધીના કોફતા અને રોટલી લો.
દિવસ 5: નાસ્તામાં ઓછા તેલના મેથીના પરાઠા અને ફુદીનાની ચટણી, બ્રંચમાં મોસંબી કે નારંગી, બપોરે દાળ, ભાત, પાલકનું શાક અને લીંબુ, સાંજે ખજૂર અને શેકેલા તલ તથા રાત્રે ટોફુ-કેપ્સિકમનું શાક અને રોટલી ખાઓ.
દિવસ 6: નાસ્તામાં રાગી ઢોસા અને ટામેટાની ચટણી, બ્રંચમાં 1 વાટકી પપૈયું, બપોરે સોયાબીનનો છૂંદો, 2 રોટલી અને સલાડ, સાંજે મગફળી, સ્પ્રાઉટ્સ અને મમરાની ભેલ તથા રાત્રે બાજરીનો રોટલો અને ગાજર-વટાણાનું મિક્સ શાક લો.
દિવસ 7: નાસ્તામાં વટાણા અને ગાજર સાથે ઓટ્સ ઉપમા, બ્રંચમાં બીટ અને ગાજરની નેચરલ સ્મૂધી, બપોરે કાળા ચણાનું શાક, રોટલી અને કોબીજ, સાંજે ગોળ-મગફળીની ચીકીનો નાનો ટુકડો ખાઈને આ સપ્તાહ પૂર્ણ કરો.
આયર્નનું શોષણ વધારવા માટે ધ્યાનમાં રાખવાની મહત્વપૂર્ણ બાબતો
ખોરાકમાં માત્ર આયર્ન હોવું પૂરતું નથી, પરંતુ શરીર તેને યોગ્ય રીતે શોષી શકે તે પણ એટલું જ જરૂરી છે. વિટામિન C યુક્ત ખોરાક આયર્નને શોષવામાં મોટી મદદ કરે છે, તેથી આયર્નયુક્ત આહારની સાથે લીંબુ, આમળા, નારંગી કે મોસંબીનો અચૂક ઉપયોગ કરવો જોઈએ. આ ઉપરાંત, ભોજન કર્યાના તરત જ પહેલાં કે પછી ચા અથવા કોફી પીવાનું ટાળવું જોઈએ, કારણ કે ચા-કોફીમાં રહેલા તત્વો આયર્નના શોષણને અવરોધે છે. જો શરીરમાં સતત થાક, અશક્તિ કે ચક્કર આવવાની સમસ્યા લાંબા સમય સુધી રહે, તો જાતે જ આયર્નની ગોળીઓ શરૂ કરવાને બદલે તબીબની સલાહ લઈને હિમોગ્લોબિન અને વિટામિન B12 ના જરૂરી ટેસ્ટ અવશ્ય કરાવવા જોઈએ.
