How Much Cooking Oil Should You Eat Daily?: ભારતીય વાનગીઓ તેના અદ્ભુત સ્વાદ અને મસાલા માટે દુનિયાભરમાં જાણીતી છે. આપણા રસોડામાં વઘાર કરવો હોય, પરોઠા શેકવા હોય કે ભજિયાં-પકોડાં તળવાના હોય, કૂકિંગ ઓઇલ (તેલ) એ રસોઈનો અવિભાજ્ય ભાગ છે. જોકે, વાનગીનો સ્વાદ વધારતું આ તેલ જો જરૂર કરતાં વધુ પ્રમાણમાં વાપરવામાં આવે તો તે તમારા હૃદયના સ્વાસ્થ્ય માટે ગંભીર જોખમ ઊભું કરી શકે છે. આજના સમયમાં ખોટી ખાનપાનની ટેવોના કારણે નાની ઉંમરમાં પણ હાર્ટ અટેકના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે. તેથી આપણે કયું તેલ વાપરીએ છીએ તે જાણવા ઉપરાંત, દરરોજ અને દર મહિને તેનો કેટલો વપરાશ કરવો જોઈએ તે સમજવું ખૂબ જ જરૂરી બની ગયું છે.
દિવસે અને મહિને કેટલું તેલ ખાવું સુરક્ષિત છે?
તંદુરસ્ત જીવનશૈલી માટે તેલના યોગ્ય પ્રમાણનું જ્ઞાન હોવું અત્યંત જરૂરી છે. તબીબી નિષ્ણાતો અને કાર્ડિયોલોજિસ્ટ્સના જણાવ્યા અનુસાર, એક સ્વસ્થ વ્યક્તિએ આખા દિવસ દરમિયાન 15 થી 20 મિલીલીટર એટલે કે લગભગ 3 થી 4 ચમચીથી વધુ તેલનો વપરાશ ન કરવો જોઈએ. આ ગણતરી મુજબ એક વ્યક્તિ માટે મહિને 500 થી 600 મિલીલીટર તેલ પૂરતું માનવામાં આવે છે. જો તમારા પરિવારમાં 4 સભ્યો હોય, તો આખા મહિનામાં કુલ 2 લીટરથી વધુ તેલનો વપરાશ થવો જોઈએ નહીં. સામાન્ય રીતે ભારતીય ઘરોમાં 4-5 લોકોના પરિવારમાં મહિને 5 થી 10 કિલો તેલ વપરાઈ જતું હોય છે, જે આરોગ્યની દ્રષ્ટિએ ખૂબ ચિંતાજનક છે.
રસોઈ માટે કયું તેલ માનવામાં આવે છે શ્રેષ્ઠ?
બજારમાં આજે સરસવનું તેલ (Mustard Oil), સૂરજમુખીનું તેલ (Sunflower Oil), સોયાબીન, નાળિયેર અને ઓલિવ ઓઇલ જેવા અનેક વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે. હૃદયરોગ નિષ્ણાતોના મતે કચ્છી ઘાણીનું અથવા લાકડાની ઘાણીમાંથી કાઢેલું રાયડાનું તેલ એટલે કે સરસવનું તેલ ભારતીય રસોઈ માટે સૌથી ઉત્તમ ગણાય છે. તેનો સ્મોક પોઇન્ટ ઊંચો હોવાથી તે ઊંચા તાપમાને પણ પોતાના પોષક તત્વો જાળવી રાખે છે અને ઝડપથી બગડતું નથી. બીજી તરફ, ઓલિવ ઓઇલને સલાડ અથવા ધીમી આંચે રાંધવા માટે યોગ્ય માનવામાં આવે છે અને તેને ક્યારેય ડીપ ફ્રાય (વધારે તળવા) માટે વાપરવું જોઈએ નહીં.
રિફાઇન્ડ ઓઇલના વધુ પડતા વપરાશથી થતાં નુકસાન
અત્યારના સમયમાં રિફાઇન્ડ તેલનો વપરાશ ખૂબ વધી ગયો છે, પરંતુ તબીબો તેના અતિરેક સામે ચેતવણી આપે છે. રિફાઇન્ડ તેલ બનાવવાની પ્રક્રિયા દરમિયાન તેને અતિશય ઊંચા તાપમાને ગરમ કરવામાં આવે છે અને રાસાયણિક પ્રક્રિયાઓમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે. આ કારણે તેમાં રહેલા કુદરતી પોષક તત્વો નષ્ટ થાય છે અને એવા તત્વો ઉમેરાય છે જે શરીર માટે હાનિકારક નીવડી શકે છે. લાંબા સમય સુધી રિફાઇન્ડ તેલનો વધુ પડતો ઉપયોગ કરવાથી શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL)નું પ્રમાણ વધે છે, જે આગળ જતાં ધમનીઓમાં અટકાયત ઊભી કરીને હૃદયરોગનો હુમલો લાવવાનું કારણ બની શકે છે.
વધારે તેલ ખાવાથી શરીર પર થતી વિપરીત અસરો
ક્યારેક તળેલો ખોરાક ખાવાથી તાત્કાલિક મોટું નુકસાન થતું નથી, પરંતુ જો રોજિંદા ખોરાકમાં તળેલી કે વધુ પડતી તેલવાળી વસ્તુઓ સામેલ હોય તો શરીરમાં ચરબી જમા થવા લાગે છે. તેનાથી સ્થૂળતા (મેદસ્વિતા), ડાયાબિટીસ, શરીરમાં સોજા આવવા, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને હાઈ કોલેસ્ટ્રોલ જેવી સમસ્યાઓ ઉત્પન્ન થાય છે. આ તમામ પરિબળો ભેગા મળીને ભવિષ્યમાં હાર્ટ અટેક કે બ્રેઇન સ્ટ્રોકનું જોખમ અનેક ગણું વધારી દે છે.
હૃદયના દર્દીઓએ રાખવી પડતી ખાસ સાવચેતી
જે લોકોને અગાઉથી જ હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓ કે બીમારીઓ છે, તેમણે તેલના પ્રમાણ પર વિશેષ નિયંત્રણ રાખવું પડે છે. નિષ્ણાતોની સલાહ મુજબ હૃદયના દર્દીઓએ આખા મહિના દરમિયાન 750 મિલીલીટરથી વધુ તેલનો વપરાશ કરવો જોઈએ નહીં. આ ઉપરાંત, સ્વાદ અને પોષણનું સંતુલન જાળવવા માટે 80 ટકા રાયડાનું તેલ અને 20 ટકા શુદ્ધ ઘી અથવા માખણનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો એ એક સારો વિકલ્પ બની શકે છે.
સારી ગુણવત્તાનું તેલ પસંદ કરવાની સાથે સાથે તેના વપરાશની માત્રા પર નિયંત્રણ રાખવું એ જ હૃદયને લાંબા સમય સુધી તંદુરસ્ત રાખવાની સાચી ચાવી છે.
