Irregular Sleep Heart Attack Risk: આજકાલની દોડધામભરી જીવનશૈલી અને મોબાઈલ સ્ક્રીનના વધુ પડતા ઉપયોગને કારણે લોકોના સુવા અને જાગવાના સમયમાં મોટાપાયે ફેરફાર થયો છે. મોડી રાત સુધી જાગવું અને સવારે અનિયમિત સમયે ઊઠવું એ સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. જોકે, નિષ્ણાતોના મતે આ આદત દીર્ઘકાળે હૃદયના સ્વાસ્થ્ય પર અત્યંત ખરાબ અસર પાડે છે. ફોર્ટિસ હોસ્પિટલના ઇન્ટરવેન્શનલ કાર્ડિયોલોજી વિભાગના એડિશનલ ડાયરેક્ટર ડો. રાશિ ખરેના જણાવ્યા અનુસાર, આપણું શરીર માત્ર કેટલા કલાક ઊંઘીએ છીએ તેના પર જ નહીં, પરંતુ કયા સમયે ઊંઘીએ છીએ અને તે ઊંઘ કેટલી ગુણવત્તાયુક્ત છે તેના પર પણ નિર્ભર કરે છે.
સર્કેડિયન રિધમ અને શારીરિક પ્રક્રિયાઓ પર વિપરીત અસર
માનવ શરીરમાં એક કુદરતી જૈવિક ઘડિયાળ હોય છે જેને 'સર્કેડિયન રિધમ' કહેવામાં આવે છે. જ્યારે આપણે રોજ જુદા જુદા સમયે ઊંઘીએ છીએ ત્યારે આ કુદરતી ઘડિયાળનું સંતુલન ખોરવાઈ જાય છે. આ કારણે ઊંઘની ગુણવત્તા બગડે છે, જેનાથી રક્તચિહ્ન (બ્લડ પ્રેશર), હોર્મોન્સનું સંતુલન, તણાવનું સ્તર અને મેટાબોલિઝમ પર નકારાત્મક અસર પડે છે. સતત અનિયમિત ઊંઘ લેવાથી સ્થૂળતા, હાઈ બ્લડ પ્રેશર અને ડાયાબિટીસ જેવી ગંભીર બીમારીઓ થવાનું જોખમ રહે છે, જે આગળ જતાં હાર્ટ અટેક કે હાર્ટ ફેલ્યોરનું મુખ્ય કારણ બની શકે છે.
સ્લીપ રૂટિન સુધારવા માટેના મહત્વપૂર્ણ ઉપાયો
જે લોકો નિયમિતપણે નાઇટ શિફ્ટમાં કામ કરે છે અથવા વીકેન્ડ પર ઊંઘવાના સમયમાં મોટો ફેરફાર કરે છે, તેમણે પોતાની સ્લીપ પેટર્ન પ્રત્યે વિશેષ સાવચેતી રાખવી જરૂરી છે. ક્યારેક એક-બે દિવસ મોડા ઊંઘવાથી તાત્કાલિક નુકસાન થતું નથી, પરંતુ જ્યારે આ ટેવ કાયમી બની જાય ત્યારે જોખમ ઊભું થાય છે. એક સ્વસ્થ પુખ્ત વ્યક્તિએ દરરોજ 7થી 9 કલાકની ગુણવત્તાયુક્ત ઊંઘ લેવી જોઈએ. વીકેન્ડ સહિત અઠવાડિયાના તમામ દિવસોમાં એક સરખા સમયે સુવા અને જાગવાનો આગ્રહ રાખવો જોઈએ. ઉપરાંત, સુતા પહેલાં મોબાઈલનો ઉપયોગ ટાળવો અને સાંજના સમયે કેફીનયુક્ત પીણાં ન લેવા હિતાવહ છે.
સ્લીપ હાઇજીન અને કાર્ડિયોવાસ્ક્યુલર હેલ્થ
તબીબી સંશોધનો દર્શાવે છે કે, ઊંઘની અનિયમિતતાથી શરીરમાં 'કોર્ટિસોલ' નામના સ્ટ્રેસ હોર્મોનનું પ્રમાણ વધે છે, જે ધમનીઓમાં સોજો (ઇન્ફ્લેમેશન) ઉત્પન્ન કરે છે. લાંબા ગાળે આ સ્થિતિ ધમનીઓ કડક થવા (એથેરોસ્ક્લેરોસિસ) તરફ દોરી જાય છે. હૃદયને સ્વસ્થ રાખવા માટે 'સ્લીપ હાઇજીન' જાળવવું ખૂબ જરૂરી છે, જેમાં બેડરૂમમાં અંધારું અને શાંત વાતાવરણ રાખવું, રાત્રે હળવો ખોરાક લેવો અને હળવી કસરત કે ધ્યાન કરવાનો સમાવેશ થાય છે. યોગ્ય સમયે લીધેલી ગાઢ ઊંઘ હૃદયના ધબકારા અને બ્લડ પ્રેશરને કુદરતી રીતે નિયંત્રિત રાખવામાં મદદ કરે છે.
