High Blood Sugar Symptoms: આજકાલ ડાયાબિટીસના કેસ સતત વધી રહ્યા છે. ઘણી વખત બ્લડ શુગરનું સ્તર વધવા લાગે ત્યારે શરીર કેટલાક સંકેતો આપવા લાગે છે, પરંતુ લોકો તેને સામાન્ય સમસ્યા સમજીને અવગણી દે છે. લાંબા સમય સુધી બ્લડ શુગર વધેલું રહે તો શરીરના વિવિધ અંગો પર તેની અસર થઈ શકે છે. તેથી શરૂઆતના લક્ષણોને ઓળખવા અને સમયસર તપાસ કરાવવી મહત્વપૂર્ણ છે. નિષ્ણાતના જણાવ્યા અનુસાર, બ્લડ શુગર વધે ત્યારે શરીરમાં આ 5 સંકેતો જોવા મળી શકે છે.
બ્લડ શુગર વધે ત્યારે શરીરમાં દેખાઈ શકે છે આ 5 સંકેતો
બ્લડ શુગર વધવાની શરૂઆતમાં દરેક વ્યક્તિમાં એકસરખા લક્ષણો જોવા મળે તે જરૂરી નથી. કેટલાક લોકોમાં લક્ષણો ખૂબ સામાન્ય હોય છે, જ્યારે કેટલાક લોકોમાં સમસ્યા વધુ સ્પષ્ટ રીતે દેખાઈ શકે છે. ખાસ કરીને વારંવાર પેશાબ આવવો, વધુ તરસ લાગવી, દ્રષ્ટિમાં ફેરફાર અને ઘા મોડા રૂઝાવા જેવા સંકેતોને લાંબા સમય સુધી અવગણવા જોઈએ નહીં.
વારંવાર પેશાબ આવવો
બ્લડમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર ખૂબ વધી જાય ત્યારે કિડની ફિલ્ટર થયેલા તમામ ગ્લુકોઝને ફરીથી શોષી શકતી નથી. પરિણામે વધારાનું ગ્લુકોઝ પેશાબ મારફતે શરીરની બહાર નીકળે છે. ગ્લુકોઝ સાથે વધુ પાણી પણ બહાર નીકળતું હોવાથી પેશાબનું પ્રમાણ વધી શકે છે. આ કારણે વ્યક્તિને સામાન્ય કરતાં વધુ વખત પેશાબ માટે જવું પડી શકે છે. ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે વારંવાર પેશાબ આવવો પણ એક સંકેત હોઈ શકે છે. જો આ સ્થિતિ સતત જોવા મળે અને તેની સાથે વધુ તરસ પણ લાગતી હોય તો બ્લડ શુગરની તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે.સતત વધુ તરસ લાગવી
વારંવાર પેશાબ જવાથી શરીરમાંથી પાણીનું પ્રમાણ ઘટી શકે છે. પરિણામે શરીરમાં ડિહાઇડ્રેશનની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે અને મગજ તરસ વધારવાના સંકેતો આપે છે. આ કારણે વ્યક્તિને વારંવાર પાણી પીવાની ઇચ્છા થઈ શકે છે. કેટલાક લોકોમાં મોં સુકાઈ જવું, ગળામાં સતત સૂકાપો લાગવો અથવા પૂરતું પાણી પીધા બાદ પણ તરસ સંતોષાતી ન હોવાની ફરિયાદ જોવા મળી શકે છે. જો વધુ તરસ અને વારંવાર પેશાબ બંને સમસ્યા સાથે જોવા મળે તો તેને અવગણવાને બદલે નિષ્ણાતની સલાહ લેવી જોઈએ.દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થવી
બ્લડ શુગરમાં અચાનક વધઘટ થવાથી આંખના લેન્સના પાણીના સંતુલન અને તેની ફોકસ કરવાની ક્ષમતા પર અસર પડી શકે છે. પરિણામે થોડા સમય માટે દ્રષ્ટિ ધૂંધળી લાગવી અથવા વસ્તુઓ સ્પષ્ટ ન દેખાવાની સમસ્યા થઈ શકે છે. બ્લડ શુગરનું સ્તર સામાન્ય થવા પર કેટલાક કિસ્સામાં આ પ્રકારની દ્રષ્ટિની સમસ્યા સુધરી શકે છે. જોકે, લાંબા સમય સુધી હાઈ બ્લડ શુગર રહે તો આંખની રેટિનાની નાની રક્તવાહિનીઓને નુકસાન થઈ શકે છે. તેથી વારંવાર દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થતી હોય તો તેને માત્ર આંખની સામાન્ય સમસ્યા માનીને અવગણવી નહીં.ઘા મોડા રૂઝાવા
નાની ઇજા કે કાપ લાગ્યા બાદ સામાન્ય રીતે ઘા ધીમે-ધીમે રૂઝાઈ જાય છે. પરંતુ લાંબા સમય સુધી બ્લડ શુગરનું સ્તર ઊંચું રહે તો શરીરની રોગપ્રતિકારક પ્રક્રિયા અને રક્ત પરિભ્રમણ પર અસર થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત કોલેજનનું ઉત્પાદન અને નવી રક્તવાહિનીઓ બનવાની પ્રક્રિયા પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. ડાયાબિટીસને કારણે ચેતાતંત્રને નુકસાન થાય તો પગ અથવા હાથમાં થયેલી નાની ઇજા સમયસર ધ્યાનમાં પણ ન આવે. પરિણામે ઘા વધુ ગંભીર બની શકે છે અને તેને રૂઝાતા સામાન્ય કરતાં વધુ સમય લાગી શકે છે. ખાસ કરીને પગમાં વારંવાર ઘા થવા, ઘા મોડા રૂઝાવા અથવા નાની ઇજા લાંબા સમય સુધી રહેતી હોય તો બ્લડ શુગરની તપાસ કરાવવી મહત્વપૂર્ણ છે.વારંવાર યીસ્ટ ઇન્ફેક્શન થવું
વારંવાર યીસ્ટ અથવા ફંગલ ઇન્ફેક્શન થવું પણ વધેલા બ્લડ શુગર સાથે જોડાયેલું હોઈ શકે છે. જ્યારે પેશાબમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ વધે છે ત્યારે કેટલાક પ્રકારના ફંગસ, ખાસ કરીને Candida, માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બની શકે છે. લાંબા સમય સુધી હાઈ બ્લડ શુગર રહે તો શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિની કામગીરી પણ પ્રભાવિત થઈ શકે છે. સામાન્ય રીતે શરીરની ઇમ્યુન સિસ્ટમ યીસ્ટને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ તેની કામગીરી પ્રભાવિત થાય ત્યારે વારંવાર ઇન્ફેક્શન થવાનું જોખમ વધી શકે છે. જો યીસ્ટ ઇન્ફેક્શન વારંવાર થાય અને તેની પાછળનું સ્પષ્ટ કારણ સમજાતું ન હોય તો ડૉક્ટર બ્લડ શુગરની તપાસની સલાહ આપી શકે છે.
માત્ર આ લક્ષણો પરથી ડાયાબિટીસનું નિદાન ન કરો
આ પાંચમાંથી એક કે વધુ લક્ષણો જોવા મળે એટલે વ્યક્તિને ચોક્કસપણે ડાયાબિટીસ છે એવું જરૂરી નથી. વારંવાર પેશાબ આવવો, તરસ લાગવી, દ્રષ્ટિ ધૂંધળી થવી અથવા ઘા મોડા રૂઝાવા પાછળ અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે. પરંતુ જો આ લક્ષણો વારંવાર જોવા મળે, લાંબા સમય સુધી રહે અથવા એકસાથે અનેક લક્ષણો અનુભવાય, તો તેને અવગણવાને બદલે ડૉક્ટરની સલાહ લેવી અને બ્લડ શુગરની યોગ્ય તપાસ કરાવવી જરૂરી છે.
બ્લડ શુગરની સમયસર તપાસ કેમ મહત્વપૂર્ણ છે?
હાઈ બ્લડ શુગર ઘણી વખત શરૂઆતમાં ખૂબ ઓછા અથવા સામાન્ય લાગતા લક્ષણો આપે છે. કેટલાક લોકોમાં તો શરૂઆતમાં કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો પણ જોવા મળતા નથી. તેથી ખાસ કરીને ડાયાબિટીસનું જોખમ ધરાવતા લોકો માટે નિયમિત તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. સમયસર સ્થિતિની જાણ થાય તો આહાર, શારીરિક પ્રવૃત્તિ અને ડૉક્ટરની સલાહ મુજબ જરૂરી સારવાર દ્વારા બ્લડ શુગરને નિયંત્રણમાં રાખવાના પ્રયાસ કરી શકાય છે. ઉપર જણાવેલા લક્ષણો માત્ર સંભવિત સંકેતો છે અને તેના આધારે જાતે ડાયાબિટીસનું નિદાન ન કરવું. યોગ્ય બ્લડ ટેસ્ટ અને તબીબી મૂલ્યાંકન બાદ જ સ્થિતિની પુષ્ટિ થઈ શકે છે.
