લાઇફસ્ટાઇલ

આંખોમાં વારંવાર થાય છે બળતરા કે ડ્રાયનેસ? માત્ર મોબાઈલ જ નહીં, આ ગંભીર બીમારીઓનો પણ હોઈ શકે છે સંકેત

8 ઑક્ટોબર, 2026•
GVGujaratvandan team
આંખોમાં વારંવાર થાય છે બળતરા કે ડ્રાયનેસ? માત્ર મોબાઈલ જ નહીં, આ ગંભીર બીમારીઓનો પણ હોઈ શકે છે સંકેત

Dry Eye Syndrome Causes: સવારે ઊઠતાની સાથે જ સ્માર્ટફોન ચેક કરવો અને રાત્રે પણ સોશિયલ મીડિયા સ્ક્રોલ કરતાં કરતાં સૂઈ જવું એ આજકાલ મોટાભાગના લોકોની દિનચર્યા બની ગઈ છે. ડિજિટલ યુગમાં આપણે વિશ્વ સાથે તો કનેક્ટ થઈ ગયા છીએ પરંતુ, સ્ક્રીન આપણી લાઈફસ્ટાઈલ પર પૂરી રીતે હાવી થઈ ગઈ છે. ઓફિસનું કામ હોય કે મનોરંજન, આપણી આંખો એક પણ બ્રેક લીધા વિના સતત 'ઓવરટાઈમ' કરી રહી છે. આ જ કારણોસર વર્તમાન સમયમાં વિશ્વભરમાં લોકો સૌથી વધુ એક જ ફરિયાદ કરી રહ્યા છે- સ્ક્રીન જોયા પછી આંખોમાં સૂકાપણું કે બળતરા થવી. નેત્ર રોગ નિષ્ણાતોના મતે આંખોની આ ડ્રાયનેસ માત્ર એક સામાન્ય થાક નથી, પરંતુ આપણા શરીરની અંદર ચાલતી ક્ષતિઓનો મોટો સંકેત હોઈ શકે છે.

આંખોની કુદરતી ભેજ છીનવાઈ જવા પાછળના મુખ્ય કારણો
સામાન્ય રીતે એક સ્વસ્થ માનવી એક મિનિટમાં 15થી 20 વાર પોતાની પાંપણો ઝપકાવે છે. જોકે, જ્યારે આપણે કમ્પ્યુટર, લેપટોપ કે મોબાઈલ સ્ક્રીન સામે એકીટશે જોઈએ છીએ ત્યારે પાંપણ ઝપકાવવાનો આ દર ઘટીને માત્ર 5થી 7 વાર થઈ જાય છે. આપણી પાંપણો વાહનના 'વાઈપર'ની જેમ કામ કરે છે, જે દરેક વખતે આંખની સપાટી પર અશ્રુઓની એક રક્ષણાત્મક અને ભેજવાળી પરત લપેટે છે. ઓછી પાંપણો ઝપકાવવાથી આ ભીનાશ હવામાં ઝડપથી બાષ્પીભવન થઈ જાય છે, જેનાથી આંખો સુકાઈ જાય છે.

ડિજિટલ આઈ સ્ટ્રેન અને કમ્પ્યુટર વિઝન સિંડ્રોમ
કલાકો સુધી સ્ક્રીન સામે બેસી રહેવું, સ્ક્રીન અને આંખો વચ્ચે યોગ્ય અંતર ન રાખવું તેમજ ઘરમાં કે ઓફિસમાં ભેજની અછત હોવાને કારણે આંખોના સ્નાયુઓ પર ભારે દબાણ આવે છે. સતત એક જ અંતરે ફોકસ કરવાથી માથાનો દુખાવો, ઝાંખી દ્રષ્ટિ, આંખો લાલ થવી અને અસહ્ય થાક અનુભવાય છે. તબીબી ભાષામાં આ સ્થિતિને 'ડિજિટલ આઈ સ્ટ્રેન' અથવા 'કમ્પ્યુટર વિઝન સિંડ્રોમ' કહેવામાં આવે છે, જે લાંબા ગાળે આંખોની રોશની માટે નુકસાનકારક બની શકે છે.

શરીરની અંદર છુપાયેલી બીમારીઓ અને હાર્મોનલ અસંતુલનનો સંકેત
ઘણીવાર આંખોનું સૂકાપણું માત્ર સ્ક્રીન ટાઈમના કારણે નથી હોતું, પરંતુ તે શરીરના આંતરિક રોગોનો ઈશારો હોય છે. આપણી પાંપણોમાં 'મેઇબોમિયન ગ્લેન્ડ્સ' નામની તેલીય ગ્રંથિઓ આવેલી હોય છે, જે અશ્રુઓને ઝડપથી સુકાઈ જતાં અટકાવે છે. સ્વચ્છતાના અભાવે કે ઓછી પાંપણો ઝપકાવવાથી આ ગ્રંથિઓ બ્લોક થઈ જાય છે. આ ઉપરાંત ડ્રાય આઈની સમસ્યા થાઈરોઈડ, હાર્મોનલ ફેરફારો, વિટામિન-ડી અને ઓમેગા-૩ ફેટી એસિડની ઉણપ અથવા સ્જોગ્રેન સિંડ્રોમ અને રૂમેટોઈડ આર્થરાઈટિસ જેવી ઓટોઈમ્યુન બીમારીઓનું પ્રારંભિક લક્ષણ હોઈ શકે છે.

આંખોની રોશની અને ભેજ જાળવી રાખવાના સરળ તબીબી ઉપાયો
આંખોને ડ્રાયનેસથી બચાવવા માટે આઈ-કેર સ્પેશિયાલિસ્ટ્સ કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિયમો પાળવાની સલાહ આપે છે.

  • 20-20-20નો નિયમ: દર 20 મિનિટના સ્ક્રીન વર્ક પછી 20 સેકન્ડનો બ્રેક લો અને 20 ફૂટ દૂર આવેલી કોઈ વસ્તુ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો. આનાથી આંખોના સ્નાયુઓને આરામ મળે છે.

  • સ્ક્રીનની યોગ્ય પોઝિશન: સ્ક્રીનને આંખોના લેવલથી 15-20 ડિગ્રી નીચે અને ઓછામાં ઓછું એક હાથ દૂર રાખો.

  • યોગ્ય લાઈટિંગ અને વાતાવરણ: એસીની સીધી હવામાં બેસવાનું ટાળો, ઓરડામાં હ્યુમિડિફાયરનો ઉપયોગ કરો અને રાત્રે સૂવાના એક કલાક પહેલાં તમામ ગેજેટ્સ બંધ કરી દો.

  • આહાર અને હાઈડ્રેશન: ડાયેટમાં લીલા શાકભાજી, વિટામિન-એ, વિટામિન-ડી અને ઓમેગા-3 સમૃદ્ધ ખોરાક સામેલ કરો તથા દિવસભર પૂરતું પાણી પીવો.

જાતે દવાઓ લેવાનું ટાળો અને નેત્ર રોગ નિષ્ણાતની સલાહ લો
મેડિકલ સ્ટોર પરથી જાતે જ કોઈપણ આઈ ડ્રોપ્સ ખરીદીને આંખોમાં નાખવાની ભૂલ ક્યારેય ન કરવી જોઈએ. દરેક વ્યક્તિની આંખોની જરૂરિયાત અલગ હોય છે અને અશ્રુઓના કયા લેયરમાં ખામી છે, તે જાણીને જ લ્યુબ્રિકેટિંગ ડ્રોપ્સ આપવા જરૂરી બને છે. જો આંખોમાં સતત બળતરા, રેતી ખૂંચતી હોય તેવો અહેસાસ કે લાલાશ રહેતી હોય તો તાત્કાલિક આંખના નિષ્ણાત ડોક્ટર પાસે ચેકઅપ કરાવવું જોઈએ.

Tags:
TreatmentSymptomsCausesEyesHealth Tips
અમારા WhatsApp ચેનલ સાથે જોડાઓ
તાજા અપડેટ્સ મેળવો સીધા તમારા WhatsApp પર
Join Now

Videos

હે ગોળમટોળ લાલરંગવાળા 14 કિલોના મારા પ્રિય સિલિન્ડર તું ક્યાં છે.?

હે ગોળમટોળ લાલરંગવાળા 14 કિલોના મારા પ્રિય સિલિન્ડર તું ક્યા...

16 માર્ચ, 2026
'56 ઇંચની છાતી' અને ટ્રમ્પનો આદેશ: વ્હાઇટ હાઉસથી કેમ ચાલે છે ભારતનો વહીવટ? જુઓ સનસનીખેજ વિશ્લેષણ.

'56 ઇંચની છાતી' અને ટ્રમ્પનો આદેશ: વ્હાઇટ હાઉસથી કેમ ચાલે છે...

10 માર્ચ, 2026
નીતિશ કુમારની 'એક્ઝિટ' અને પુત્ર નિશાંતની 'એન્ટ્રી'! ભાજપે બિહારમાં કેવી રીતે રમી ‘માસ્ટર ગેમ’?

નીતિશ કુમારની 'એક્ઝિટ' અને પુત્ર નિશાંતની 'એન્ટ્રી'! ભાજપે બ...

10 માર્ચ, 2026
'કેજરીવાલ તો ગિયો...'? નીચલી કોર્ટના ચુકાદા પર આટલી ગર્જના કેમ? જાણો અંદરની વાત!

'કેજરીવાલ તો ગિયો...'? નીચલી કોર્ટના ચુકાદા પર આટલી ગર્જના ક...

10 માર્ચ, 2026
શિક્ષણ મંત્રીનું રાજીનામું માંગતા CJI? ન્યાયતંત્રને બદનામ કરવાના કાવતરાનો પર્દાફાશ!

શિક્ષણ મંત્રીનું રાજીનામું માંગતા CJI? ન્યાયતંત્રને બદનામ કર...

10 માર્ચ, 2026
શું પાવરફુલ મોદીની કોઈ 'દુખતી નસ' ટ્રમ્પના હાથમાં છે?

શું પાવરફુલ મોદીની કોઈ 'દુખતી નસ' ટ્રમ્પના હાથમાં છે?

26 ફેબ્રુઆરી, 2026
 ભારતના રાજનેતાઓની રાજનીતિ પણ 3 વસ્તુઓથી ચાલે છે રેવડી કલ્ચર... રેવડી કલ્ચર... ઔર રેવડી કલ્ચર...

ભારતના રાજનેતાઓની રાજનીતિ પણ 3 વસ્તુઓથી ચાલે છે રેવડી કલ્ચર...

26 ફેબ્રુઆરી, 2026