Updated Flu Vaccine 2026 H3N2 Sub Clade K: ગયા વર્ષે શિયાળા દરમિયાન યુકે (બ્રિટન) સહિત વિશ્વના અનેક દેશોમાં ઇન્ફ્લુએન્ઝા (ફ્લૂ)ના કેસો અપેક્ષા કરતાં વહેલા અને ઝડપથી નોંધાયા હતા. ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસ દર વર્ષે પોતાનું સ્વરૂપ બદલતો રહે છે. આથી, આગામી શિયાળાની સીઝન શરૂ થાય તે પહેલાં જ વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)ની ભલામણોના આધારે 2026-27ની ફ્લૂ સીઝન માટે ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિનને અપડેટ કરવામાં આવી છે.
શું છે આ 'સુપર-K' સ્ટ્રેન?
આ કોઈ નવો વાયરસ કે અલગ રોગ નથી, પરંતુ તેનું વૈજ્ઞાનિક નામ ઇન્ફ્લુએન્ઝા A (H3N2) સબ-ક્લેડ K છે. આ H3N2 ફ્લૂ વાયરસનો જ એક મ્યુટેટેડ (બદલાયેલો) સ્ટ્રેન છે. વાયરસમાં સતત થતા જનીની ફેરફારોને ધ્યાનમાં રાખીને રસીમાં સુધારો કરવામાં આવ્યો છે જેથી હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાની નોબત ન આવે અને ચેપનું પ્રમાણ ઘટાડી શકાય.
કોણે તૈયાર કરી આ નવી અપડેટેડ રસી?
અહીં નોંધનીય છે કે, ફ્લૂની કોઈ સંપૂર્ણ નવી રસી નથી બની પરંતુ, તેને નવા સ્ટ્રેન મુજબ અપડેટ કરાઈ છે. બ્રિટનમાં 2026-27 માટે એસ્ટ્રાઝેનેકા કંપનીએ 'ફ્લૂએન્જ' નામની વેક્સિન તૈયાર કરી છે. આ બાળકો અને કિશોરો માટે નાકમાં આપવાની 'લાઇવ એટેન્યુએટેડ ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિન' (LAIV - નેઝલ સ્પ્રે) છે. તે એક જ ડોઝમાં વાયરસના ત્રણ અલગ-અલગ સ્ટ્રેન સામે રક્ષણ પૂરું પાડે છે.
ક્યાં અને કોને અપાઈ રહી છે આ રસી?
યુકેની નેશનલ હેલ્થ સર્વિસ (NHS) મુજબ, સગર્ભા મહિલાઓ અને ઉચ્ચ જોખમ ધરાવતા લોકો માટે 1 સપ્ટેમ્બર, 2026થી રસીકરણ કાર્યક્રમ શરૂ થઈ ગયો છે, જ્યારે બાકીના પાત્ર નાગરિકો માટે 1 ઓક્ટોબર, 2026થી તે ઉપલબ્ધ થશે. 2 વર્ષથી લઈને શાળાએ જતા બાળકો માટે ઈન્જેક્શનને બદલે સરળતાથી આપી શકાય તેવા નેઝલ સ્પ્રે (Fluenz)ની ખાસ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી છે.
શું ભારતમાં પણ આ જ રસી લાગુ થશે?
મહામારી રોગ નિષ્ણાત ડૉ. જુગલ કિશોરના જણાવ્યા મુજબ, યુકેનો 2026-27નો ફ્લૂ રસીકરણ કાર્યક્રમ સીધો ભારત પર લાગુ પડતો નથી. ભારતમાં ફ્લૂ સીઝન, વાયરસનું ફેલાવવાનું ટાઈમિંગ અને સરકારી રસીકરણ નીતિ અલગ હોય છે. જોકે, WHOની વાયરસ-સ્ટ્રેન માર્ગદર્શિકા વૈશ્વિક ઉત્પાદકો માટે સમાન હોય છે, તેથી ભારતમાં ઉપલબ્ધ ફ્લૂ વેક્સિનના પેકેજ અને ઘટકો તપાસ્યા પછી જ ખબર પડી શકે કે તેમાં 2026 માટેનો H3N2 સબ-ક્લેડ K ઘટક સામેલ છે કે નહીં. આથી માત્ર વિદેશમાં રસી અપડેટ થઈ છે તે જોઈને ભારતમાં કોઈ પણ ફ્લૂ વેક્સિન લઈ લેવી યોગ્ય નથી.
ઇન્ફ્લુએન્ઝા વેક્સિન અને ભારતીય સંદર્ભ અંગે વિશેષ માહિતી
ઉત્તરીય VS દક્ષિણ ગોળાર્ધની ફ્લૂ સીઝન: WHO દર વર્ષે બે વાર ફ્લૂ રસીની રચના અપડેટ કરે છે, એક ઉત્તરીય ગોળાર્ધ (Northern Hemisphere) માટે અને એક દક્ષિણ ગોળાર્ધ (Southern Hemisphere) માટે. ભારત મોસમી રીતે બંનેથી અલગ પડે છે, કારણ કે ભારતમાં ફ્લૂના કેસો મુખ્યત્વે ચોમાસા દરમિયાન અને શિયાળાની શરૂઆતમાં વધે છે.
ભારતમાં કોના માટે ફ્લૂ રસી જરૂરી?
6 મહિનાથી 5 વર્ષ સુધીના બાળકો
65 વર્ષથી વધુ વયના વરિષ્ઠ નાગરિકો
સગર્ભા મહિલાઓ (Pregnant Women)
ડાયાબિટીસ, અસ્થમા કે હૃદય રોગ ધરાવતા ક્રોનિક દર્દીઓ
હેલ્થકેર વર્કર્સ (ડોક્ટર્સ અને નર્સિંગ સ્ટાફ)
દર વર્ષે રસી લેવી કેમ જરૂરી?
ઇન્ફ્લુએન્ઝા વાયરસમાં 'એન્ટિજેનિક ડ્રિફ્ટ' થવાને કારણે જૂની રસીથી બનેલી રોગપ્રતિકારક શક્તિ નવા વેરિઅન્ટ સામે કામ કરતી નથી. તેથી દર વર્ષે સપ્ટેમ્બર-ઓક્ટોબર દરમિયાન નવી અપડેટેડ શોટ લેવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
