Festive Food Safety: તહેવારોના સમયમાં બજારમાં માવાની માંગ ખૂબ જ વધી જતી હોય છે, જેના કારણે બજારમાં અશુદ્ધ અને ભેળસેળયુક્ત માવો વેચાવાની સંભાવના પણ વધી જાય છે. કુટુંબના સ્વાસ્થ્યની સુરક્ષા માટે માવો ખરીદતી વખતે ખાસ સાવચેતી રાખવી અનિવાર્ય છે. માવાને હળવા હાથે મસળતી વખતે જો તે ખૂબ જ ચીકણો લાગે અથવા જીભ પર ચોંટી જાય, તો તેમાં ગરબડ હોવાની પૂરી શક્યતા છે. આ ઉપરાંત, FSSAI (ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓરથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા) ના DART મેન્યુઅલ મુજબ, માવાને પાણીમાં ઉકાળીને ઠંડો કર્યા બાદ તેમાં ટિંકચર ઓફ આયોડિનના થોડા ટીપાં નાખવાથી જો તેનો રંગ ભૂરો કે વાદળી થઈ જાય, તો તેમાં સ્ટાર્ચની ભેળસેળ હોવાનું સાબિત થાય છે.
શુદ્ધ ઘીની ઓળખ કરવા માટે માત્ર રંગ કે સુગંધ પર ન રહો નિર્ભર
બજારમાં મળતું ઘી ખરીદતી વખતે માત્ર તેનો ઘાટો પીળો રંગ કે આકર્ષક સુગંધ જોઈને તેને અસલી માની લેવું હિતાવહ નથી. નિયમો અનુસાર ઘીમાં સ્ટાર્ચની હાજરી ચકાસવા માટે આયોડિન ટેસ્ટ કરી શકાય છે, પરંતુ તેનાથી વનસ્પતિ ઘી કે અન્ય હાનિકારક તેલની ભેળસેળ સહેલાઈથી પકડાતી નથી. આ કારણસર, કોઈપણ પેક્ડ ઘી ખરીદતી વખતે તેના પર પ્રોડક્ટનું નામ, ઉત્પાદનની તારીખ, બેચ નંબર અને FSSAIનું લાયસન્સ ચોક્કસપણે ચકાસી લેવું જોઈએ. આ સાથે પેકેટનું સીલ પણ બરાબર સુરક્ષિત હોવું જરૂરી છે.
મીઠાઈ ખરીદતી વખતે આ મહત્વપૂર્ણ સંકેતોને ક્યારેય ન કરો નજરઅંદાજ
બજારમાં સુંદર દેખાતી અને ચમકદાર મીઠાઈઓ જોઈને વગર વિચારે ખરીદી કરી લેવી સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે. જો મીઠાઈમાંથી કોઈ અજીબ કે વાસી ગંધ આવતી હોય અથવા તેનો રંગ સ્વાભાવિક કરતાં વધુ ચટકદાર જણાય, તો તેમાં હાનિકારક કૃત્રિમ રંગોનો ઉપયોગ થયો હોઈ શકે છે. મીઠાઈ પર જો હળવી ફૂગ દેખાય કે તેની બનાવટ અસામાન્ય લાગે તો તેનું સેવન કરવાનું ટાળવું જોઈએ. વિશેષરૂપે, ચાંદીના વરખવાળી મીઠાઈઓ ખરીદતી વખતે પણ વધુ સાવધ રહેવું જરૂરી છે, કારણ કે તેમાં અસલી ચાંદીને બદલે એલ્યુમિનિયમ કે અન્ય હાનિકારક ધાતુઓનો વરખ પણ હોઈ શકે છે.
ભેળસેળયુક્ત ખોરાકથી શરીર પર થતી વિપરીત અસરો
નિષ્ણાત તબીબોના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબા સમય સુધી ભેળસેળયુક્ત માવો, લો ગુણવત્તાવાળું ઘી કે દૂષિત મીઠાઈઓનું સેવન કરવાથી લીવર અને પાચન તંત્ર પર માઠી અસર પડે છે. ખરાબ ફેટ અને કેમિકલયુક્ત પદાર્થોના કારણે શરીરમાં ખરાબ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL)નું પ્રમાણ વધે છે, જેનાથી હૃદયરોગનું જોખમ પણ અનેકગણું વધી જાય છે. આ ઉપરાંત, દૂષિત ખોરાક ખાવાથી વારંવાર ઊબકા આવવા, ઉલટી થવી, ઝાડા અને પેટમાં તીવ્ર દુખાવાની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
તહેવારમાં ખરીદી કરતી વખતે ધ્યાનમાં રાખવાના સરળ અને ઉપયોગી મુદ્દા
હંમેશાં બજારમાં પ્રતિષ્ઠિત, ભરોસાપાત્ર અને સ્વચ્છતા જાળવતી દુકાનોમાંથી જ મીઠાઈ, માવો અને ઘીની ખરીદી કરો.
કોઈપણ પેક્ડ કે પ્રોસેસ્ડ ખાદ્ય સામાન ખરીદતી વખતે તેના પર છપાયેલું લેબલ, એક્સપાયરી ડેટ અને FSSAI લાયસન્સની વિગતો અવશ્ય તપાસો.
જો કોઈ ખાદ્ય ચીજવસ્તુની સુગંધ, સ્વાદ કે તાજગી પર જરાય શંકા જાય, તો તેનું સેવન કરવાનું ટાળો.
જો તમને બજારમાં વેચાતી કોઈ પણ ખાદ્ય સામગ્રીમાં ભેળસેળ હોવાની શંકા જણાય, તો તમે તુરંત જ ખાદ્ય સુરક્ષા વિભાગના ટોલ ફ્રી નંબર 1800-180-5533 પર સંપર્ક કરીને સત્તાવાર ફરિયાદ નોંધાવી શકો છો.
